Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Bob Zimmerman - Interview
Score 174, 02 01 2014

ORGANISCH GROEIENDE MUZIEK


Componist Bob Zimmerman over zijn score voor De nieuwe wildernis

 
Het is de avond na de avond waarop het veelbesproken en geprezen De nieuwe wildernis, de film over de ‘nieuwe natuur’ in de Oostvaardersplassen in première ging. In het Concertgebouw te Amsterdam. Bob Zimmerman, componist van de score, kijkt terug op een, op zijn zachtst gezegd, bijzondere gebeurtenis. Sterker nog, zegt hij: ‘Het was een droom. Wanneer gebeurt het je nu dat je score tijdens de première live wordt gespeeld door zo’n fantastisch orkest als het Metropole Orkest, met trompettist Eric Vloeimans, het rietkwintet Calefax en het theaterkoor Dario Fo, en dat met een projectie van de film over de hele breedte van het podium van het Concertgebouw. Mooiere geluidskwaliteit bij zulke verzengend mooie beelden is niet denkbaar. De balans tussen de live muziek en soundtrack van de film en de voice-over – het is allemaal perfect gelukt!’

                                              Bob Zimmerman
 
Elke film stelt nieuwe, andere eisen, weet Zimmerman: ‘Ik wil altijd couture maken, nooit confectie.’ Maar deze productie was een in alle opzichten nieuwe ervaring voor de doorgewinterde filmcomponist die hij is. Gedurende twee maanden werkte hij dit voorjaar aan de score, soms dagen makend van achttien uur of meer. Relativerend: ‘Je komt altijd tijd te kort: met een 36-urige werkweek heeft nog nooit iemand een film gescoord.’ Nadat de muziek was opgenomen deze zomer zijn er nog shots gedraaid. Er is tot op het laatst aan de film geschaafd. De film is daardoor nog zo’n tien minuten langer geworden. ‘Het viel desondanks ontzettend mee om de muziek die ik al had gecomponeerd aan te passen aan die nieuwe werkelijkheid,’ zegt Zimmerman.

Hij had al eerder scores gecomponeerd voor documentaires, vorig jaar nog voor De baby van Deborah van Dam en eerder bijvoorbeeld voor Steel & Lavender (2007) over scheepsmagnaat Cornelis Verolme, nooit eerder echter voor een natuurdocumentaire. Ofschoon strikt genomen De nieuwe wildernis geen documentaire mag heten, vindt hij. ‘Dat is een specifiek genre, met een specifieke doelgroep,’ legt hij uit. ‘De nieuwe wildernis is een bioscoopfilm voor een groot en breed publiek, die in 120 zalen te zien is. Dat het geen documentaire is, wil overigens niet zeggen dat er ook maar iets gefaked is. Alles is echt, alles is puur natuur. En dus  wetenschappelijk, dat wil zeggen biologisch, ecologisch en ethologisch, helemaal verantwoord.’ 

                                            De nieuwe wildernis
 
Dit moet voor jou als componist een compleet nieuw terrein zijn geweest.

‘Absoluut. 99 procent van alle filmmuziek gaat over de emoties van de protagonisten. Daar werk je mee, die versterk je, neutraliseer je, daar ga je tegen in, die kader je muzikaal in. Maar zodra ik dat zou doen met een eendje, een gans of een hert zit ik naar mijn idee op een totaal fout muzikaal spoor. Want wat representeert muziek in een natuurfilm eigenlijk? Ik heb daar lang over nagedacht en mijn conclusie luidt: normaliter zit filmmuziek in de film, in dit geval zit filmmuziek in de zaal. Ik bedoel daarmee dat ik in dit geval met mijn score de gevoelens van de toeschouwer vertolk. Ik versterk als het ware de perceptie van de toeschouwer. Al het andere zou ‘Disney’ zijn. Daar is niets op tegen, hoor, maar deze film is dus geen Disney.’ 

Heb je om muzikaal wegwijs te geraken nog geluisterd naar de manier waarop de scores functioneren bij de beroemde  BBC-natuurfilms van David Attenborough?

‘Goede vraag. Dat is juist iets wat de producent niet wilde. Dus geen schattige diertjes-muziek à la Disney, maar – en dit met alle respect – ook niet het gelikte van sommige delen  van die BBC-scores. Ik vind dat muziek altijd een fusie moet aangaan met het beeld, en dat beeld en muziek dus een onverbrekelijke eenheid moeten vormen. Opgeplakte filmmuziek – daar snap ik niets van. Waarom zou je dat doen? In dit geval moest de score zich in het landschap voegen. Dat wil zeggen één worden met wat het oog, het oor en het hart meekrijgt van de scènes. Bijna alle films gaan uit van een hoofdthema, dat vrijwel altijd gekoppeld is aan een personage: het bekende Wagneriaanse Leitmotiv. Maar ik wilde geen “liedjes” in deze film, geen afgeronde muzikale creaties. De muziek moest in zich hebben wat zo typerend is voor de natuur: organische groei. De muziek is nooit twee maten achter elkaar hetzelfde. Ze kan zich als het ware voortplanten. Wel heb ik bepaalde “karakteristieken” ingebouwd: ik heb bijvoorbeeld tempo’s aan seizoenen gekoppeld. De zomer gaat wat sneller, de winter langzamer. En ik heb dieren aan muzikale timbres gekoppeld. Zie je paarden dan moet je muziek horen waarin je paarden een beetje kan voelen en ruiken. Dat moet dus “paardige” muziek zijn: ik zal niet gauw een solo-dwarsfluit onder een kudde paarden zetten. Bepaalde groepen samenklanken kennen ook een zeker verloop door de film heen. Zo kreeg ik coherentie in een score van vijftig minuten voor een film van anderhalf uur. Ik heb er daarbij steeds naar gestreefd nooit “bedoelerig” te zijn. Muziek is een milieu om deze film heen. Er zijn wel melodische lijnen, maar die rijgen zich maar op twee plekken aaneen tot een melodie “in de zin der wet”. Aan het eind van de openingsmuziek en aan het eind van de slotmuziek. Twee culminatiepunten die samenbundelen waar we naar gaan kijken en waar we naar gekeken hebben. Tien maten lang horen we een majestueuze, koraal-achtige melodie die alles samenvat en een gevoel van “O, wat is dit mooi” teweeg wil brengen.ʼ 

                                            De nieuwe wildernis
 
Hoe was de samenwerking met de makers?

‘Ik kreeg behoorlijk de vrije hand, nadat we consensus hadden bereikt over de aard van de muziek. Ik heb ook niet zoveel demo’s gemaakt – dat kost bovendien veel tijd. De druk was anders dan bij een speelfilm en de sfeer was ook anders. Bij speelfilm kom je meer ego’s tegen en heb je te maken met zwaarwegende financiële belangen. De makers van deze film waren in de eerste plaats natuurvrienden. Eerlijk gezegd heb ik nog nooit met zo’n leuke crew gewerkt. Dappere, bevlogen mensen die tijdens de opnamen letterlijk met fysiek gevaar hun werk hebben gedaan: bijna door de bliksem zijn getroffen en diepe vrieskou hebben doorstaan.ʼ

Kan het publiek ook nog een keer getuige zijn van een live-uitvoering van je muziek?

‘De producent speelt met het idee in een grote zaal zoals de Ziggo Dome een spectaculaire event te organiseren met een complete muziektrack, dus over de gehele lengte van de film. Dat zou dan weer werk voor mij betekenen. Dan zouden Eric Vloeimans, Calefax en het theaterkoor een nog groter aandeel kunnen krijgen; we zouden zelfs andere muzikale gasten kunnen uitnodigen. Maar dat is allemaal nog niet zeker.’

HM

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 174
Andere artikelen:
Boekbespreking - Burt Bacharach autobiografie
Boekbespreking - Morricone oorboek
Suspense Cinema & Music - Verslag
Krakau Festival - Verslag
Bob Zimmerman - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy