Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Boekbespreking - John Barry: A Sixties Theme
Score 112, 24 03 2006



BOEKBESPREKING: JOHN BARRY'S BEGINJAREN IN DE FILMWERELD - Verschenen in Score 112, september 1999

Dat John Barry en zijn filmmuziek de laatste jaren weer volop in de belangstelling staan, zal de oplettende liefhebber van filmmuziek zeker niet zijn ontgaan. De cd met Bondmuziek van David Arnold baarde eind 1997 opzien. Verder noemen enkele hedendaagse popacts zoals de Propellerheads zich voor hun inspiratie schatplichtig aan John Barry. Ten slotte verscheen vorig jaar het fraaie boek John Barry: A Life in Music (zie Score 110). Alsof dat laatste prachtboek nog niet genoeg was, verscheen kort daarna een ander boek over John Barry, getiteld John Barry: A Sixties Theme, from James Bond to Midnight Cowboy, geschreven door de Engelse journaliste Eddi Fiegel. Aangezien de maestro nog steeds van geen ophouden weet, kunnen we wellicht in het volgende millennium meer boeken over hem verwachten.

De titel van Eddi Fiegels boek geeft meteen aan waar de nadruk op ligt. Dat zijn de jaren ’60 die Barry’s pionierjaren op filmgebied vormden: de jaren van de Bondfilms, de kitchen-sink-drama’s en vele andere, voornamelijk Engelse films. Ook waren het de jaren waarin Barry driftig gebruik maakte van tal van elementen uit popmuziek en jazzmuziek. Als je Fiegel goed volgt, dan bespeur je haar voorliefde voor de Barry uit de jaren ’60. En niet alleen zij, maar ook vele hedendaagse popartiesten dwepen juist met het fenomeen Barry uit dit voor de Britse popmuziek zo illustere decennium.

Want na Midnight Cowboy (1969) waarmee Barry het aarzelende Hollywood had bewezen geen eendagsvlieg te zijn, nam Barry’s filmmuziek een wending richting symfonische scores (denk aan de grote successen Out of Africa en Dances With Wolves). En hoe prachtig en imposant deze scores ook zijn, Fiegel kijkt met de nodige nostalgie terug naar de Barry van de jaren ’60. Deze jaren vormden een grootse periode voor zowel de Engelse film als popmuziek. Ook voltrokken zich op maatschappelijk vlak revolutionaire veranderingen in Engeland, en deze cocktail van ingrijpende veranderingen levert een kleurrijk beeld op van die swingende jaren waarin alles wat interessant was uit Engeland leek te komen. En John Barry speelde temidden van dit alles een belangrijke rol.

De jonge componist

Hoewel de jaren ’60 de kern van het boek vormen, staat Fiegel vrij uitvoerig stil bij de jaren voordat Barry een begrip werd. Deze jaren van persoonlijke en muzikale groei staan vrijwel geheel in het teken van muziek en wat muziek voor Barry altijd heeft betekend. Vanaf zijn vroege jeugd wilde hij muziek maken: muziek bij bewegende beelden. Na een gedegen muziekopleiding en tropenjaren in het leger en in diverse bandjes, behaalde Barry eind jaren ’50 een eerste persoonlijk succes als arrangeur van enkele hits van Adam Faith, anno 1960 één van de topartiesten in de toen nog prille Britse popwereld. Barry’s avontuurlijke arrangementen hadden niet alleen groot succes bij het publiek, maar trokken evenzeer de aandacht van de filmwereld. In 1960 schreef hij al zijn eerste filmmuziek: voor Beat Girl, een jeugdfilm met onder anderen Adam Faith.

Volgen die magische jaren die nog steeds tot de verbeelding spreken. Fiegel beschrijft niet alleen Barry’s Werdegang van beginnend arrangeur annex bandleider (John Barry Seven) tot vermaard filmcomponist. Minstens zo belangrijk voor haar is een gedetailleerde beschrijving van het toenmalige Londen, het epicentrum van alles wat Engeland in die dagen zo bijzonder maakte. Volgens Fiegel is Barry’s filmmuziek onlosmakelijk verbonden met die jaren van Beatles, minirok en Swinging London. Alles wat nieuw en enerverend was, ademde Barry in en diende bewust of onbewust als inspiratiebron. Hij genoot zichtbaar van de nieuw verworven vrijheden en welvaart en stortte zich in het Londense uitgaansleven. En deze levensvreugde belemmerde zijn creatieve geest geenszins. Integendeel, in de jaren 1964-1966 schreef hij de muziek voor liefst veertien films (waaronder Goldfinger , The Ipcress File en The Knack and How to Get It). Daarnaast componeerde hij voor de Engelse televisie en kwam er zelfs een musical van zijn hand tot stand: Passion Flower Hotel.  

Verder lezen we hoe de muziek voor de eerste Bondfilms ontstond en hoe Barry parallel aan deze serie muziek componeerde voor kleine, artistieke films van regisseurs als Bryan Forbes, Richard Lester en vele anderen. Hoe Barry de ultieme spionagemuziek creëerde voor The Ipcress File (1965), met Born Free (1966) liefst twee Oscars in de wacht sleepte en twee jaar later voor The Lion in Winter andermaal een beeldje veroverde. Ondertussen begon Hollywood een beroep op hem te doen en erkende het Barry’s belang dankzij het reeds genoemde Midnight Cowboy. Na deze mijlpaal, waarin hij de Amerikaanse ziel treffend wist weer te geven, houdt Fiegels biografie nagenoeg op. Wat rest, is een kort hoofdstuk over Barry’s jaren na deze film.

Engelands grootste filmcomponist

Eddi Fiegel heeft getracht de wortels van John Barry’s vroege filmmuziek bloot te leggen, in het bijzonder tegen de achtergrond van de turbulente jaren ’60, het decennium waarin Barry tot wasdom kwam. Door een beheerste en zakelijke beschrijving van de componist en zijn jaren van muzikale ontwikkeling is zij erin geslaagd inzicht te verschaffen in de cruciale componenten die Barry’s filmmuziekidioom karakteriseren. Daarbij komen naast de onvermijdelijke Bondscores evenzeer de minder bekende en meer experimentele scores ruimschoots aan bod.

Door haar nuchtere schrijfstijl werkt Fiegels adoratie nergens storend. Daartoe bevat het boek ook genoeg ooggetuigeverslagen, niet alleen van Barry zelf, maar ook van praktisch al zijn belangrijke toenmalige collega’s en vrienden. Zij geven hun visie op de man en zijn muziek. Daardoor staat het tijdperk van weleer dicht bij de lezer.

Dat Fiegel ten slotte Barry’s regelmatige hang naar melancholie niet geheel heeft kunnen verklaren, kan haar niet kwalijk worden genomen. Immers, haar beschrijving van de mens Barry is nagenoeg compleet. En misschien ligt het antwoord op deze vraag eenvoudigweg besloten in de uiterst herkenbare muziek van deze in wezen op en top Engelse filmcomponist, wellicht de grootste Engelse van na de oorlog.

Eddi Fiegel: John Barry: A Sixties Theme, from James Bond to Midnight Cowboy. Constable, London 1998. ISBN 0094785309. 271 pag. Prijs: £ 16,99.

Paul S.

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 112
Andere artikelen:
John Williams als verteller - Beschouwing
Filmmuziek in de Beurs van Berlage - Voorbeschouwing
Geschiedenis van de Oscar Beste Song (deel 2) - Serie
Boekbespreking - John Barry: A Sixties Theme
Boekbespreking - Filmjaarboek 1998
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy