Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Oscar 2014 - London Rules
Score 181, 22 08 2015

OSCAR 2014 - LONDON RULES


De winnaars van de Oscars van dit jaar komen niet alleen uit de Verenigde Staten. Uit vele windstreken zijn winnaars afkomstig: natuurlijk de Mexicanen achter Birdman, maar ook winnaars uit ItaliŰ, Polen, Engeland en Frankrijk. Als de genomineerden zouden worden meegerekend, waren er ook enkele Nederlanders. Ook als we onze blik richten op de genomineerde componisten, blijkt nog maar weer eens hoe internationaal dit gezelschap is geworden. Kijken we tevens naar de plaats waar de genomineerde scores werden opgenomen, dan blijkt nog meer hoe global de Oscars anno 2015 zijn geworden.

Om met dat internationale te beginnen. Alle genomineerde componisten waren dit jaar Europees, geen Amerikaan kwam er dit keer aan te pas. Omdat in 2014 geen film met muziek van John Williams uitgebracht werd, ontbrak ook hij. Van de vier Europeanen - Alexandre Desplat (foto), Jˇhann Jˇhannsson, Gary Yershon en Hans Zimmer - woont en werkt alleen de laatste in Los Angeles, de andere drie wonen in Europa. Maar wat betekent eigenlijk ʽwerktʼ? Voor overleg moet je vaak een Transatlantische oversteek maken en als de muziek gereed is, moet je deze opnemen. En daar zit nou de bijzonderheid dit jaar: alle vijf de genomineerde scores werden opgenomen in Londen. Wel heeft Desplat voor The Grand Budapest Hotel enkele stukken thuis in Parijs opgenomen en ook Jˇhannsson nam enkele stukken in zijn woonplaats Berlijn op. Maar het feit ligt er: Londen is the place to be om filmmuziek op te nemen. En dat hoeft niet alleen met een gerenommeerd orkest in de Abbey Road Studio, maar - zoals Zimmer liet horen - dat kan even goed in een kerk in de Britse hoofdstad.

Waren er dan geen Amerikaanse filmcomponisten die afgelopen jaar een noemenswaardige score afleverden? Natuurlijk, James Newton Howard had een goed jaar en ook Christopher Young, Thomas Newman, Danny Elfman en Marco Beltrami hadden het druk. Maar voor memorabele, goed werkende muziek had de Academy of Motion Picture Arts and Sciences kennelijk meer oor voor Europees filmmuziektalent. In dit verband mogen enkele populaire scores niet ontbreken die niet werden genomineerd zoals How to Train Your Dragon 2, Maleficent en Gone Girl alsmede de score voor Birdman van Antonio Sanchez die werd gediskwalificeerd vanwege een teveel aan bestaande muziek door de originele drumscore.

De kracht van filmmuziek werd dit jaar onder meer duidelijk door de plek binnen het prijzengala. De Oscar voor de beste filmmuziek werd uitgereikt in de tweede helft na belangrijke technische prijzen als camerawerk en vlak vˇˇr de twee scriptprijzen. Julie Andrews overhandigde direct na een eerbetoon aan het precies vijftig jaar oude The Sound of Music de prijs voor beste filmmuziek. Ze benadrukte het belang van een pakkende score door de muziek van The Godfather, Breakfast at Tiffany's en Star Wars te memoreren voordat ze de dit jaar genomineerde scores opsomde. Op de bekende tonen van winnende score The Grand Budapest Hotel kwam Alexandre Desplat dan eindelijk zijn ongetwijfeld felbegeerde Oscar ophalen. De inmiddels bekende klanken uit deze film waren voor de vierde en laatste maal te horen en veel aanwezigen onder het publiek bewogen mee met de feestelijke klanken. Dat muziek weet te ontroeren maar ook te verbroederen bewees even daarvoor de uitverkiezing van Glory uit Selma tot beste liedje. Tijdens de bezielende speech van beide winnaars - John Stephens en Lonnie Lynn (alias John Legend en Common) - biggelden de tranen bij menig toeschouwer over de wangen en vormde een staande ovatie een kleine correctie op het ontbreken van voldoende zwart filmtalent onder de genomineerden.

      Common en John Legend met hun Oscars voor het liedje Glory uit Selma
 
Tot slot was daar nog het opmerkelijke wapenfeit van de winnende componist die met liefst twee scores in de race was: naast winnaar The Grand Budapest Hotel ook nog The Imitation Game. Voor de momenteel als belangwekkendste filmcomponist bekend staande Desplat was het natuurlijk zaak om dit jaar - na zes eerdere nominaties - te gaan zegevieren. Zo'n dubbele nominatie overkwam John Williams in een nabij verleden (zowel in 2012 en 2006) wel eens. Wellicht illustreert Desplats overweldigende victorie zijn huidige status in Hollywood waar iedereen met hem wil werken. Of zijn winst terecht was, daar willen we nog wel eens naar kijken. In de navolgende pagina's passeren alle vijf de genomineerde scores nogmaals de revue en aan de hand van de vraag - luisteren we er over pakweg tien jaar nog graag naar? - worden de scores tegen het licht gehouden. Alle vijf bijbehorende films hebben we de afgelopen twaalf maanden in Nederland kunnen zien en de vijf scores werden alle in Score reeds gerecenseerd (technische gegevens van The Grand Budapest Hotel zijn te vinden in Score 177 en van de andere vier genomineerde scores in Score 180).

DE GENOMINEERDE SCORES

THE GRAND BUDAPEST HOTEL - ALEXANDRE DESPLAT

Voor Alexandre Desplat was 2014 een uitzonderlijk jaar na een ietwat lauw 2013. Allereerst was hij juryvoorzitter tijdens het Filmfestival van VenetiŰ wat nogal ongebruikelijk is voor een filmcomponist. Daarnaast bereikten in totaal vijf films met zijn muziek de bioscopen, waaronder zijn eerste score voor een ware blockbuster: Godzilla. Naast deze monstermuziek schreef de Fransman muziek voor komedies (The Monuments Men, The Grand Budapest Hotel) en drama's (The Imitation Game, Unbroken). Afwezig waren Franse films, waardoor de indruk leek te ontstaan dat hij zich helemaal had overgegeven aan de Engelstalige filmwereld. Dat is echter niet het geval, want voor dit jaar staan films uit Engeland, Rusland, ItaliŰ en Frankrijk op de rol.  

Vanaf het begin, met Mr. Moustafa, toont Desplat zich opnieuw een meester in de melodie, het ritme en de originele instrumentkeuze (cimbalom, balalaika, zither, orgel en vele andere instrumenten). Uit deze mix maakt hij een karakteristieke score die voor altijd verbonden blijft aan deze excentrieke, uitzinnige komedie. Een mooi voorbeeld is Daylight Express to Lutz: een wonder aan ritme en bovenal uitgekiende orkestratie. Het meestentijds vlotte ritme geeft de film vaart en versterkt daarenboven het humoristische karakter. Daarmee benadrukt Desplat de sfeer dankzij instrumentarium en klankkleur als onmiskenbaar Midden-Europees dan wel Oost-Europees. Daarnaast weet hij een luchtige toon in alle tracks te behouden. Dit alles culmineert in een waar huzarenstuk: de langste track op de cd - Canto at Gabelmeister's Peak - waarin alles samenkomt, aangevuld door orgel en Gregoriaanse koorzang (London Voices Choir). Waarna hij zich in de net zo lange track A Troops Barracks (Requiem for the Grand Budapest) welhaast overtreft met een krachtige uithaal vol dreiging, humor en weer dat onnavolgbare ritme, waarbij alle instrumenten - vooral percussie - nog eens duchtig mogen uitpakken. 

Oscarhistorie: Alexandre Desplat ontving eerder nominaties voor The Queen (2006), The Curious Case of Benjamin Button (2008), Fantastic Mr. Fox (2009), The King's Speech (2010), Argo (2012) en Philomena (2013).


THE IMITATION GAME - ALEXANDRE DESPLAT

Een van de twee dramatische films van Desplat verleden jaar was deze Britse codethriller. Gedreven door een even onweerstaanbaar als aangrijpend hoofdthema is dit grotendeels spanning- dan wel dreigingmuziek, zoals het een thriller betaamt. 

Behalve het hoofdthema beklijft de score als geheel minder, maar de muziek is functioneel genoeg om de film extra kracht bij te zetten, niet in de laatste plaats dankzij een fraai thema (Alan) voor hoofdpersoon Alan Turing: duizelingwekkende klankgolven die de aanvankelijke onmogelijkheid om die duivelse Enigmacode te breken onderstrepen en door de draaiende beweging geen einde lijken te kennen. Dit recept gebruikt Desplat ook in andere 
tracks (Crosswords, The Machine Christopher) en dat verhoogt - mede dankzij het gebruik van het vaak door hem gebruikte instrument de celesta - niet alleen de spanning, maar evenzeer het raadselachtige bij de kijker. Ook de jagende violen in Decrypting worden ingezet om de kijker angst aan te jagen. Een ander aangenaam kenmerk van deze score is de veelzijdigheid aan melodieŰn van vooral de spanningmuziek. Desplat verstaat zijn vak als een excellent ambachtsman, zoveel wordt hier duidelijk.

 
INTERSTELLAR - HANS ZIMMER

Voor de Duitser Hans Zimmer vormt Interstellar ongetwijfeld een hoogtepunt in zijn loopbaan als filmcomponist. De muziek lijkt op sommige momenten te grenzen aan het megalomane en even later staat de score als een kathedraal waar geen ontkomen aan is. Niet vreemd gezien de buitenaardse sferen waarin de film zich grotendeels voltrekt. De muziek past dan ook als een handschoen. 

Het instrument dat deze score een onmiskenbaar stempel geeft is het pijporgel, een instrument dat overigens in 2013 in de score van Jˇhann Jˇhannsson voor de film Prisoners prominent te horen was. Het orgel geeft de score een eigen stem: hemelse geluiden met een verheven uitstraling. Het nummer Stay groeit door dit instrument uit tot een grootse compositie, Message from Home daarentegen is volkomen nuchter met alleen pianospel. Die afwisseling werkt overigens heel goed. Synths zorgen voor een buitenaardse, zweverige klankkleur, maar het orgel maakt alles pas werkelijk speciaal. In Coward dreigt de score uit zijn dak te gaan, met aanzwellende orgelpartijen die de toch al overweldigende beelden muzikaal net zo overweldigend moeten begeleiden. De door orgel voorgegane stukken maken diepe indruk, de door synths geleide stukken zijn inmiddels gemeengoed geworden binnen de wereld van de filmmuziek en als zodanig niet meer zo bijzonder, laat staan vernieuwend.

Oscarhistorie: Zimmer werd genomineerd voor Rain Man (1988), The Preacher┤s Wife (1996), As Good as It Gets (1997), The Thin Red Line (1998), samen met Stephen Schwartz voor The Prince of Egypt (1998), Gladiator (2000), Sherlock Holmes (2009) en Inception (2010). Voor The Lion King (1994) ontving hij een Oscar.


MR. TURNER - GARY YERSHON

De Brit Gary Yershon is de verrassende onbekende in het gezelschap genomineerde componisten, hoewel hij alweer enkele jaren de vaste componist is van regisseur Mike Leigh. Vergeleken met de andere vier scores is Mr. Turner veruit de meest avant-gardistische. Van melodielijnen en enig pathos is nauwelijks sprake. Ook is het beslist de kortste van alle vijf met een speelduur van slechts een half uur.  

Het titelnummer waarmee de cd begint is zowel grillig als onbestemd en daarmee zet Yershon de toon voor de rest van de score. Yershon lijkt meer de sfeer te willen treffen met korte akkoordreeksen zoals in Varnishing Day dat louter als aankondiging lijkt te functioneren. De op het eerste gehoor beperkte instrumentkeuze maakt dat deze score, vergeleken met de andere vier overwegend uitbundig klinkende scores, Spartaans aandoet. Slechts aan het begin en aan het eind (de enige langere tracks) doet Yershon een bescheiden poging een compositie met een melodie te creŰren. Dat zal de luisteraar buiten de film nauwelijks bevredigen, in de film daarentegen werkt deze score bij vlagen heel goed; sterker nog, hij past heel goed bij het karakter van de zoekende en experimenterende schilder die zijn tijd vooruit was. 

Oscarhistorie: dit is de eerste nominatie voor Gary Yershon.


THE THEORY OF EVERYTHING - JËHANN JËHANNSSON

Ook nieuw aan het Oscarfront is de IJslandse componist Jˇhann Jˇhannsson. Met zijn score voor deze film over het leven van Stephen en Jane Hawking breekt hij nu definitief door in Hollywood. Was zijn muziek voor het bejubelde Prisoners uit 2013 misschien nog wat te zwaarmoedig, met The Theory of Everything laat Jˇhannsson zijn veelzijdigheid op indrukwekkende wijze horen.

Deze score blinkt uit dankzij een handvol prachtige thema's die ook nog eens prachtig georkestreerd zijn. Die variŰren van uitbundig, vrolijk tot pijnlijk en tragisch, een breed palet dus waarvoor men in Hollywood in de regel gevoelig is. De muziek komt tijdens het kijken opmerkelijk goed tot zijn recht. Gedurende zowel de vreugdevolle als de minder gelukkige episodes in het leven en huwelijk van de Hawkings raakt de muziek steeds de juiste toon, ook door de niet al te nadrukkelijke aanwezigheid of door aangedikte emoties. Tijdens sommige scŔnes worden de gevoelens van de hoofdpersonages mede dankzij de muziek welhaast voelbaar. Geen geringe prestatie van Jˇhannsson die al meer dan twee dozijn scores op zijn naam heeft staan.

Oscarhistorie: dit is de eerste nominatie voor Jˇhann Jˇhannsson.
 

DE WINNAAR .....

Het was eigenlijk wel te verwachten dat Alexandre Desplat ooit aan het langste eind zou trekken. En dat het niet lang meer zou duren voordat hij zijn eerste Oscar in ontvangst mocht nemen, zal ook niemand hebben verbaasd. Geen hedendaagse filmcomponist is zo productief, inventief en geliefd onder filmmakers en het grote publiek. De race leek uiteindelijk te gaan tussen Interstellar en Desplat, met Jˇhannsson als lachende derde? Als het gaat om effectieve muziek dan gooit Jˇhannson net zulke hoge ogen als de andere twee. Toch is het die even aanstekelijke als vindingrijke mix van excentrieke instrumenten, een vlot, onontkoombaar ritme en een flinke dosis muzikale humor die resulteren in typisch mitteleuropńische klanken die ons nog lang zullen heugen. Dit en het feit dat Desplat twee nominaties tegelijk kreeg maken dat het best wel eens zo zou kunnen zijn dat de vrolijke, uitgelaten muziek die The Grand Budapest Hotel nu al een markant stempel geeft, nog altijd goed in ons gehoor en onze herinnering ligt over pakweg tien of zelfs twintig jaar. In dat geval heeft de Academy de juiste keuze gemaakt.

Alexandre Desplat met zijn Oscar op het podium in het Dolby Theatre in Hollywood. In de loge rechts achter de mede genomineerde componisten, allen vooraan gezeten. V.l.n.r.: Hans Zimmer, Gary Yer-shon en Jˇhann Jˇhannsson. Links van Zimmer zit Desplats vrouw en muze Dominique LeMonnier (door Desplat in zijn inmiddels vele dankwoorden steevast SolrÚ genoemd).

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 181
Andere artikelen:
Oscar 2014 - London Rules
Antoine Duhamel - In memoriam
Boekbespreking - Jerry Goldsmith
Manuel De Sica - In memoriam
Rutger Reinders - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


ę 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy