Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Walter Slosse - Interview
Score 122, 13 01 2006



De verstilling, de ijlheid en het ingetogene van filmmuziek - Verschenen in Score 122, maart 2002

Filmmuziek moet je vooral horen en dat hoeft niet altijd met het beeld erbij. Wie oren hiernaar heeft, kan elke vrijdagavond terecht bij het VPRO-radioprogramma Het witte doek op Radio 4. Presentator en samensteller van dit filmmuziekprogramma is Walter Slosse. Met zijn rustige, markante stem wijst hij de luisteraar de weg over de vele onbekende paden van de filmmuziek. Score bezocht hem in zijn woonplaats Gent en had er een prettig, openhartig gesprek met hem. Zijn vrouw Magda van der Eecken (producente van Het witte doek) luisterde aandachtig mee.



Tien jaar

Het programma Het witte doek is ontstaan uit een tweetal experimentele radioprogramma’s die omstreeks 1990 door de VPRO werden uitgezonden. Het waren marathonuitzendingen van acht uur waarin filmmuziek breed werd aangeboden. Volgens Slosse was er in de fonotheek van de omroep genoeg filmmuziek voorhanden die evenwel te weinig werd gebruikt. Toen de VPRO in 1992 tot A-omroep promoveerde, beschikte de omroep opeens over meer zendtijd en kon op voorstel van Slosse een programma worden gestart dat geheel gewijd was aan filmmuziek. Inmiddels luisteren gemiddeld 20.000 mensen naar Het Witte Doek dat in zijn huidige vorm tien jaar bestaat.

Slosse streeft er in zijn programma naar de luisteraar met onbekend terrein in aanraking te laten komen. Dat betekent naast geijkte filmmuziek uit Hollywood vooral muziek uit kleine, ook niet-westerse filmlanden die vaak prachtige filmmuziek uitbrengen die niet altijd voldoet aan het verwachtingspatroon van het grote publiek. Slosse heeft het in dit verband over ‘de verstilling, de ijlheid, de zeer ingetogen klank van sommige filmmuziek’. Als voorbeeld noemt hij de filmmuziek van de Griekse filmcomponiste Eleni Karaindrou die voor de films van Theo Angelopoulos prachtige muziek heeft gemaakt met een aantal instrumenten die afkomstig zijn uit de Griekse volksmuziek. Slosse: ‘Ik vind dat dit de verruiming is, namelijk dat je op de eerste plaats een muziekprogramma maakt waar je luisteraar iets aan heeft. Je hoort iets dat je misschien anders niet hoort.’ Hetzelfde geldt voor muziek van componisten die van buiten de filmmuziekwereld komen. Slosse: ‘Je mag ook niet vergeten dat veel filmmuziek die we uitzenden niet wordt gemaakt door mensen die alleen maar met filmmuziek bezig zijn, maar van mensen is als Tan Dun, de Chinees-Amerikaanse componist die een heel grote naam heeft op het gebied van de eigentijdse muziek. Iemand die ook af en toe filmmuziek maakt.’

Daarnaast besteedt Het witte doek ruim aandacht aan het opnieuw uitbrengen op cd van filmmuziek die voorheen slechts op elpees is verschenen. Interessante trends waaraan Slosse regelmatig aandacht schenkt, zijn de vele compilatie-cd’s die verschijnen met muziek uit films van (overleden) regisseurs of acteurs. Ook vestigt Slosse in zijn programma de nodige aandacht op het steeds meer werken met thema’s op filmmuziekcd’s (cd’s met muziek uit oorlogsfilms, westerns, sciencefictionfilms, etc.). Als er aanleiding toe bestaat, wil hij voorkomende evenementen onder de aandacht brengen, zoals het retrospectief met Hammerfilms in het Filmmuseum afgelopen zomer of voorstellingen uit de reeks zwijgende filmmuziek van Theodore van Houten. Komt er naar aanleiding van een filmfestival een cd met filmmuziek uit, dan wil Slosse daar uiteraard ook de aandacht op vestigen. Zelf zal Het witte doek nooit cd’s uitbrengen. Uitgangspunt van het programma blijven bestaande geluidsdragers (cd’s of dvd’s).

De dvd-tip voor de huiscinema

Een vast programmaonderdeel is de wekelijkse Dvd-tip voor de huiscinema. Slosse hecht veel waarde aan het medium dvd dat de laatste jaren een enorme vlucht heeft genomen en een vast onderdeel van de multimediasamenleving lijkt te gaan worden. In de toekomst hebben we te maken met multifunctionele apparaten die dienst doen als computer, radio- en televisietoestel. Op elk gewenst moment van de dag maken we hier dan gebruik van door een programma aan te klikken en dit vervolgens te beluisteren en/of te bekijken. Slosse: ‘Wat we gedaan hebben, zeg maar in de voorbije twee, drie jaar, is de dvd gebruiken in Het witte doek om er een aantal fragmenten uit te kiezen die te maken hebben met de dialogen en het geluid, waarbij de muziek ook een rol speelt. Zo creëer je weer een bijkomend kader, namelijk dat je ook de fantasie van de luisteraar prikkelt met een fragment. Kortom, je geeft een sfeer aan waarbij soms de muziek op de achtergrond klinkt, maar waarbij je ook door stukjes dialoog de stijl van de film of de inhoud van de film onder de aandacht brengt. Dat is nou echt een van de moeilijke dingen, want je moet het beeld zelf kunnen weglaten en luisteren naar het geluidsfragment dat ik kies en dat dan ook weer beelden oproept. In the Mood for Love bijvoorbeeld is weliswaar een Chinees gesproken film, maar toch kun je de sfeer van die film goed weergeven, al is het maar door de kletterende regen op de straatstenen van Hong Kong te laten horen.’

Internet

Luisteraars die nog eens willen opzoeken wat ze zojuist in Het witte doek hebben gehoord, kunnen terecht op de website van het programma. Hier kan men een playlist aantreffen met de fragmenten die per uitzending waren te horen. Voorts kunnen luisteraars hier informatie vinden over soundtracks of over films die ze ooit gezien hebben en zijn er doorklikmogelijkheden naar interessante filmmuzieklinks.

Nieuw is het maken van links die met onderwerpen uit Het witte doek te maken hebben. Slosse: ‘Het moeten niet alleen verwijzingen zijn naar films of regisseurs of naar filmgeschiedenis of naar muziek. Het kunnen ook verwijzingen zijn naar een geschiedkundige achtergrond, want ik vind dat de film vaak alleen maar een aanknopingspunt is om meer te achterhalen over een fenomeen in de geschiedenis. Het kan een persoon zijn, het kan een gebeurtenis zijn, het kan een historisch ogenblik zijn. Immers, kijk eens hoeveel films uiteindelijk niet te maken hebben met geschiedenis. Dus het filmmuziekprogramma is een onrechtstreekse aanleiding om met geschiedenis bezig te zijn.’

Selectie

Hoe komt Slosse aan al die interessante, soms buitenissige soundtracks? Allereerst houdt hij de nieuwste aanwinsten van de fonotheek van de VPRO in de gaten, daarnaast ontvangt hij sporadisch cd’s van een handvol distributeurs, vaak in relatie met releases of premičres. Het belangrijkste is echter om zelf achter interessante cd’s aan te gaan, hetzij door internetbestellingen of door zelfaankoop. Slosse wijst in dit verband op het voortdurende verversingselement van de vele megastores: ‘Ze kopen een aantal cd’s in, zijn ze op dan zijn ze op. Wat je moet doen is heel goed kijken wat er altijd binnenkomt. Want het gaat volgens een bepaalde draaischijf eigenlijk. Ook in Parijs heb je dat. Als we daar naartoe gaan, betekent dat zeker een halve dag in de Fnac in Parijs doorbrengen. Want wat gebeurt daar? Daar kunnen twee cd’s zijn die in import uit Japan komen. Als je ze dan niet koopt, dan zul je ze misschien nooit meer vinden. En daar zit nu wat je zou kunnen noemen de crčme de la crčme tussen, want als je dat vindt, dan heb je misschien elementen waarmee je toch in het programma voor iets speciaals kunt zorgen.’ Kortom, cd’s in beperkte oplagen zien op te sporen en die dan laten horen en onder de aandacht van de luisteraar te brengen is ook een doelstelling van Het witte doek. Slosse noemt dit schertsend ‘het rariteitenkabinet’. Maar er is ook filmmuziek die te slecht is om te draaien. Een strenge selectie blijft dan ook steeds geboden.

Live

Slosse is twee dagen per week met de voorbereidingen van Het witte doek bezig: van het beluisteren en selecteren van cd’s en dvd’s tot en met het bijhouden van de webstek, Het programma wordt telkens live uitgezonden, het is dus niet kant en klaar ingeblikt. ‘Dat is leuk omdat het nog extra spanning ook geeft. De extra spanning is vooral dat je bij het voorbereiden heel erg werkt op dat uur dat gaat komen. Live uitzenden betekent dat je gedwongen bent geconcentreerd te werken en dat je weet: er is geen weg terug. En ook kan er natuurlijk tijdens het uitzenden iets gebeuren: de bliksem kan inslaan! In al die jaren is er maar twee of drie keer een storing geweest.’

Toekomstige ontwikkelingen 

Bang dat het medium radio in de nabije toekomst zal verdwijnen, is Slosse niet. ‘Ik denk niet dat de radio meteen verdwijnt in zijn huidige vorm. Het product zal altijd het stempel moeten krijgen van de programmamaker, iemand die het in mekaar steekt. Als morgen iemand anders Het witte doek maakt of een ander filmmuziekprogramma, dan zal dat anders zijn. Ik ga er nog altijd vanuit dat ik het maak zoals ik het wil, en dat geldt ook voor de andere programma’s die ik maak (De wandelende tak dat aandachtig schenkt aan wereldmuziek, PS). Dat maken zoals ik het wil, dat is niet vanuit pretentie maar dat is uit een soort van overweging over hoe ik het programma in mekaar zet of hoe ik het wil overbrengen. En dat is een groot verschil met heel veel programma’s waarvan men zegt: “Laten we het een stuk eenvoudiger maken. We hebben die programmamakers niet nodig, we zetten alles in een computer.” Kijk maar naar wat de popzenders doen.’

Persoonlijke favorieten

Op de vraag wat zijn persoonlijke favorieten zijn, antwoordt Slosse na enig diep nadenken: ‘Moeilijk. Eigenlijk kan het me niet zoveel schelen van wie de muziek is, ik vind het belangrijk dat het goed gemaakt is.’ Enkele namen die dan na enige aarzeling volgen: Eleni Karaindrou, Morricone (‘de meest productieve, een soort machine, enorme veelzijdigheid, een talent’) en als topper Herrmann (‘Psycho, met de violen. Dat is niet stuk te krijgen, een van de belangrijkste filmmuziekfragmenten die we kennen’). Zijn vrouw noemt de filmmuziek van Fellini’s films: ‘Omdat je ook de muziek zonder de film kan beluisteren.’ Ten slotte noemt Slosse de Italiaan Piovani: ‘Hij is herkenbaar met een zo eenvoudige, doorgedreven stijl, en ik vind het zeer ontroerend, het is zeer natuurlijk. Het is niet breed, het blijft in een kader zitten, maar dat geeft niet, het gaat er vooral om dat er een stemming, een gevoel naar boven komt, dat is zeer melancholisch.’ Walter Slosse beluistert heel wat filmmuziek. Daar mogen we hem elke week weer dankbaar voor zijn.

Het witte doek wordt elke vrijdagavond tussen 19.00 en 20.00 uur uitgezonden op Radio 4. De website is te vinden op: www.vpro.nl/hetwittedoek

Paul S.




Gerelateerde links
 Startpagina

Score 122
Andere artikelen:
Angelo Badalamenti - Mulholland Dr.
Walter Slosse - Interview
Ry Cooder - Portret
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy