Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Zwijgende films in concert - Vooruitblik
Score 119, 03 02 2006



ZWIJGENDE FILM - LEVENDE MUZIEK - Verschenen in Score 119, juni 2001

De stichting Film in Concert organiseert jaarlijks drie à vier voorstellingen in verschillende steden waarbij zwijgende films worden vertoond met live muziek begeleiding. Theodore van Houten is artistiek coőrdinator van deze stichting. Hem zien we dan ook telkens een inleiding houden op het programma van die avond. In de vorige Score stond een artikel over hem. Dit seizoen zijn er nog twee films vertoond. Eind januari was er de vertoning van de originele versie van The Ten Commandments uit 1923 van regisseur Cecil B. DeMille met Gillian Anderson als gastdirigente en eind maart was er The Iron Mask uit 1929 van regisseur Allan Dwan, met Douglas Fairbanks sr. als de heldhaftige musketier d'Artagnan.

Ten Commandments

De originele verfilming van The Ten Commandments bestaat uit twee gedeelten. In de sensationele proloog ziet men het joodse volk in Egyptische slavernij en bij andere geschiedkundige hoogtepunten. Na deze spectaculaire proloog, waarvoor alle mogelijke trucage werd gebruikt, volgt the story, waarin de moraal is verpakt. Min of meer in de stijl van Griffith’s Intolerance verplaatst de film zich naar Los Angeles in de jaren volgend op de Eerste Wereldoorlog.The Ten Commandments werd uitgebracht op 23 november 1923. Voor de film werd een compilatiepartituur samengesteld, gecomponeerd en gearrangeerd door Hugo Riesenfeld (1879-1939). Hij was kapelmeester van enkele grote bioscopen in New York. Riesenfeld, geboren in Wenen, was in Amerika eerst concertmeester van het Manhattan Opera House Orchestra maar werd in korte tijd een van de belangrijkste musici in de vroeg Amerikaanse cinema. Een van zijn eerste bemoeienissen met film was zijn arrangement van Bizet’s Carmen, bij de gelijknamige film uit 1915. Bij The Ten Commandments was Riesenfelds taak ingewikkelder. Hij selecteerde een echte muzikale illustratie bij het drama uit bestaand repertoire en gebruikte onder meer fragmenten uit de muziek van Beethoven, Bruckner, Grieg, Schumann, Tsjaikovski en anderen. Bovendien werden ook nog allerlei stukken uit mood music-series gebruikt: scènemuziek, speciaal voor bioscooporkesten geschreven of bewerkt. Er hebben tienduizenden van dergelijke composities en arrangementen bestaan die in Amerika en vrijwel alle Europese landen uitgegeven werden. Riesenfeld gebruikte vooral mood music van Gaston Borch of Erno Rapee en William Axt.

Anderson

De volgorde van Riesenfelds compilatie werd genoteerd op een cue sheet, bestemd voor de kapelmeesters van de bioscopen. Met deze lijst muziekfragmenten heeft de Amerikaanse musicologe en dirigente Gilian Anderson Riesenfelds partituur voor de film kunnen reconstrueren. Zij maakte daarbij gebruik van de archieven van diverse muziekbibliotheken. Met vier kopiisten vervaardigde zij uiteindelijk weer een complete set orkestpartijen en een directiepartituur. Zij is als onderzoeker en dirigente gespecialiseerd in originele muziek gecomponeerd voor de zwijgende cinema, in het bijzonder Amerikaanse filmmuziek. In 1988 werd haar boek Music for Silent Films gepubliceerd, een uitvoerige catalogus van de muziek in dit genre. Zij heeft in de VS en diverse Europese landen grootschalige filmvoorstellingen met muziek gedirigeerd. Anderson dirigeerde het Brabants Orkest bij de monumentale voorstellingen van dit klassieke Amerikaanse filmdrama.

The Iron Mask

Eind maart vonden er in diverse steden voorstellingen plaats van de zwijgende film The Iron Mask van regisseur Allan Dwan met muziek van Carl Davis, uitgevoerd door het Noordhollands Philharmonisch Orkest. The Iron Mask (1929) bestaat uit twee delen die elk een kort gesproken proloog hebben op de soundtrack. De stem van Douglas Fairbanks sr. verraadt in deze korte geluidsfragmenten dat het eigenlijk doodzonde was dat de zwijgende film op zijn eind liep. De film vertelt het verhaal van de jonge Zonnekoning die een tweelingbroer zou hebben. Om Frankrijk voor tweespalt te behoeden werd de identieke tweelingbroer gevangengezet met zijn gezicht achter een ijzeren masker. Het geheel is op geruchten gebaseerd die goed waren voor een roman vol intriges en avonturen.

Davis

De originele muziek voor The Iron Mask werd in 1929 gecompileerd door Hugo Riesenfeld. In 1999 schreef Carl Davis voor deze late zwijgende filmproductie schitterende filmmuziek die terugblikt op de weelde van de 17de en 18de eeuw en de pracht en praal van Versailles. Film en muziek, fantastisch gespeeld door het Noordhollands Philharmonisch Orkest, versmelten in diverse memorabele scènes. Zo toont Lodewijk XIII de pasgeboren dauphin aan het juichende Franse volk op de tonen van À toi la gloire. Davis’ muziek na de moord op d'Artagnan’s geliefde maakt deze treurscène tot een emotioneel hoogtepunt van de film. Davis’ muziek is een verademing en minstens zo historisch en authentiek als de film zelf.

2001-2002

Alle lof voor artistiek coőrdinator Theodore van Houten voor de samenstelling van deze filmmuziekserie. Ook het bijbehorende programmaboekje vindt waardering door de goede achtergrondinformatie. Voor volgend seizoen staan gepland:

-De mantel (Rusland, 1926), muziek: Jo van den Booren, met in het voorprogramma The Cure van Charles Chaplin uit 1916 met muziek van Carl Davis

-The Gold Rush (Verenigde Staten, 1925), muziek: Charles Chaplin, uitgevoerd door het Residentie Orkest onder leiding van Carl Davis

-De harde wet (Rusland, 1926), muziek: Jan Bus, uitgevoerd door het Nederlands Ballet Orkest onder leiding van Micha Hamel. In het voorprogramma Regen (Joris Ivens, 1929, muziek: Lou Lichtveld) en Alice (Walt Disney, 1925, muziek: Paul Dessau).

 
Bron: het programmaboekje van de voorstellingen, uitgegeven door de stichting Film in Concert.

JW

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 119
Andere artikelen:
Zwijgende films in concert - Vooruitblik
Oscar 2001: Oscar goes east
Jeff Rona - Portret
Filmmuziekserie Beurs van Berlage
Boekbespreking - The Reel World
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy