Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Zsófia Tallér - Interview
Score 176, 27 05 2014



EEN ONONDERBROKEN STROOM AAN EPISCHE MUZIEK

Zsófia Tallér over haar score voor Kenau
Kenau is een historische film van Maarten Treurniet, gebaseerd op het leven van Kenau Simonsdochter Hasselaer die een belangrijke rol speelde tijdens het bloedige beleg van Haarlem in 1572-1573. Het grootste gedeelte van de film werd in Hongarije opgenomen. De Hongaarse componiste Zsófia Tallér (1970) legt aan Score uit hoe haar muziek voor Kenau tot stand kwam.

Het beleg van Haarlem was een keerpunt in onze geschiedenis. Deze strijd tegen de Spaanse overheerser die zeven maanden duurde en eindigde in overgave aan de Spanjaarden, lag ten grondslag aan het ontstaan van Nederland. Kenau Simonsdochter Hasselaer, strijdlustig gespeeld door Monic Hendrickx, was een cruciale figuur gedurende dit beleg. Als weduwe en moeder van twee dochters stond zij aan het hoofd van een scheepswerf in Haarlem en al gauw leidde zij een groep vrouwen die aan de strijd deelnam. De Spaanse tegenstanders kenden een zekere vrees voor dit manwijf. De benaming kenau is nadien gemeengoed geworden in onze taal. De film werd voor het grootste gedeelte opgenomen in Hongarije waar het Haarlem van de jaren 1572-1573 op een filmset in Boedapest herrees. Een van de coproducenten was de Hongaarse filmmaatschappij I'm Film die mede verantwoordelijk was voor het aantrekken van Zsófia Tallér voor de muziek. Hoe ging dat precies in zijn werk? Zsófia Tallér: ʻI'm Film stelde drie componisten voor aan Maarten Treurniet. Een daarvan was ik en men vroeg me of ik interesse had in het verhaal over Kenau. Ik las het scenario en raakte meteen gebiologeerd door het verhaal. Maarten luisterde naar de muziek van alle drie de componisten en hij wilde ons ook persoonlijk ontmoeten. Toen ik hem voor het eerst sprak, had ik al heel wat ideeën over de film, ik had zelfs een muzikaal concept bedacht. We hebben er een tijdje over gepraat en ik kreeg de indruk dat Maarten mijn ideeën op prijs stelde, ook omdat we het op heel wat punten met elkaar eens waren. Een paar weken later ontving ik een mail van hem waarin stond dat hij mij als componist voor Kenau wilde. Ik was natuurlijk heel erg blij. Kenau was geen gemakkelijke opdracht. Ik weet dat ze een grote rol speelde in de Nederlandse geschiedenis en daarom voelde het als een grote eer dat Maarten en het productieteam mij deze opdracht toevertrouwden en zo trad ik toe tot het creatieve team.ʼ

Harp

Tallér werkte nauw samen met Treurniet. ʻVan meet af aan overlegde ik regelmatig met Maarten, nog voordat er met de opnamen werd gestart.ʼ Het ligt voor de hand dat voor een film die zich afspeelt in de zestiende eeuw typische muziek uit die tijd wordt geschreven. ʻIk wilde enkele instrumenten gebruiken dan wel een stijl die kenmerkend is voor die periode, maar Maarten wilde moderne instrumenten en een hedendaags geluid. Een uitzondering maakte ik voor de harp, een geliefd instrument in de tijd van Kenau, dat veel kleiner was dan nu en dat op straat werd bespeeld. Het instrument is een van de oudste uit onze cultuur en geeft de score een historische klank. Daarom heb ik het voor enkele scčnes gebruikt.ʼ Welke instrumenten heeft Tallér nog meer gebruikt? ʻHet belangrijkste instrument is de soloviool en die staat voor Kenau. Voor haar dochters gebruikte ik de fluit en de harp en voor het Spaanse kamp maakte ik gebruik van de duduk die een enigszins exotisch gevoel oproept. Overigens gebruikte ik in enkele scčnes vrouwenstemmen om de vrouwelijke kant van Kenau te benadrukken net zo goed als die van Magdalena en de andere heldinnen van Haarlem.ʼ

                          Barry Atsma en Monic Hendrickx in Kenau
 
Er zit heel wat muziek in de film: van de 105 minuten worden 90 minuten door muziek begeleid. ʻDie hoeveelheid was ook een verzoek van de regisseur. Hij wilde de gehele film een lyrische klank geven. Een ononderbroken stroom muziek kan daarvoor zorgen.ʼ Wat is precies de functie van de score? ʻDe muziek toont in grote lijnen de tragiek van het verhaal. Tijdens onze eerste ontmoeting zei ik tegen Maarten dat ik Kenau beschouw als een tragische heldin uit een antiek Grieks drama: haar leven wordt bepaald door duistere krachten. Het is om het even hoe we die noemen: politiek of noodlot, onheil of de grillen van de goden. Als vrouw zag ze zich vanwege haar persoonlijk lot - de dood van haar echtgenoot - en vanwege de politieke omstandigheden, genoodzaakt de rol van man op zich te nemen: ze moest haar leven alleen leiden, ze moest haar werf zonder hulp van anderen bestieren, ze moest haar dochters alleen opvoeden en bovendien moest ze strijden in een oorlog. In mijn muziek wilde ik deze tragische gevoelens en de enorme eenzaamheid van deze sterke vrouw laten horen. Naast deze muzikale wereld van Kenau schreef ik thematisch materiaal voor de andere personages. Voorts schreef ik stukken die de beelden moesten versterken zoals de muziek voor de gevechten.ʼ  

Krijgen we thema's te horen voor Kenau en andere personages zoals legerkapitein Wigbolt Ripperda (Barry Atsma)? ʻKenau heeft haar eigen thema. Daarnaast componeerde ik een liefdesthema voor Kenau en Ripperda en nog een ander voor haar dochters. Mogelijk is het wat lastig om deze thema's stuk voor stuk te herkennen vanwege de voortdurende stroom muziek. Eerlijk gezegd geloof ik niet dat een soundtrack hoort te werken als een knipperlicht waarbij de kijker weet dat zodra het thema van de slechterik weerklinkt de acteur op het scherm een slechterik is ..... Ik vind dat muziek in een film op een complexere wijze moet werken. In Kenau heeft de muziek als taak de film een voortdurend episch geluid mee te geven dat de belangrijkste personages karakteriseert, maar dan wel op een bescheiden manier.ʼ

Arrangeren

De muziek werd opgenomen in de Tom-Tom Studio in Boedapest en uitgevoerd door het Hongaars Studio Orkest, gedirigeerd door Peter Pejtsik die volgens Tallér een uitstekend dirigent van filmmuziek is. ʻZe hebben onlangs nog gespeeld met Patrick Doyle en ook met andere Europese filmcomponisten en nu toert het orkest met Ennio Morricone. De opnamen van de muziek voor Kenau zijn goed verlopen. De Belgische geluidstechnicus Patrick Lemmens was ook erg tevreden met het resultaat. Hij nam het orkest live op en mixte de muziek in de Galaxy Studio in Mol. Zoals altijd orkestreerde en arrangeerde ik ook de muziek. Ik geloof niet dat wanneer muziek door iemand anders wordt gearrangeerd diezelfde muziek per se de compositie van de componist is. Er zijn verschillende manieren om een handvol noten te arrangeren en in veel gevallen vormt het arrangeren het werkelijk creatieve proces van een compositie. Daarom laat ik mijn muziek nooit door anderen arrangeren. Tijdens het componeren arrangeer ik de muziek in een adem. Hulp vraag ik hooguit als het om technische zaken gaat en in dat opzicht mag ik mij gelukkig prijzen aangezien mijn echtgenoot Csaba Faltay producent en componist van popmuziek is en hij me daarom goed kan helpen als ik technische vragen heb.ʼ

Zsófia Tallér studeerde af in compositie en muziektheorie aan de Franz Liszt Muziekacademie in Boedapest. ʻDaarna promoveerde ik aan de Academie voor Film en Theater van Boedapest met de nadruk op muziekdramaturgie. Ik doceer er nu al vijftien jaar als buitengewoon hoogleraar. Ik heb geen specifieke filmmuziekopleiding gevolgd, wel heb ik vanaf mijn 22ste muziek voor film en theater geschreven. Mijn professor in de compositie was Emil Petrovics die ook veel heeft gecomponeerd voor film, opera en ook voor het theater.ʼ Tallér schreef de muziek voor een aantal Hongaarse films zoals Szép napok (2002), Johanna (2005) en Hangyatérkép (2011), een korte film van Péter Gothár. Zijn er op dit moment voldoende opdrachten in de Hongaarse filmwereld? ʻHelaas niet. De laatste jaren is hier maar een handjevol films gemaakt, maar dankzij een nieuwe opzet van het Filmfonds lijkt het erop dat de filmproductie dit jaar zal toenemen. Het gemiddelde budget voor een Hongaarse film is aan de krappe kant. Als ik dan word gevraagd om een score te schrijven is er te weinig geld om de muziek met een groot orkest op te nemen. Meestal schrijf ik voor een kleine groep muzikanten of een kamerorkest. Dat kan soms opmerkelijke resultaten tot gevolg hebben omdat deze beperkte manier van componeren voorkomt dat ik voorspelbare filmmuziek schrijf en dat bevordert mijn creativiteit weer. Zo nu en dan zou ik wel graag met een voltallig orkest willen werken, maar dat lukt niet.ʼ

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 176
Andere artikelen:
Boekbespreking - Fantasymuziek ontleed
Riz Ortolani - In memoriam
Oscar 2013 - Muziekgeluiden die abrupt eindigen
Wojciech Kilar - In memoriam
Zsófia Tallér - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy