Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Matthijs Kieboom - Interview
Score 179, 21 03 2015

EEN NIEUWE SCORE IN EEN NIEUWE STUDIO

Interview met Matthijs Kieboom


Liefst vier familiefilms gingen vorige week in de Nederlandse bioscopen in roulatie. Een daarvan is Dummie de Mummie van Pim van Hoeve. De score voor deze vrolijke film over de vriendschap tussen een Nederlands jongetje en een verdwaalde mummie werd geschreven door Matthijs Kieboom en Martijn Schimmer. Beide filmcomponisten betrokken enkele maanden geleden een nieuwe studio in Amsterdam. Kieboom sprak onlangs met Score over de muziek voor Dummie de Mummie en over de nieuwe studio waar nu in totaal vijf componisten en twee kantoormedewerkers werkzaam zijn.

Filmmuziek kan een mens reeds op jonge leeftijd in de greep krijgen. Daarover kan Matthijs Kieboom meepraten. Als opgroeiende tiener droomde hij van een bestaan als componist voor film. Met zijn nu 29 jaar heeft hij al meer dan twintig scores voor film en televisie op zijn naam staan, de meeste in samenwerking met de tien jaar oudere Martijn Schimmer in wiens studio hij in 2007 begon te werken. Films waarvoor beiden hebben gewerkt zijn on-der meer Foeksia de miniheks (2010) en Bennie Stout (2011) evenals tv-series als In therapie (2010-2011) en daarnaast Verliefd op Ibiza (2013), zowel de film als de tv-serie. Bij Bennie Stout van Johan Nijenhuis was het nog zo dat Schimmer en Kieboom beiden de helft van de score schreven. Bij Dummie de Mummie ligt die verhouding anders. Kieboom: ‘Bij Dummie heeft Martijn meer aan de producerende kant gezeten en heb ik meer gecomponeerd. Hij zat dan ook bij de opnamen achter de knoppen en dat vond ik wel fijn, want een deel van de Dummie-score heb ik zelf gedirigeerd.’

In Dummie de Mummie leert de jonge Goos op een dag een mummie kennen die op weg naar een museum in Leiden uit een verhuiswagen is gerold. Hoofdmoot van de film is hun vriendschap die vooral uitgelaten momenten kent maar ook enkele serieuze zoals de rouw om Goos' overleden moeder. ‘Dummie heeft enkele grote leidmotieven, dus echt melodietjes of themaatjes die ergens voor staan. Zo hebben we het thema van het jongetje Goos en de situatie waarin hij verkeert en dit thema keert op verschillende manieren terug: heel vrolijk, maar ook heel verdrietig. Dan is er een moederthema. Zijn moeder is overleden en aan het eind van de film wordt dat opgehaald. Gedurende de hele film zetten we een wat stoere, mannelijke sfeer neer (rauwe sounds, harde gitaren) en voor de mamalijn wilden we daar in geluid iets recht tegenover zetten. Het merendeel van de score heeft een western-feel en omdat het hier over de moeder gaat was het een logische keuze om daar een zangeres voor te vragen. Al vanaf de eerste bespreking wist ik dat ik dit wilde doen met mezzosopraan en goede vriendin Janneke Schaareman, een waanzinnige zangeres die vorig jaar Carmen speelde in de reisopera. Zij zingt op Ennio Morricone-achtige wijze haar partij.’

Scarabee

Een ander belangrijk thema in de score is dat voor de scarabee van Dummie. ‘Hij heeft een scarabee waardoor hij in leven blijft en op gegeven moment is hij die kwijt. Het scarabeethema heeft niet zozeer melodie maar meer een paar noten die telkens als het over die scarabee gaat even worden aangehaald. Het thema heeft ook iets statigs waardoor je bijna een soort van ontzag krijgt voor de scarabee. Daarnaast is er een aantal kleinere themaatjes die zo nu en dan worden aangehaald en die heel grappig zijn. Tot slot zitten er een paar echte shootoutachtige muziekscènes met elektrische gitaar in de score en er wordt heel veel gefloten, als in een western.’

                Yahya Gaier en Julian Ras in Dummie de Mummie
 
Hoe ontstond het idee om voor de mannelijke kant van de score westernmuziek te gebruiken? ‘Pim heeft een heel duidelijke sfeer gekozen: het wordt een western in de polder. Normaal gesproken wil ik het wiel opnieuw uitvinden voor een genre of voor een stijl. Maar omdat het een kinderfilm is, ligt het er zo dik bovenop, dan kun je maar een ding doen en dat is heel hard meegaan in die gekozen stijl. Ik heb er de grootste lol in gehad om met een elektrische gitaar de juiste sound te zoeken die Ennio Morricone gebruikt, denk aan een zweepslag. Ik vond het ook leuk om muzikale grapjes in de score te stoppen. Morricone laat bijvoorbeeld bij een aantal scènes in The Good, the Bad and the Ugly maar ook in Once Upon a Time in the West enkele mannen 'wowowo' roepen. Dat hebben we ook een aantal keren in Dummie gedaan. Hier in de studio hebben we drie collega-componisten naar de opnameruimte gehaald en gezegd: Jongens, doe mee, we gaan bij deze scène 'dum-mie-mum-mie' roepen. Nou, dit zit dan zo in de score verweven, al hoor je dat niet echt goed. Ja, je hoort in ieder geval dat enkele mannen iets roepen.’

Een groot deel van de score karakteriseert Kieboom als muziek tussen Wes en western. Wes slaat op Wes Anderson in wiens films vaak verrassende instrumenten worden gebruikt bij de meest uitzinnige vondsten in humoristische scènes. Aan het begin van Dummie de Mummie zien we in een animatiesequentie hoe Dummie zijn verleden aan de wand schetst. De begeleidende muziek wordt door uitheemse instrumenten uitgevoerd. ‘Ik gebruikte hier heel veel verschillende etnische instrumenten door elkaar. Vaak komen ze helemaal niet uit Egypte of omstreken. Ik gebruikte vooral snaarinstrumenten als de charango, de dulcimer, de ukelele, de saz en de oud en blaasinstrumenten zoals de duduk, de nay, de bansuri en de panfluit.’ Ronduit orkestraal is de muziek tijdens het hilarische hoogtepunt van de film wanneer Goos en zijn schoolmeester de verdwenen scarabee moeten zien terug te vinden. ‘Die hele eindscène speelt zich af in een museum, in beeld is dat een ode aan Indiana Jones and the Temple of Doom. Muzikaal zitten we dan ook heel erg richting John Williams. De muziek is orkestraal en iets statiger en heeft daardoor een geheel ander klankbeeld dan de rest van de score. De muziek voor deze museumscènes heb ik met het Gelders Orkest opgenomen, een orkest waarmee ik al jaren een heel fijne samenwerking heb. Dit waren overigens de eerste grote opnamen in onze nieuwe studio met 25 strijkers en 9 koperblazers.’ 

Kinderen

Heeft het schrijven van muziek voor een kinderfilm zijn beperkingen? ‘Nee, ik denk juist dat het heel veel grenzen doorbreekt. Je kunt muzikaal soms in één keer een rare zwaai maken omdat een kinderfilm dat ook kan doen en daardoor hoef je bij een kinderfilm minder in een hokje te denken. Kijk, op het moment dat je echt een genrefilm hebt, ben je negen van de tien keer ook muzikaal best wel gebonden. Wanneer het in een kinderfilm eng wordt, ga je het niet doodeng maken, want dan zit je met natte bioscoopstoelen omdat iedereen uit angst in zijn broek heeft geplast. Daar heb je geen zin in, dus dan zorg je wel voor een soort van lichtvoetigheid ook als het soms spannend wordt. Dat is dan misschien de enige beperking die je hebt.’

                     Ton Kas en Julian Ras in Dummie de mummie
 
De samenwerking met Pim van Hoeve noemt Kieboom bijzonder prettig alsmede constructief. ‘Voordat de film in de montage zat had ik al muzikale schetsen gemaakt en naar Pim gestuurd om duidelijk te hebben welke kant we op zouden gaan. Vaak kwam Pim bij me en dan gingen we een stuk van de film kijken en hadden we het erover: waar begint de muziek, waar stopt de muziek, en wat vertelt de muziek, welke klanken gaan we gebruiken? Ik vind het geweldig inspirerend om de regisseur op zijn manier te horen vertellen wat hij met een bepaalde scène bedoelt: hebben we het hier over het gemis van de moederfiguur of hebben we hier een parallel met de samenleving? Dat vind ik hele interessante dingen die uiteindelijk essentieel zijn voor de muziek. En later in de week kwam hij terug en liet ik hem zien hoe ik mijn composities maakte en dat vond hij heel leuk om te zien. Op die manier inspireer je elkaar toch wel heel erg. Componeren blijft heel persoonlijk, het komt tussen mijn oren vandaan. Je stelt je kwetsbaar op en daarom is het ook heel belangrijk dat je een goede band hebt met degene met wie je samenwerkt.’ Vindt Kieboom het prettig als een regisseur veel feedback geeft? ‘Kijk, wat ik belangrijk vind is dat een regisseur zich heel vrij voelt en gewoon zegt wat hij denkt. Ik wil niet dat de regisseur denkt: hij heeft nu al drie keer iets moeten aanpassen, ik vind het vervelend om het een vierde keer .... Vraag het vooral! We maken het samen, ik faciliteer met de muziek jouw product, maar houd je vooral niet in.’

Verhuizing

Op 1 mei jongstleden verhuisden Schimmer en Kieboom samen met hun collega-componisten hun studio van Barendrecht naar Amsterdam. Waarom deze verhuizing? ‘De belangrijkste reden was om dichter bij de klanten te zitten. Ik ben destijds een aantal projecten misgelopen omdat een regisseur op de fiets langs wil komen, met de hond bij wijze van spreken. Barendrecht was aan de andere kant van de wereld. Je merkt nu dat regisseurs en producenten bij de opnamesessie willen zijn en daardoor zien ze ook veel meer van het proces van de filmcomponist en ook wat muziek met de film doet. Daarnaast werden we in Barendrecht te groot. We hadden meer ruimte nodig en het idee was eerst om in Amsterdam een tweede studio te openen. En eenmaal in het proces realiseer je je dat het financieel misschien interessanter is om je hele toko te verplaatsen dan twee vestigingen te hebben, want zeker op tv-gebied hebben we een redelijk complexe werkwijze waarbij meerdere mensen aan één project werken, dus wil je ook eigenlijk dat alle systemen hetzelfde zijn. Op het moment dat er iemand in Barendrecht en iemand in Amsterdam aan hetzelfde project zit te werken, wordt dat lastig. In dat opzicht waren we er dan ook redelijk snel uit dat het één grote studio in Amsterdam zou moeten worden.’

Matthijs Kieboom, Pim van Hoeve en Martijn Schimmer (onder) kijken in de control room van de nieuwe studio naar de opnamen van de strijkers voor Dummie de Mummie. 
 
De studio draait alweer enkele maanden op volle toeren. Naast zes studio's waar de componisten elk in alle rust kunnen werken is er een opnameruimte waar de zojuist gecomponeerde muziek als het ware meteen kan worden gespeeld, desnoods met een orkest. Hoe prettig de nieuwe locatie is werd duidelijk uit de samenwerking met Van Hoeve. Kieboom: ‘Pim zat twee tot drie avonden in de week hier bij mij. Hij was heel erg nauw betrokken bij de muziek. Meestal krijgen de regisseur of de producent een computerfiletje dat ze openen en beluisteren: o.k., klaar. Maar nu zitten ze echt in het compositieproces en zien ze hoe ik de muziek schrijf en hoe het orkest die speelt en wat voor emoties daarbij komen kijken. En dat merk je ook terug in bijvoorbeeld de mix, dat ze iets meer waarde aan de muziek hechten en soms juist ook de effecten wat zachter zetten.’ Inmiddels heeft Kieboom drie scores in Amsterdam tot stand gebracht: naast Dummie de Mummie schreef hij de muziek voor de omstreden film De overgave en voor de serie Bluf die sinds 11 september van dit jaar wordt uitgezonden op RTL5.

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 179
Andere artikelen:
John Williams - Boekbespreking
Elmer Bernstein - Boekbespreking
Goldstein en Tarrab - Interview
Krakau 2014 - Verslag
Matthijs Kieboom - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy