Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Suspense Cinema & Music - Verslag
Score 174, 03 01 2014

SUSPENSE - MUSIC & CINEMA



Als liefhebber van Bernard Herrmann's filmmuziek bezoek ik bijna elke dag de site www.bernardherrmann.org. Deze site staat boordevol informatie over de beroemde componist en is daarom een must voor elke fan van Herrmann. In maart viel mijn oog op de rubriek live concerten. Bij nader onderzoek bleek er op 12 september 2013 in het Amsterdamse Concertgebouw een concert te zijn met muziek van Vertigo. Op 1 juli ging de voorverkoop van start en twee dagen later was ik nog net op tijd om een aantal mooie plaatsen te reserveren. Zo kon ik voor het eerst naar een (filmmuziek)concert.

             De grote zaal van het Concertgebouw
 
Het thema van de avond was Suspense - Music & Cinema. De uitvoering was in handen van het Koninklijk Concertgebouworkest dat al 125 jaar tot de absolute wereldtop behoort. Voor deze avond was de Amerikaan David Robertson de dirigent. Er was gekozen voor een afwisselend programma waarbij de muziek de filmbeelden op het witte doek in de Grote Zaal zou begeleiden. Er waren ook een aantal wereldprimeurs te beluisteren. Voorafgaand aan het concert gaf filmregisseur Pieter Kuijpers een inleiding over het thema en de muziek. Helaas was Paul Verhoeven op het laatste moment verhinderd. Het programma omvatte naast muziek uit Vertigo drie nieuwe composities van Nederlandse filmcomponisten bij bestaande films (in opdracht van het Koninklijk Concertgebouworkest) en composities van Arnold Schönberg en Béla Bartók.

Vertigo

Als het Concertgebouworkest voor het eerst in haar bestaan haar violen inzet op de Prelude van Vertigo (1958) zit ik werkelijk strak in mijn stoel. Het rood-oranje draaiende kunstwerk van stylist Saul Bass wordt op de maat begeleid door de lieflijke klanken van Herrmann. Dirigent Robertson is niet bang voor een beetje dramatiek en geeft direct het gevoel zeer serieus met de avond te zijn begonnen. Het aanzetten van de strijkers, het invallen van de blazers; alles wordt op het juiste moment en met gevoel de zaal in gebracht. De combinaties van de instrumenten komen direct bijzonder authentiek over. Robertson geeft het orkest vleugels, zo lijkt het. De harpen klinken fris en als het orkest zich voor het eerst in zijn geheel laat horen valt het mij op hoe mooi live muziek toch wel is. Streamen komt niet in de buurt van deze klanken! De pauken zijn de baas als het orkest met de violen zijn muzikale rondjes draait.            
 
Na de Prelude openen zoete vioolklanken het eerste deel van The Nightmare waarna het volledige orkest met Spaanse habaneraritmes en castagnetten er een pompeus geheel van maakt en leveren de pauken weer prachtig werk af, alles geheel in stijl. Het valt op dat het inzetten van de instrumenten, en met name het volume van de instrumenten onderling, geheel in balans is. Een verdienste van de dirigent.                
 
De zaal is muisstil als de eerste viool inzet op Scene d'Amour en de beelden van James Stewart op de achtergrond het ongeloof en het verlangen van Scottie uitbeelden. Terwijl hij wacht tot Kim Novak uit haar kamer komt, voeren de violen de spanning op en als ze verschijnt en op hem afloopt zwellen de klanken van de violen aan en verwoordt de muziek de extase van gelukzaligheid waarin James Stewart zich op dat moment bevindt. Dirigent
Robertson zorgt dat het orkest de emotie van het beeld werkelijk perfect omzet in klank. Dit is wat mij betreft het hoogtepunt van mijn muzikale leven: zo sfeervol, zo mooi. Helaas worden de laatste twee zachte noten die er nog achteraan horen te komen niet gespeeld; die hadden er zeker bij gemoeten. 

Begleitungsmusik zu einer Lichtspiel-szene op. 34

Vervolgens wordt Begleitungsmusik zu einer Lichtspielszene op. 34 van Arnold Schönberg ten gehore gebracht. Het is een prachtige collectie van Bits & Pieces (in zwart-wit) van EYE, samengesteld door Martin de Ruiter, programmeur stille film en live muziek van EYE.

Louisiana Story

Met de orkestratie van Jules Buckley volgde een boeiende compositie van Vincent van Warmerdam bij de film Louisiana Story. Een spannende reis van een jongen door een moeras in deze befaamde film van Robert J. Flaherty uit 1948. De muziek ondersteunt de beelden zonder opdringerig te worden. Deze in opdracht gemaakte compositie bij een lastige scène was niet eenvoudig, maar geslaagd. De spanning was voelbaar en duidelijk aanwezig. 

The Silence of the Lambs

Aan Fons Merkies was het de opdracht om muziek bij een scène van The Silence of the Lambs (1991) van Jonathan Demme te componeren. In dit geval betrof het de Elevator Sequence, een van de hoogtepunten van de film. Merkies' muziek leek er volledig bij te horen, alsof het de originele score betrof. De spanning werd uitstekend opgebouwd. De zaal was getuige van een wereldpremière met een prima score.   

Ronin

Joey Roukens was eveneens gevraagd een compositie te maken voor een bekende film: de achtervolgingsscène uit de film Ronin (1998) van John Frankenheimer. Eerlijk gezegd kon deze muziek mij niet bekoren. Het leek alsof de muziek geen binding met de film had en dat gaf een enigszins ontevreden gevoel. Temeer jammer, omdat deze scène zich natuurlijk prima leent voor een score met muzikaal geweld.

Psycho

Het werd tijd voor vuurwerk: Psycho, ofwel 'Eek Eek Eek'. Een vijftien minuten durende suite van de film uit 1960 die Bernard Herrmann wereldberoemd maakte en bovendien de eigen productie van Hitchcock redde. Een primeur: de allereerste uitvoering door het Koninklijk Concertgebouworkest. De keuze was gevallen op een achttal delen van deze uitzonderlijke score met alleen strijkers.

Net als Bernard Herrmann's eigen versie uit 1975 met het National Philharmonic Orchestra wordt de Prelude langzamer gespeeld dan het origineel uit de film, wat mij betreft een minpunt. Ook het ontbreken van Temptation - mijn favoriete muziekstuk van Hermann - was een domper op de feestvreugde. Hitchcocks voyeuristische beelden bij de sfeervolle muziek nemen ons mee over de daken van de stad om kennis te maken met de hoofdrolspeelster Marion Crane op een warme dag. Na het geweld van The Rainstorm met haar onheilspellende klanken volgt beeld met het geluid van Marion onder de douche. De spanning stijgt en het 'Eek Eek Eek' snijdt dwars door de zaal gevolgd door de mooiste cellogeluiden die er bestaan. De zaal is stil en in vervoering, wat een muzikaal geweld. 

Met The Water en The Swamp werd het onheilspellende enigszins onderbroken door de stilte voordat de auto definitief onder water zal verdwijnen en de lach op Norman Bates' gezicht zal verschijnen. De timing van de dirigent met het orkest was weergaloos. Als The Cellar opent volgt er een wervelwind van violen die de waanzin van de situatie weergeven, de vondst van de moeder wordt onderbouwd met angstaanjagend diepe cello's. Als Norman Bates aan het eind van de film gedurende de finale met zijn donkere glimmende ogen in de camera kijkt, zorgen de cello's wederom voor een onheilspellende begeleiding en volgt er na de laatste toon een daverend applaus van het publiek. Ik ben mij ervan bewust dat ik getuige ben geweest van een hele bijzondere avond in de geschiedenis van het Koninklijk Concertgebouworkest. 

De Wonderbaarlijk Mandarijn, op. 19

Na het geweld van Psycho werd de avond afgesloten met mooie en vooral afwisselende muziek van Bartók's De Wonderbaarlijke Mandarijn. De zaal werd meegesleept tussen vioolgeweld, blazers en pauken. De keuze voor deze muziek binnen het avondthema was mij niet geheel duidelijk, maar het was zeker prachtig en vol dynamiek. 

Terugkijkend op deze sfeervolle avond in het Concertgebouw hebben de klanken van Herrmann en dan met name Vertigo's Scene d'Amour mij diep geraakt. Het orkest onder leiding van David Robertson leverde een topprestatie. De muziek van Bernard Herrmann bij de beelden van Scottie, als hij zijn verloren liefde opnieuw in zijn armen sluit, is wat mij betreft het mooiste uit de filmgeschiedenis. En daar was ik getuige van.

EvB

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 174
Andere artikelen:
Boekbespreking - Burt Bacharach autobiografie
Boekbespreking - Morricone oorboek
Suspense Cinema & Music - Verslag
Krakau Festival - Verslag
Bob Zimmerman - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy