Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Lyn Murray - Portret
Score 177, 03 08 2014

'DE GROOTSTE FOUT VAN MIJN LEVEN'

Hoe Lyn Murray Hitchcock uit de brand hielp


Het onvolprezen label Intrada bracht eerder dit jaar een cd uit met twee scores van Lyn Murray. Het leeuwendeel van deze bijzondere uitgave wordt ingenomen door de muziek van To Catch a Thief van Alfred Hitchcock. In veel opzichten vormt deze vrolijke, gracieuze thriller van Hitchcock een waterscheiding, ook in muzikaal opzicht. Maar de grote vraag is toch wel: wie was deze Lyn Murray eigenlijk?


To Catch a Thief werd halverwege de jaren '50 uitgebracht, middenin het decennium waarin Hitchcocks talent tot volle wasdom was gekomen en slechts enkele jaren verwijderd van zijn gouden trio Vertigo, North by Northwest en Psycho. Om een aantal redenen is de zorgeloze thriller met het sterkoppel Cary Grant en Grace Kelly in de hoofdrollen een bijzondere film. Om met de laatste te beginnen: dit was de derde en laatste film die Hitchcock met Grace Kelly - mogelijk zijn meest iconische leading lady - draaide. Hun vorige films - Dial M for Murder en Rear Window - werden een jaar eerder uitstekend ontvangen door zowel pers als publiek. Cary Grant had ook tweemaal met de thrillermeester gewerkt: Suspicion (1941) en Notorious (1946). Na het floppen van Dream Wife in 1953 had hij een punt gezet achter zijn filmcarrière, met name uit ontzag voor acteurs als Marlon Brando die een nieuwe acteerstijl hadden geïntroduceerd waardoor acteurs van de oude school uit de gratie waren geraakt, aldus Grant. Hitchcock overtuigde hem ervan terug te keren naar de filmcamera. Het vertrouwen dat hij dankzij To Catch a Thief in zijn acteercarrière had gekregen zou ironisch genoeg leiden tot een uiterst lucratieve laatste fase in zijn carrière die onder meer North by Northwest (1959) zou opleveren, zijn vierde en laatste film met Hitchcock, en voor beiden een niet of nauwelijks te overtreffen hoogtepunt.

Luchtig

To Catch a Thief is door zijn veelal luchthartige toon ver verwijderd van serieuze en donkere thrillers die de Master of Suspense in de voorafgaande jaren had gemaakt zoals Strangers on a Train (1951) en Rear Window (1954). Dat vermakelijke is ook te danken aan de adembenemende opnamen die cameraman Robert Burks op locatie aan de Franse Rivièra maakte en waarvoor hij een jaar later met een Oscar zou worden bekroond. De rijke aankleding en de uitbundige kostuums (van Edith Head) zorgden tezamen met een flinke dosis romantiek meer voor entertainment dan vernieuwende cinema. Maar dan moet niet worden vergeten dat Hitchcock ook producent van deze film was en voor hem stond de zekerheid een commercieel succesvolle film te hebben gemaakt op de eerste plaats.

                      Cary Grant en Grace Kelly in To Catch a thief
 
En dan was er de muziek. Hitchcock werkte in de eerste helft van de jaren '50 met uiteenlopende componisten als Leighton Lucas (Stage Fright, 1950), driemaal Dimitri Tiomkin (Strangers on a Train (1951), I Confess (1953), Dial M for Murder (1954)) en Franz Waxman (Rear Window, 1954). Die laatste film was een productie van Paramount en ook To Catch a Thief maakte Hitchcock voor deze studio. Via producent William Perlberg kwam hij in contact met Lyn Murray die de muziek voor de romantische thriller zou gaan componeren.  Wie was deze Lyn Murray met wie Hitchcock één enkele film zou doen?

Lyn Murray werd in 1909 als Lionel Breeze in Londen geboren en emigreerde in 1925 naar de Verenigde Staten. Jarenlang werkte hij voornamelijk voor de Amerikaanse radio als arrangeur, producer en dirigent. Daarnaast richtte hij de Lyn Murray Singers op en dit gezelschap deed onder meer mee in de originele productie van Finian's Rainbow op Broadway in 1947. In datzelfde jaar schreef Murray voor High Conquest zijn eerste score. Vier jaar later vervolgde hij zijn filmcarrière met twee films van Joseph Losey: The Prowler en The Big Night. Rond die tijd begon hij een dagboek dat in 1987, twee jaar vóór zijn overlijden op 79-jarige leeftijd, zou verschijnen onder de titel Musician: A Hollywood Journal of Wives, Women, Writers, Lawyers, Directors, Producers and Music.¹ Zoals de titel al aangeeft schreef Murray over uiteenlopende mensen die in de periode 1947 tot en met 1983, wanneer het boek eindigt, zijn pad kruisten. Dat waren uiteraard vooral mensen uit de showbusiness van Hollywood en New York maar net zo goed advocaten, echtgenoten en regelmatig vrouwen met wie de componist amoureuze uurtjes beleefde. Zijn nuchtere, soms cynische kijk op het reilen en zeilen van de inwoners van Tinseltown zorgt voor rake, onthullende en soms onthutsende anekdotes uit deze droomwereld in de jaren '50 en '60 en daarna, regelmatig gekruid met een vleugje droge Engelse humor. 

Murray had in de filmwereld nog weinig in de melk te brokkelen toen hij rond 1950 serieus begon aan zijn carrière als filmcomponist. Privé ging het hem evenmin voor de wind zowel wat de liefde als de financiën betrof, ook al had hij in de jaren ervoor met zijn Lyn Murray Singers succes gehad. Het tij leek enigszins te keren toen hij de score voor The Bridges at Toko-Ri (1954) van Mark Robson mocht schrijven. Op 17 april 1954, zo lezen we in zijn dagboek, schrijft hij aan William Perlberg, producent van de film, een brief waarin hij aangeeft dat hij een grotere film (ʽeen stuk vleesʼ) wil doen dan ʽde hors d'œuvresʼ die hij tot dan toe op zijn bordje kreeg. Een maand later is de deal rond en als de film in augustus gereed is kunnen alle betrokkenen - producenten Perlberg en George Seaton en Murray - tevreden terugkijken op een geslaagde score en samenwerking. Nog diezelfde maand, op 16 augustus, kunnen we lezen dat Perlberg een goed woordje zal doen bij Hitchcock die dan bezig is met To Catch a Thief. Hulp kan Murray wel gebruiken want tot overmaat van ramp staat hij al jaren op de zwarte lijst wegens een vermeend lidmaatschap van de communistische partij (wat hij categorisch ontkent). 

Voordat het zover is ziet hij op 20 augustus Dial M for Murder. Te veel muziek (van Dimitri Tiomkin), schrijft hij in zijn dagboek. Op 18 november is het dan eindelijk zover: Murray schrijft dat hij heeft geluncht met Hitchcock die hem de opdracht geeft de muziek voor To Catch a Thief te schrijven. Verder lezen we hoe Hitchcock bij deze ontmoeting over vrouwen denkt en in het bijzonder Grace Kelly met wie hij al twee films heeft gedaan. Al snel begint Murray met de voorbereidingen. Eerst ziet hij de ruwe film alleen en is hij uitgelaten over de vele mogelijkheden om er muziek voor te componeren. Een week later ziet hij de film opnieuw, nu met Hitchcock erbij, die weer een schuine opmerking over zijn hoofdrolspeelster maakt. Maar de Britse regisseur weet precies wat mij wil met de muziek, aldus Murray in zijn dagboek, en dat vindt de laatste opmerkelijk en uitnodigend. In januari 1955 begint Murray met het schrijven van de score terwijl Hitchcock alweer aan zijn volgende film begint. De muziekopnamen worden door de componist gedirigeerd en vinden in februari en maart plaats. Hitchcock is tevreden met de muziek nadat enkele aanpassingen zijn doorgevoerd. De scène waarin Grace Kelly bij haar hotelkamerdeur een nietsvermoedende Cary Grant zomaar uit het niets kust wordt door tenorsaxofonist Georgie Auld op pikant speelse wijze begeleid. De compositie heet heel toepasselijk Unexpected. Maar als de twee geliefden elkaar tegen het einde van de film op een sofa wellustig kussen terwijl buiten een groots vuurwerk wordt afgestoken geeft Hitchcock - indachtig de indertijd strenge censuur - Murray de opdracht de sensueel klinkende muziek af te zwakken tot meer conventionele klanken. En dus moet tenorsaxofonist Georgie Auld plaatsmaken voor onschuldiger klinkende strijkers. Auld brengt later dat jaar een ep uit met vier thema's uit de film gedirigeerd door Murray waaronder Unexpected en Your Kiss, maar het vuurwerknummer ontbreekt op de plaat. 

Mijn grootste fout

Murray's score heeft meer te bieden. In diverse composities zit volop suspense, hetzij door een uitgekiende instrumentkeuze of door de muzikale cocktail van de componist. Enkele nummers zijn zo georkestreerd dat de kijker ook in de score een kat (verwijzend naar Cary Grant wiens bijnaam de kat is) meent te kunnen herkennen: speels en dreigend - een fraai staaltje mickeymousing. Maar ook Hitchcocks feilloze neus voor de juiste inzet van muziek mag niet worden onderschat. Gedurende de autoachtervolgingen is nergens muziek te horen, wel een symfonie van scheurende auto's en claxons, aldus Jack Sullivan in Hitchcock's Music. ² Voor Murray is To Catch a Thief zonder enige twijfel zijn hoogtepunt in Hollywood. Een preview in Pasadena op 17 maart 1955 is een groot succes. Maar dan is het kwaad al geschied. Murray heeft Hitchcock enkele maanden eerder uit de brand geholpen wanneer deze naarstig op zoek is naar een componist voor zijn volgende film, The Trouble With Harry. Murray is al jaren goed bevriend met Bernard Herrmann en zijn vrouw. Hij beveelt Herrmann aan bij Hitchcock en noemt dit ʽwaarschijnlijk de grootste fout van mijn leven.ʼ Zoals iedereen weet zal Herrmann de volgende acht films van Hitchcock doen en deze samenwerking wordt tot op de dag van vandaag als de perfecte samenwerking tussen een regisseur en een componist beschouwd. En zo is Murray de laatste componist waarmee de Master of Suspense samenwerkt voordat Herrmann aan boord komt en met de eigenzinnige regisseur geschiedenis zal schrijven. 

Helemaal verdwenen uit Hitchcocks werkzame leven is Murray overigens nog niet. Op 2 februari 1962 schrijft hij in zijn dagboek dat hij enkele afleveringen van The Alfred Hitchcock Hour gaat doen. De eerste aflevering heet Final Vow en op 14 juni noteert hij dat het componeren ervan in totaal 57 uur heeft gekost. Zeven verdere afleveringen volgen dat jaar en de jaren erna volgen er nog veel meer. Al eerder had Murray Charles Gounods treurmars - de openingstune van Alfred Hitchcock Presents (1955-1962) - gedirigeerd, maar hiervan maakt hij geen melding in zijn dagboek. 

Ondanks zijn grote fout is het met Murray niet slecht afgelopen. Weliswaar was zijn filmoutput na 1955 gering - een dozijn films zou volgen waaronder D-Day the Sixth of June (1956), Period of Adjustment (1962), Promise Her Anything (1965) en zijn laatste, Cockeyed Cowboys of Calico County (1970) - zijn grootste successen behaalde hij echter in de televisiewereld. Voor populaire series als Wagon Train, The Virginian, Daniel Boone en Lincoln is hij werkzaam geweest.

En zo is Lyn Murray de filmgeschiedenis ingegaan als de laatste componist waarmee Hitchcock werkte voordat hij in zee zou gaan met Bernard Hermann. Of Murray met Hitchcock tot net zulke grote hoogten als Herrmann zou zijn gestegen? Daar kunnen we gerust een vraagteken bij zetten. Overigens raakten Murray en Herrmann in 1960 gebrouilleerd met elkaar en zagen ze elkaar nog een laatste keer, in juni 1961. 

¹ Musician: A Hollywood Journal of Wives, Women, Writers, Lawyers, Directors, Producers and Music. Lyn Murray. Lyle Stuart, Secaucus, 1987.

² Hitchcock´s Music, Jack Sullivan. Yale University Press, New Haven en Londen, 2006. P. 184-185.

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 177
Andere artikelen:
Boekbespreking - College van Morricone
Lyn Murray - Portret
Lucas Vidal - Interview
Vidjay Beerepoot - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy