Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Andrey Dergatsjev - Interview
Score 180, 24 03 2015

MUZIEK KRIJGT BETEKENIS DOOR DE REGISSEUR

Interview met Andrey Dergatsjev


Silent Ones, de debuutfilm van Ricky Rijneke, is een Europese productie, wat blijkt als de namen van de cast en crew aan het eind van de film over het scherm rollen. Naast een Nederlandse regisseuse, een Hongaarse actrice en een Belgische cameraman is er de Rus Andrey Dergatsjev die de muziek deed en betrokken was bij het geluidsontwerp. Met Score sprak hij over de bijzondere muzikale omlijsting van Silent Ones en over zijn samenwerking met land- en naamgenoot Andrey Zvyagintsev.


Na een lange tocht langs talrijke internationale filmfestivals die begon in Rotterdam in januari 2013 bereikte de film op 11 december jongstleden dan eindelijk de filmtheaters. De bijna twee jaar durende tocht heeft de film veel prijzen opgeleverd alsmede de nodige promotie die de nieuwsgierigheid extra voedde. Andrey Dergatsjev (Astrachan, 1969) werd door Rijneke gevraagd de muziek te schrijven. Voor drie films van Andrey Zvyagintsev had hij ten tijde van de kennismaking met Rijneke gewerkt, enkele malen als componist en ook als geluidsman (Leviathan, de vierde, zou weldra volgen). Dergatsjev over dit aanbod: ‘Geluidswerk is mijn hoofdactiviteit en juist dit project was interessant want nu kon ik met muziek iets anders doen dan normaal altijd wordt gedaan. Ik zei tegen Ricky: Ik maak een paar stukken en als jullie die leuk vinden, dan ga ik verder met muziek maken, op mijn eigen manier.’

Zoals de titel aangeeft speelt stilte in Rijnekes film een grote rol. Veel dialoog is er niet behalve een voice-over die de innerlijke stem van Csilla, het hoofdpersonage, weergeeft. Ook de muziek behoorde deze stilte rondom de drie protagonisten te verklanken. Naast Csilla zijn dat haar broertje en een zeeman met wie ze per schip richting West-Europa koerst na de plotse verdwijning van haar broertje. In de regel schrijft een filmcomponist muziek die de regisseur bij de opgenomen beelden wenst. Dergatsjev echter stuurde steeds composities naar Rijneke waaruit zij de passende koos voor haar film. ‘In alle gevallen dat ik muziek maakte voor de film heb ik dat gedaan voor een bepaalde scène of een bepaald fragment. Ik kijk meestal niet naar de film, ik weet alleen maar iets over het verhaal.’ Hij zou niet anders kunnen, beklemtoont Dergatsjev voor de duidelijkheid. ‘Ik kan alleen op deze specifieke wijze muziek maken. Niet: wil je dit, dan maak ik dat. En eigenlijk alleen dit soort muziek kan de emotie van stilte uitdrukken. Ik heb eerst vijf stukken opgestuurd en uiteindelijk waren het in totaal twintig, waaruit Ricky er tien heeft geselecteerd’ Over zijn bijzondere werkwijze merkt Dergatsjev bescheiden op: ‘Bij de meeste componisten is het zo dat de regisseur van wensen uitgaat en dan worden die door de componist uitgevoerd en aangepast, maar muziek maken is in mijn geval een soort bijproduct van mijn wereldvisie, van mijn manier hoe ik het leven ervaar.’

Geluidsman

Van huis uit is Dergatsjev vooral een geluidsman en niet zozeer componist. Voor Silent Ones was hij ook betrokken bij het geluidsontwerp. ‘Er waren twee medewerkers die het geluid deden, maar Ricky heeft mij gevraagd om ze te ondersteunen door te luisteren en te adviseren.’ Dit verklaart wellicht waarom Dergatsjev de score vooral in de vorm van soundscapes heeft geschreven die in zijn studio in zijn woonplaats Moskou werden opgenomen. Slechts tweemaal horen we hoe een gitaar een simpele melodie speelt en her en der horen we zangstemmen. Dergatsjev (glimlachend): ‘Als je zou weten hoe het compositieproces heeft plaatsgevonden, dan zou je het niet vragen. Ja, op een gegeven moment dacht ik: misschien moet er iets melodisch in komen en dan maak ik track 1 met gitaar, en de tweede zonder gitaar. Die stuur ik allebei naar Ricky en die zegt dan: met gitaar is goed. Heel simpel.’ Wat drukt de muziek uit? ‘Het is heel moeilijk te zeggen wat deze muziek precies uitdrukt, want voor elke persoon die het hoort, kan het een heel andere betekenis hebben. Ieder die naar die muziek luistert, geeft er een eigen betekenis aan. Maar muziek krijgt hier pas echt betekenis door de regisseuse: ze beïnvloedt de muziek door de manier op welk moment van de film ze die plaatst of wanneer het begint, wanneer het eindigt, dus dan verandert de muziek steeds.’

                             Orsolya Tóth als Csilla in Silent Ones.
 
De combinatie muziek en geluid lijkt een voor de hand liggende dan wel wenselijke combinatie. Ervaart Dergatsjev dat ook zo? ‘Het is mijn wens om muziek en geluid zomin mogelijk te combineren want die combinatie valt best zwaar, maar soms is het toch nodig en doe ik het. Er zijn mensen die het leuk vinden om van de non-muzikale geluiden muziek te maken. Ik vind dat die simpele geluiden op zichzelf mooi zijn, er schuilt een schoonheid in pure dagelijkse geluiden en muziek, maar het is toch heel anders. Ik probeer die twee werelden niet door elkaar te halen.’

Zvyagintsev

Eerste bekendheid verwierf Dergatsjev in de Russische en internationale filmwereld dankzij zijn samenwerking met Andrey Zvyagintsev. Vozvrashchenie (The Return)heette de debuutfilm van de Russische regisseur. De film won in 2003 De Gouden Leeuw van het Filmfestival van Venetië. Hoe hebben de beide Andreys elkaar leren kennen? ‘Via een kennis van ons. Ze gaf een bandje met mijn muziek voor een ballet dat nooit is uitgekomen aan Andrey. Toen belde Andrey: wil je wat proberen? O.k., ik zal het doen, zei ik.’ De score van Dergatsjev maakte veel indruk en verscheen in Duitsland zelfs op cd. Vier jaar moest worden gewacht op de opvolger van dit verpletterende debuut van beide Andreys. ‘Voor Izgnanie (The Banishment) deed ik de muziek en ook het geluid. Het was mijn debuut als geluidsmeester en toen zei ik dat ik nooit meer tegelijkertijd de muziek en het geluid wilde doen .....’

De werkwijze met Zvyagintsev komt overeen met die bij Silent Ones. Dergatsjev schrijft en de regisseur gebruikt de muziek vervolgens in de film, of niet natuurlijk. Een van de stukken in Izgnanie heet Exilium waarin mannenzang te horen is. ‘Technisch gezien was het stuk met het koor al klaar. Wat mij intrigeerde was dat dat gezang onverstaanbaar was. Andrey vond het ook heel aantrekkelijk, daarom wilde hij het zo gebruiken.’ Het aandeel muziek van Dergatchevs hand in Izgnanie is betrekkelijk klein, opvallender waren enkele klassieke stukken waaronder een werk van Arvo Pärt dat dan ook de meeste aandacht trok.

Ook de twee volgende films van Zvyagintsev bevatten bestaande muziek. Zowel in Elena (2011) als in Leviathan (2014) overheerst de muziek van Philip Glass. ‘In Elena zitten twee fragmenten waar de toeschouwer niet echt doorheeft of er nu wel of niet muziek is. En dat was mijn muziek! En in Leviathan vonden ze dat Glass zo overheersend was. Dus daarom begon ik zelf muziek te schrijven, want  het moest wat zachter of fijner klinken. In een gesprek met Zvyagintsev is toen het voorstel gedaan om misschien andere componisten uit te proberen en ze hebben ook met twee proberen te werken maar het eindigde uiteindelijk toch met Glass. In Leviathan zit ook niet zoveel van mijn muziek. Philip Glass maakte als het ware een frame en mijn kleine stukjes zitten ergens ertussen ...’ Voor beide films is Dergatsjev vooral in de weer geweest als geluidsman en op zeer beperkte schaal dus als componist. Dat zijn werkzaamheden nog verder reikten, bewees hij met zijn bijdrage aan de monsterproductie Stalingrad (2013) van Fedor Bondartsjoek, zoon van de legendarische regisseur Sergej Bondartsjoek. ‘Voor Stalingrad werd ik uitgenodigd door de geluidsmeester om te helpen. Ik heb mijn kleine bijdrage geleverd als foleymedewerker die synchrone geluiden diende te creëren.’ Over een nieuw project met Zvyagintsev laat Dergatsjev zich niet uit. 

De muziek van Silent Ones is verkrijgbaar via iTunes.

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 180
Andere artikelen:
Boekbespreking - Musicals met een zward randje
Jóhann Jóhannsson - Interview
Maurice Horsthuis - Interview
Andrey Dergatsjev - Interview
114 scores in de race
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy