Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Oscar 2001: Oscar goes east
Score 119, 03 02 2006



OSCAR GOES EAST - Verschenen in Score 119, juni 2001

Natuurlijk weet u allang wie dit jaar de Oscar voor de beste filmmuziek heeft gewonnen. Een grote verrassing was de uitverkiezing van Tan Dun’s muziek voor Crouching Tiger, Hidden Dragon natuurlijk niet, want iedereen wist dat de uiteindelijke strijd zou gaan tussen de epische zwaargewichten Gladiator en Crouching Tiger, Hidden Dragon, niet toevallig de twee films met de meeste nominaties. Maar, Hans Zimmer heeft zes jaar geleden al een beeldje gewonnen (voor The Lion King) en hoewel zijn muziek voor Gladiator de allure van een Oscarfilm heeft - imposante proporties en weelderige orkestraties - viel dit jaar een score in de prijzen die om diverse redenen opmerkelijk was.

De slimme kijker had tijdens de muziekmedley van de vijf genomineerde scores die cellist Yo-Yo Ma en violist Itzhak Perlman speelden natuurlijk een sterk vermoeden wie de uiteindelijke winnaar zou gaan worden. Immers, Yo-Yo Ma speelt op de soundtrack van Crouching Tiger, Hidden Dragon overduidelijk mee. Met de bekroning van deze laatste film had de gedoodverfde winnaar Hans Zimmer op die 25ste maart jongstleden dan ook het nakijken. Alle genomineerden waren overigens aanwezig, inclusief Ennio Morricone die wellicht het meeste recht heeft op een Oscar. Wie weet zal hem binnen afzienbare tijd een ere-Oscar ten deel vallen. Want een ware meester wint niet in een reguliere jaarlijkse race. Een meester wordt hors concours onderscheiden, net zoals Alex North in 1986.

Opvallend dit jaar was de internationale bezetting in de categorie Best Original Score. Vijf scores van vijf filmcomponisten uit vijf landen. Hierbij dient wel te worden aangetekend dat de meeste films die in deze categorie genomineerd waren (Chocolat, Gladiator, The Patriot) de Amerikaanse nationaliteit hebben. Malèna is Italiaans en Crouching Tiger, Hidden Dragon is officieel een coproductie tussen China, Hong Kong en Taiwan, maar Amerikaans geld heeft in beide gevallen wonderen gedaan. Overigens werd Lisa Gerrard (uit Australië) door een nieuwe regel buitengesloten van nominatie. Volgens deze regel is slechts één componist(e) verantwoordelijk voor een score. Pikant detail is dat zowel Zimmer als Gerrard in januari een Golden Globe voor de score van Gladiator heeft gewonnen …..

China

Tan Dun’s muziek voor Crouching Tiger, Hidden Dragon verenigt meerdere muzikale stromingen en zelfs culturen in zich. In wezen is het een typisch westerse score, rijk georkestreerd in de traditionele zin. Maar de oosterse invloeden en instrumenten zijn minstens zo belangrijk te noemen. In zijn dankwoord sprak Dun over het overschrijden van grenzen: tussen oost en west, tussen romantiek en actie en tussen hoge en lage cultuur. Zijn muziek kent geen grenzen, wilde hij maar zeggen. Van huis uit is Dun namelijk een componist van klassieke muziek die zich ook nog eens waagt aan het in kringen van klassieke muziek toch vermaledijde genre van filmmuziek. Over grenzen overschrijden gesproken!

Tan Dun is geen onbekende in de wereld van de filmmuziek. Wel is hij in het Westen nog relatief onbekend. Hij werd opgeleid in Peking en in New York waar hij momenteel woont. Op zijn repertoire staan enerzijds klassieke werken (opera’s, symfonieën) en anderzijds muziek voor film en televisie. Kenners kennen hem van Symphony 1997 (Heaven Earth Mankind), muziek die werd gespeeld ter gelegenheid van de teruggave van Hong Kong aan China in 1997. In zijn vaderland China heeft hij al voor een twintigtal films muziek gecomponeerd. In 1998 verscheen Fallen, de eerste Amerikaanse film met muziek van zijn hand.

Hype?

Was de onderscheiding van Tan Dun terecht? Wordt met Dun’s overwinning een trend voortgezet die vorig jaar begon met de uitverkiezing van de eveneens klassieke componist John Corigliano die won voor The Red Violin? In het navolgende worden de vijf genomineerde scores aan een kritisch onderzoekje onderworpen en zal blijken welke score uw redacteur terecht Oscarwaardig vond. Criteria die bepalend zijn bij dit onderzoekje zijn originaliteit, diversiteit, filmische ondersteuning en Oscarallure. Achter de componist(e) staat tussen haakjes zijn/haar nationaliteit: een Oscar kan iedereen overal overkomen.


Chocolat - Rachel Portman (Engeland)

Originaliteit: wederom een lichtvoetige, poëtische score van een getalenteerd componiste die excelleert in het kleine gebaar. Grove effecten zijn haar totaal vreemd. Erg origineel is deze score niet, maar wel effectief en bevorderlijk voor het humeur.

Diversiteit: vrolijke, stemmige deuntjes worden afgewisseld door melancholische, ontroerende muziek. Daarnaast zijn er enkele aanvullende zigeunermelodieën, waaronder een originele track die de virtuositeit van de componiste illustreert. De invloed van Nino Rota is voorts merkbaar. Overigens vormt deze score ondanks diverse soorten muziek een ware eenheid.

Filmische ondersteuning: dit is sfeermuziek van hoge kwaliteit die de film prettig begeleidt. Ook zonder film is deze muziek zeer genietbaar.

Oscarallure: niet echt, daarvoor is deze score te ingetogen en low-key. De allure is daarom ver te zoeken, maar daar gaat het deze componiste ook niet om. Deze score benadrukt vooral de bescheiden wereld die deze film kenmerkt.

Technische gegevens: 18 tracks, 41 minuten.

Rachel Portman won als eerste vrouwelijke filmcomponist in 1997 een Oscar (voor Emma). Vorig jaar werd ze genomineerd voor The Cider House Rules.

 
Crouching Tiger, Hidden Dragon - Tan Dun (China)

Originaliteit: deze score is erg origineel door zijn geraffineerde mix van westerse orkestraties en oosterse percussie waardoor een epische score met een intiem oosters karakter ontstaat. De score is in ieder geval niet voorspelbaar.

Diversiteit: niet alleen kent deze score diverse soorten filmmuziek zoals muziek voor actiescènes, liefdesthema’s, sfeermuziek, ook is de klassieke achtergrond van Dun vaak merkbaar. Hierdoor ontstaat een amalgaam van diverse muziekstijlen en richtingen die uniek is, maar bovenal effectief is als pure filmmuziek. In de onheilspellende momenten is de invloed van Morricone merkbaar. Door de meeslepende ballade is de score daarnaast zowel eigentijds als commercieel aantrekkelijk. Dat laatste mag gerust als een knieval voor de Amerikaanse markt worden beschouwd, but who cares?

Filmische ondersteuning: minstens zo virtuoos is de muzikale ondersteuning van de diverse scènes. Met name de choreografie die ten grondslag ligt aan de vele vechtscènes wordt door de muziek vakkundig ondersteund. Ook de liefdesscènes worden muzikaal goed begeleid.

Oscarallure: de film oogt overweldigend door enkele massascènes in steden en actiescènes in de woestijn. Bij zo’n film hoort een epische score en dat is niet helemaal het geval. In zijn grootsheid blijft de score toch bescheiden en dat maakt de score zo uniek.

Technische gegevens: 15 tracks, 50 minuten.

Dit was de eerste nominatie voor Tan Dun. En dientengevolge ook zijn eerste victorie.

 
Gladiator - Hans Zimmer (Duitsland)

Originaliteit: Zimmer herdefinieert de epische Romeinse score waarop ooit Miklós Rózsa het patent had. Soms briljant en vindingrijk, maar ook overduidelijk beïnvloed door Wagner, Holst, maar ook door de Pool Henryk Górecki die schaamteloos wordt gekopieerd. Kan zo’n score nog wel origineel zijn? In zijn eclectische streven heeft Zimmer toch een boeiende score afgeleverd.

Diversiteit: de score is redelijk gevarieerd. Toch is de bombast overheersend, aangezien de vele vechtscènes muzikale ondersteuning dringend nodig hebben, zowel in de arena’s als tijdens de grootse veldslag aan het begin van de film. Rustige, ontroerende momenten zijn er minder waardoor bijbehorende muziek relatief schaars is.

Filmische ondersteuning: de score weet de film goed te ondersteunen. Omgedraaid zou de film zonder deze muziek minder effectief en indrukwekkend zijn.

Oscarallure: dit type film evenals type muziek heeft a priori de nodige Oscarallure. Dat is een kwestie van traditie. Alle registers worden opengetrokken en dat is voor een filmcomponist in principe een enorme uitdaging. Toch behoede men zich voor valkuilen, want epische, reusachtige films garanderen nog geen epische, onvergetelijke scores. Zimmer is echter te slim en commercieel om in de val te lopen. De rijkdom van de score wordt door een aanvullende cd (Gladiator - More Music From the Motion Picture (18 tracks, 55 minuten)) nog eens toegelicht en benadrukt.

Technische gegevens: 17 tracks,  61 minuten.

Hans Zimmer werd reeds zes maal eerder genomineerd: Rain Man (1988), The Lion King (1994), The Preacher’s Wife (1996), As Good As It Gets (1997), The Thin Red Line (1998), The Prince of Egypt (met Stephen Schwartz, 1998). Eenmaal werd een nominatie verzilverd: The Lion King (1994).


Malèna - Ennio Morricone (Italië)

Originaliteit: kun je de 401ste score van een maestro nog origineel noemen? Nauwelijks, maar toch is dit een coherente, pakkende score die als sfeermuziek uitstekend werkt. Gewoon vintage Morricone, zoals de Engelsen zo mooi weten te zeggen. En dat hij put uit zijn rijke œuvre is even onvermijdelijk als logisch. Overigens is de panfluit niet storend, eerder rustgevend en natuurlijk typisch Morricone.



Diversiteit: de score kent diverse thema’s - zowel gevoelige als vrolijke - die bekwaam worden uitgewerkt en in hun gevarieerdheid toch een welluidende eenheid vormen. Het meteen herkenbare Malèna-thema is zonder meer erg fraai te noemen en zou best wel eens een evergreen kunnen worden binnen ’s mans œuvre.

Filmische ondersteuning: omdat deze film in Nederland nog niet is uitgebracht is het lastig de filmische ondersteuning te bekijken/beluisteren. Maar als sfeermuziek zal deze score de film zeer zeker weten te begeleiden en zelfs memorabel maken. Ook zonder film klinkt de score prettig in de oren.

Oscarallure: nauwelijks, daarvoor is de score te kleinschalig en intiem.

Technische gegevens: 18 tracks, 46 minuten.

Ennio Morricone werd reeds vier maal genomineerd: Days of Heaven (1978), The Mission (1986), The Untouchables (1987) en Bugsy (1991).

 
The Patriot - John Williams (Verenigde Staten)

Originaliteit: helemaal niet, maar daar gaat het bij deze score ook niet om. Dit is overwinningsmuziek op een epische schaal en heldhaftig van karakter. Als luisteraar wil je meteen opstaan en de wapens ter hand nemen. Over manipulatie gesproken! Kortom, de muziek is uiterst effectief. En wat een puntgave productie …..

Diversiteit: deze score is opvallend rijk en divers. Naast opzwepende, krijgslustige thema’s zijn er rustige, poëtische stukken. Het prachtige hoofdthema zet meteen de toon en komt relatief vaak terug, gelukkig niet al te vaak. Voor elk wat wils dus!

Filmische ondersteuning: absoluut. Williams demonstreert andermaal feilloos hoe je een actiefilm muzikaal dient te ondersteunen.

Oscarallure: enigszins. De score klinkt groots en meeslepend en daarin schuilt nu juist de kracht. Stimulerende muziek die je opgewekt en positief stemt.

Technische gegevens: 17 tracks, 72 minuten.

Dit is de 39ste nominatie van John Williams. In totaal heeft hij al vijf beeldjes thuis staan. Voorvader Alfred Newman verzamelde in totaal 45 nominaties (waaronder acht vergulde beeldjes). Om dit record te evenaren moet Williams nog zes jaar wachten, immers elk jaar verwerft hij ten minste één nominatie. De lijst is te lang om hier weer te geven, dus die zoekt u zelf maar op: www.imdb.com


Conclusie: de score die mij het meest aansprak, was Crouching Tiger, Hidden Dragon. Door zijn gevarieerde muziekstukken, innovatieve gebruik van exotische instrumenten en een prachtig hoofdthema annex love song is deze score net iets aantrekkelijker en memorabeler dan de vier andere genomineerde scores. Ook de oosterse klanken die deze score grotendeels kenmerken zijn fris, nieuw en een streling van het westerse oor.

 
Nawoord: Tan Dun werd dit jaar liefst tweemaal genomineerd. Naast zijn score voor Crouching Tiger, Hidden Dragon werd uit deze film het liedje A Love Before Time genomineerd als Best Original Song (Dun deelde deze nominatie met Jorge Calandrelli en James Schamus die de Engelse tekst schreef). Dun verloor in deze categorie van Bob Dylan (voor Things Have Changed uit Wonder Boys). Eigenlijk was Randy Newman wederom de grote verliezer in deze categorie (met A Fool in Love uit Meet the Parents). Maar Newman zal ooit revanche nemen, daarvoor is hij nog te jong en te veelzijdig!

Paul S.




Gerelateerde links
 Startpagina

Score 119
Andere artikelen:
Zwijgende films in concert - Vooruitblik
Oscar 2001: Oscar goes east
Jeff Rona - Portret
Filmmuziekserie Beurs van Berlage
Boekbespreking - The Reel World
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy