Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Herman Witkam - Interview
Score 169, 26 12 2012



OP DE GRENS VAN MUZIEK EN SOUNDDESIGN

In gesprek met de jonge filmcomponist Herman Witkam
Jeugdfilms van eigen bodem doen het nog steeds goed. Kort geleden, op 3 oktober, gingen zelfs drie Nederlandse jeugdfilms tegelijk in roulatie: De club van Sinterklaas en het geheim van de speelgoeddokter, Nono het zigzagkind en Mees Kees. Voor de laatste film schreef de jonge filmcomponist Herman Witkam (foto) een score waarvoor hij een breed scala aan instrumenten gebruikte.


Een leven zonder muziek is voor Herman Witkam (Leiden, 1985) nauwelijks voorstelbaar. Zijn vader speelde blokfluit en gitaar, instrumenten waaraan Witkam zich op jonge leeftijd ook waagde. Op de middelbare school speelde hij in diverse bandjes en vervolgens bezocht hij de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU). Vlak vóór zijn studie aan de HKU kwam hij steeds meer in aanraking met etnische instrumenten zoals de Armeense duduk. Op de HKU kreeg Witkam onder meer les van filmcomponist Rens Machielse. Over zijn studie en Machielse is Witkam meer dan tevreden: ʽIk heb heel veel van zijn lessen opgestoken. Hij was degene die het meeste wist van de verhouding beeld en muziek en wat heel goed werkt bij beeld in bepaalde situaties. Ik denk dat mensen die les van Rens hebben gehad een voorsprong hebben op mensen die geen les van hem hebben gehad.ʼ

Korte filmpjes

Naast de HKU deed Witkam ook een studie audio engineering van een jaar aan het SAE Instituut in Rotterdam. Deze geluidstechnische opleiding kon hij mooi combineren met de meer theoretische muziekstudie aan de HKU. Al bij zijn afstuderen in 2008 had Witkam voor een twintigtal korte filmpjes de muziek geschreven. ʽIk kwam in 2005, tijdens mijn studie, in aanraking met een internetforum waar drie keer per jaar een online filmfestival werd georganiseerd met altijd een bepaald thema. Het ging om korte films van zes minuten, dat waren eigenlijk de eerste vingeroefeningen die ik deed en voor een aantal heb ik prijzen gewonnen op festivals.ʼ Deze praktijk bleek al gauw uiterst leerzaam en ook geschikt voor de broodnodige routine van een beginnend filmcomponist. ʽJe krijgt een link en dan download je alle filmpjes en dan kun je die allemaal bekijken. Dat zijn er meestal een stuk of dertig tot vijftig, afhankelijk van het thema. Op gegeven moment deed ik minimaal drie van die filmpjes per festival, en zo had ik een paar weken om een aantal van die filmpjes te doen. Dat zorgt er dan weer voor dat je de spanningsboog van een scène beter gaat begrijpen omdat je zoveel korte filmpjes doet en dat kun je vervolgens toepassen op een speelfilm. Het enige verschil natuurlijk is dat je bij een speelfilm een grote lijn hebt en bij een korte film niet.ʼ

Voor de tientallen vooral Amerikaanse en Britse filmpjes schreef Witkam muziek in zeer uiteenlopende genres: van orkestraal tot pop, met soms een experimentele zijsprong. Daarnaast zette hij zijn eerste schreden op het pad van muziek voor videogames en hield de relatie tussen muziek en sounddesign hem tot op heden bezig. ʽSounddesign heb ik als bijvak gevolgd en uiteindelijk heb ik mijn afstudeerscriptie over conceptueel sounddesign geschreven. Daar had ik me nog iets meer in willen verdiepen. Het is namelijk een vage grens tussen muziek en sounddesign en misschien is er wel helemaal geen grens, want waar houdt muziek op en waar begint sounddesign?ʼ
   
Voor de vorig jaar op internet uitgebrachte Nederlandse horrorfilm Claustrofobia schreef Witkam een angstaanjagende score. ʽHet was leuk om soms op de grens te zitten van sounddesign. Dat je het orkest meer als een sounddesigntool gebruikt vind ik heel interessant.ʼ Over de relatie tussen muziek en sounddesign: ʽMuziek en sounddesign werden in eerste instantie meer als gescheiden gezien. In Hollywood heb je er meestal aparte teams voor. Nu wordt er steeds meer samengewerkt. En muzikaal sounddesign wordt ook steeds belangrijker aangezien er steeds meer virtuele instrumenten worden gebruikt.ʼ 

     Sanne Wallis de Vries, Brent Thomassen en Willem de Voogd in Mees Kees
 
Breed instrumentarium

Deed Witkam vorig jaar nog veel korte films, dit jaar nemen de lange films de overhand. Voor de Amerikaanse documentaire My Amityville Horror schreef hij duistere, griezelige muziek die vaak richting sounddesign gaat. En toen kwam Mees Kees op zijn pad. Eigenlijk zou Tjeerd Oosterhuis de score doen, maar zijn bijdrage beperkte zich uiteindelijk tot twee liedjes waarvan een tijdens de eindtitels wordt gezongen. Via de editor van de film kwam Witkam aan boord. Regisseuse Barbara Bredero gaf hem veel vrijheid. Zo kon Witkam zich naar hartenlust uitleven in de keuze van uiteenlopende instrumenten. Speciaal voor de film kocht bij onder meer een melodica en een banjo. Tijdens een van de beginscènes in de klas, wanneer de kinderen er een chaos van maken, horen we diverse instrumenten. ʽDat vond ik eigenlijk wel goed werken. Er is wat voor te zeggen om het met minder instrumenten te doen en er zijn zat scores waar ik dat ook wel doe, alleen had ik hier het gevoel dat er wel wat meer nodig waren.ʼ Ook vallen de vele snaarinstrumenten op: ʽMeestal zijn de snaren voor de kinderen en Mees Kees. Dreus, het schoolhoofd, heeft ook een eigen instrument: de klavecimbel. Dat is lekker truttig en middeleeuws; haar fetisj, het harnas wordt daarmee benadrukt.ʼ 

Ook strijkers duiken op, met name gedurende enkele gevoelige momenten. Zijn de strijkers opgenomen met een orkest? ʽNee, daar was niet echt een budget voor. Ik ben sinds mijn studie met virtuele orkestratie bezig en ik heb er inmiddels wel een gevoel voor ontwikkeld hoe je bepaalde libraries het beste kunt gebruiken en hoe je kunt vermijden dat het heel erg hoorbaar is dat het geen echte strijkers zijn.ʼ Behalve de trompet die tijdens de hilarische gymzaalscène voor enthousiasme en beweging moet zorgen, heeft Witkam alle solo-instrumenten zelf ingespeeld zoals de snaarinstrumenten, de melodica en: ʽIk heb zelf ook gefloten.ʼ 

Wie heeft genoten van Witkams inventieve score hoeft niet lang te wachten op zijn volgende. Binnenkort kunnen we De groeten van Mike! van Maria Peters aanschouwen, de zoveelste jeugdfilm dit jaar. Is de muziek van deze film identiek aan die voor Mees Kees? ʽDat is echt een wereld van verschil. Dat heeft ook met de muzikale smaak van Maria te maken. Die is heel anders dan die van Barbara die helemaal gek was van al die kleine snaarinstrumenten. Maria vindt piano veel mooier, dus heb ik veel piano gebruikt. Ik heb ook wel stiekem wat andere instrumenten gebruikt en toen bleek ze die op een aantal plekken heel mooi te vinden. Dus dat is een beetje een contrast met Mees Kees. Het is wel leuk om in een jaar twee speelfilmprojecten te hebben voor kinderen, hoewel Mees Kees misschien meer een kinderfilm is en De groeten van Mike! iets meer een familiefilm.ʼ De groeten van Mike! gaat in première op 12 12 12.                            

PS 

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 169
Andere artikelen:
Boekbespreking - Henry Mancini biografie
Herman Witkam - Interview
Annette Focks - Interview
Benjamin Herman - Interview
Dimitri Tiomkin - Portret
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy