Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Riz Ortolani - In memoriam
Score 176, 27 05 2014



EEN LAATSTE OPTREDEN

In memoriam: Riz Ortolani

Opeens was daar weer die veelzijdige Riz Ortolani. De flamboyante Italiaanse filmcomponist mocht in de laatste jaren van zijn productieve leven nog meemaken hoe zijn muzikale roem van weleer nieuw leven werd ingeblazen. Een jonge generatie filmmakers ontdekte zijn unieke muziek voor hedendaagse coole films als Drive en Django Unchained. In oktober 2013 betoverde hij het publiek in Gent met zijn charme en sympathieke uitstraling, enkele maanden vˇˇr zijn overlijden op 23 januari jongstleden.

Riz Ortolani - in 1926 geboren als Riziero Ortolani in Pesaro - schreef voor meer dan 200 films de muziek. Tot aan zijn dood was hij als filmcomponist werkzaam, zij het uiteraard minder intensief dan tijdens zijn hoogtijdagen. Die lagen met name in de jaren '60 en '70 toen hij aan de lopende band films van diverse pluimage voorzag van een muzikale omlijsting, soms tien stuks of meer per jaar. Na een bescheiden begin met La vacanze del Sor Clemente in 1954, officieel zijn eerste score met als cocomponist P.G. Redi, waren dat aanvankelijk vooral scores voor Italiaanse films als Il sorpasso (1962), La vergine di Norimberga (1963), Danza macabra (1964) en uiteraard voor Mondo cane, de shockdocumentaire van Gualtiero Jacopetti waarmee Ortolani in 1962 op slag wereldberoemd werd. Het liedje More uit deze film zou weldra uitgroeien tot een onsterfelijke wereldhit, gezongen door muzikale grootheden als Frank Sinatra. De evergreen leverde de componist zelfs een Oscarnominatie op (samen met Nino Oliviero en Norman Newell die de Engelse tekst had geschreven).

Hergebruik

Het wereldwijde succes van More en Mondo cane leidde tot buitenlandse opdrachten, te beginnen met twee Britse producties uit 1964: The 7th Dawn en The Yellow Rolls-Royce. Het liedje Forget domani uit die laatste film leverde de Italiaan en de Engelse tekstschrijver Norman Newell een Golden Globe op. Daarna volgden tal van Engelstalige films als The Glory Guys (1965), Woman Times Seven (1967), The Biggest Bundle of Them All (1968), Buona Sera, Mrs. Campbell (1968), Madron (1970), The Valachi Papers (1972) en veel meer. Ook zat er tussen de enorme output wel eens een Spaanse of Duitse filmopdracht naast Africa addio (1966), een nieuw wreed epos van Jacopetti, de regisseur van Mondo cane. Onvermijdelijk voor een veelzijdige Italiaanse filmcomponist uit de jaren '60 was het spaghettiwesterngenre: I giorni dell'ira (1967) en Al di lÓ della legge (1968) hebben - mede dankzij hergebruik in enkele films van Tarantino - een onverwoestbare reputatie gekregen.

Het filmmuziekidioom waarin Ortolani in die glorieuze jaren '60 werkte is die vaak herkenbare stijl waar praktisch alle Italiaanse filmcomponisten destijds het patent op leken te hebben: een aanstekelijke mix van vlotte easy listening en lichte cocktailjazz. Ortolani's composities beperkten zich echter niet alleen tot moderne klanken. Een meer klassieke benadering valt te herkennen in een van zijn geliefdste scores, die van Fratello sole, sorella luna (1972) van Franco Zeffirelli. Mondo candido (1975) betekende een laatste samenwerking met Jacopetti en daarna richtte de componist zich steeds minder op opdrachten buiten ItaliŰ. In plaats daarvan werkte hij met name voor commerciŰle producties van wisselend niveau: komedies, actiefilms, thrillers, horrorfilms, maar ook serieuze films van regisseurs als Damiano Damiani en later Pupi Avati. Uit die jaren is vooral de muziek voor Cannibal Holocaust (1980) tot grote hoogte gestegen, muziek die overigens opmerkelijk vriendelijk klinkt bij de onthutsende beelden van deze inmiddels beruchte film. Ortolani had sinds de jaren '50 zijn compositorische talenten ook beproefd op het medium televisie wat onder meer resulteerde in de muziek voor zes afleveringen van de populaire maffiaserie La piovra (1984). In 2005 won hij een David di Donatello - ook wel de Italiaanse Oscar genoemd - voor zijn muziek voor Ma quando arrivano le ragazze? van Pupi Avati (in de twintig jaar daarvoor had hij al drie Davids gewonnen en werd hij nog eens zeven keer genomineerd). Il papÓ di Giovanna (2008) van Avati was de laatste film met zijn muziek die in ons land kortstondig in de bioscopen te zien was. Zijn allerlaatste score was ook voor een film van Avati: Una sconfinata giovinezza (2010). 

Opgewekt

Ortolani trouwde in 1964 met zangeres Katina Ranieri. Zij zong enkele van zijn liedjes zoals Forget domani en Oh My Love uit Addio Zio Tom (1971), Gualtiero Jacopetti's verfilming van het aloude Uncle Tom's Cabin. Oh My Love was veertig jaar later opnieuw prominent van de partij, dit keer in Drive van Nicolas Winding Refn. Ortolani's toch nog plotselinge overlijden komt enkele maanden voor het 50-jarig huwelijksfeest met Katina Ranieri. Op het laatste Film Fest Gent was de Italiaanse componist in het kader van de uitreiking van de World Soundtrack Awards speciale gast vanwege een te ontvangen Lifetime Achievement Award. Ook werden zijn bekendste werken tijdens het WSA-concert ten gehore gebracht, met daverend applaus. 

De 87-jarige maestro oogde opgewekt en maakte een behoorlijk kwieke indruk. Tijdens de persconferentie antwoordde hij op de vraag hoe hij totaal verschillende scores wist te schrijven voor enerzijds Fratello sole, sorella luna en anderzijds Cannibal Holocaust: ʽIk vind het leuk om van een romantisch thema naar gewelddadige muziek zoals die van Cannibal Holocaust te gaan waarbij ik een geheel andere techniek moet gebruiken. Aan het begin van een nieuw project is het vaak lastig om erachter te komen wat voor soort muziek de regisseur wil hebben. Ik vraag hem dan ook altijd van welke muziek hij houdt: klassiek, pop, rock of jazz. Op die manier kan ik erachter komen wat voor soort muziek in de film kan werken. Ik prijs mezelf in dit verband gelukkig omdat ik nooit een fout heb gemaakt. Ik heb altijd de juiste muziekstijl gekozen omdat ik het geluk heb gehad te mogen werken met filmmakers die mij begrepen en mij wisten te ondersteunen bij het componeren.ʼ

Ook ten aanzien van de herontdekking van zijn muziek in het afgelopen decennium liet hij zich uit, daarbij naar zijn eigen beginjaren als componist verwijzend. ʽIk voel het als een hele eer dat mijn muziek door een hedendaagse generatie regisseurs wordt gebruikt. Ik schreef die muziek in de jaren '60 en '70 en in die tijd was ik al met nieuwe dingen bezig; ik probeerde nieuwe stijlen toe te passen. Ik kom uit de jazzhoek, ik heb jazz gestudeerd aan het conservatorium. Jazz was erg belangrijk voor me omdat ik wist dat je met klassieke muziek nauwelijks geld kon verdienen. En daarom heb ik mij op jazz moeten richten. Als jongeman ben ik sterk be´nvloed door Dave Brubeck en Stan Kenton met wie ik ook bevriend was. Na mijn afstuderen trok ik naar Rome en ben ik in de fabelachtige filmwereld begonnen te werken en ik ben daar nog steeds erg blij mee (applaus).ʼ Zijn assistente vertrouwde schrijver dezes toe dat Ortolani al zijn filmscores graag op geluidsdrager zou willen zetten, een zonder twijfel ambitieus project gezien 's mans immense ťuvre. Hoe moet dat nu zonder de Maestro zelf? Met de eerste uitgave op cd van Danza Macabra, een film uit 1964, is onlangs in ieder geval een begin gemaakt met het ontsluiten van veel onbekend werk van signor Ortolani.

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 176
Andere artikelen:
Boekbespreking - Fantasymuziek ontleed
Riz Ortolani - In memoriam
Oscar 2013 - Muziekgeluiden die abrupt eindigen
Wojciech Kilar - In memoriam
Zsˇfia TallÚr - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


ę 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy