Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Oscar 2005: Sprookjesachtige muziek uit Neverland triomfeert
Score 134, 31 03 2006



OSCAR 2005 - Verschenen in Score 134, maart 2005

Sprookjesachtige muziek uit Neverland triomfeert

Tegen veler verwachting in ging Million Dollar Baby er bij de Oscaruitreiking van 27 februari jongstleden met vier belangrijke onderscheidingen vandoor. Het nakijken had The Aviator, die met zijn elf nominaties tot het laatst de gedoodverfde winnaar leek. Immers, de film met de meeste nominaties bleek tot voor een paar jaar steeds de prijs voor de beste film te zullen bemachtigen. Maar daar lijkt de laatste jaren niet automatisch meer sprake van te zijn. Opvallend was de afwezigheid van beide kemphanen in de categorie beste muziek. Dat gaf echter ruimte voor scores van films met minder nominaties zoals de uiteindelijke winnaar Finding Neverland. Ook dit jaar neemt uw redacteur de vijf genomineerde scores grondig onder de loep teneinde de beste aan te wijzen. In dit verband is de vraag interessant in hoeverre de aftiteling bij de keuze de doorslag geeft.

Not eligible

Waar waren de scores van The Aviator en Million Dollar Baby in de categorie beste score? Die vraag zullen velen zich hebben gesteld. Bij een blockbuster als The Aviator hoort ook een overweldigende score en die wordt doorgaans meegenomen in de lange rij nominaties. Bij het epos van Martin Scorsese was daarvan geen sprake. De film bevatte teveel reeds bestaande muziek en dan dwarsbomen de strenge regels van de Academy een nominatie. Eenzelfde lot leek de score van Ray beschoren. Ook hier weer veel bestaande liedjes (van Ray Charles) en daarnaast originele muziek (van Craig Armstrong) die door de vele liedjes ondergesneeuwd raakte. Des te verwonderlijk was de nominatie voor Harry Potter and the Prisoner of Azkaban. Die score was feitelijk niet geheel nieuw. Hedwig’s Theme, waarmee de film opent, sloot de soundtrack van deel 1 af. Wellicht heeft hier meegespeeld dat bij vervolgfilms een of meerdere thema’s kort wederkeren om de rode draad weer op te pakken. En zolang deze herhaling binnen de perken blijft, is er voldoende ruimte voor nieuwe, originele muziek die dan weer in de prijzen mag vallen (zie de winnaar van vorig jaar). En Million Dollar Baby dan? Naar het schijnt kon de boksfilm door een administratieve fout niet meedingen in de scorecategorie.

Bij de Golden Globes spelen bovenstaande overwegingen een minder grote rol. Winnaar werd hier Howard Shore met The Aviator. Opvallend aan de lijst met Globenominaties is dat alleen Finding Neverland ook een Oscarnominatie in de wacht wist te slepen. De andere vier kregen geen Oscarnominatie, te weten The Aviator, Million Dollar Baby, Sideways en Spanglish. De Academy opteerde met vijf overwegend symfonische scores klaarblijkelijk meer voor traditionele filmmuziek. Ze honoreert door deze keuze vooral het ambachtelijke werk en schuwt daarmee avontuurlijke, grensverleggende scores voor films als Birth, Eternal Sunshine of the Spotless Mind en Sideways. Buitenlandse scores zoals Diarios de motocicleta (The Motorcycle Diaries) en La mala educación ontvingen evenmin een nominatie.

Spaans

Het is in het verleden wel eens opgemerkt dat de liedjescategorie soms als een verkapte scorecategorie fungeert. Wie geen scorenominatie ontvangt, mag hopen op een nominatie voor een liedje uit dezelfde film. Volgens deze zienswijze deelden ook Alan Silvestri (liedje uit The Polar Express), Bruno Coulais (Les choristes) en - zo men wil - Andrew Lloyd Webber (The Phantom of the Opera) en de film Shrek 2 indirect in de muzikale aandacht. Voor The Motorcycle Diaries gold dit mechanisme niet echt, aangezien het winnende liedje niet door de componist van de score (Gustavo Santaolalla) was geschreven, maar door Jorge Drexler. Een novum was wel dat voor het eerst een Spaanstalig liedje werd bekroond. Hetgeen mag duiden op een knieval voor het belang van de Spaanse taal die Hollywood - ook door zijn ligging in een oorspronkelijk Spaanstalig gebied - niet langer kan negeren (zie ook het toenemende belang van de Latin Grammy’s).

Terug

Maar 2004 was bovenal het jaar waarin John Williams weer terug was van effe weggeweest. Het jaar ervoor waren geen films met zijn muziek verschenen. In 2004 was hij er weer met liefst twee uiteenlopende scores: eerst met de derde Harry Potter-film en vervolgens met The Terminal van vriend Spielberg. En hij is nog lang niet uitgeschreven getuige de vele films die op stapel staan voor dit jaar (Star Wars: Episode III en War of the Worlds) en volgend jaar (Indiana Jones 4). Dankzij Harry Potter 3 bedraagt het aantal nominaties inmiddels 43 en dat is nog slechts twee verwijderd van recordhouder Alfred Newman (45). Wellicht dat Williams dit record evenaart over twee jaar en enkele Spielberg-films verder. Maar of hij het recordaantal van negen beeldjes dat Alfred Newman ooit mee naar huis mocht nemen zal breken, valt vooralsnog te bezien …..

Nog eens!

Enfin, uw redacteur heeft vóór en na de Oscaruitreiking aandachtig gekeken naar de vijf genomineerde films in de muziekcategorie en vervolgens intensief geluisterd naar de bijbehorende soundtracks. Dit alles met de vraag of de keuze van de Academy wel de juiste was. Criteria die de keuze enigszins richting gaven, waren dit jaar: filmische ondersteuning, avontuur (biedt de score iets totaal nieuws in het huidige filmmuzikale tijdsgewricht?), de beste track en nog eens! oftewel: Wow, ik wil meteen nog eens naar deze soundtrack luisteren.

 
Finding Neverland

Jan A.P. Kaczmarek

Filmische ondersteuning

De muziek maakt met grote regelmaat de kwellingen van schrijver J.M. Barrie welhaast voelbaar. Daarnaast munt zij uit in versterking van de sfeer, zowel tijdens vrolijke, uitbundige momenten als de momenten van verdriet en persoonlijk leed die de hoofdpersonen regelmatig teisteren. Ten slotte weet de score de tragische wereld van Barrie met de magische wereld van Peter Pan trefzeker te verbinden. Deze score is niet alleen een welkome aanvulling op de beelden, maar uiteindelijk een onlosmakelijk element van de gehele film. Qua uitvoering en instrumentkeuze is de score een wonder van precisie wat ook voor de haarzuivere productie geldt.

Avontuur

Echt avontuurlijk is deze score niet. Als er al iets vernieuwends is dan is het de uitvoering door een pianist van enkele thema’s die Spartaans aandoet, maar in wezen net zo meeslepend is als de versies met orkestbegeleiding. Zo’n op het eerste gehoor kale versie wijkt mogelijk wat af van wat we vandaag gewend zijn.  

Beste track

Peter is het centrale thema van de film en is in zijn eenvoud onweerstaanbaar en buitengewoon ontroerend, maar zeker niet vals sentimenteel of zwaar aangedikt. De piano en de lieftallige klanken (belletjes) op de achtergrond illustreren de ontwapenende onschuld die van Peter Pan uitgaat. 

Nog eens!

Absoluut! Deze score is rijk aan boeiende thema’s en geeft zijn geheimen na diverse malen van beluistering geleidelijk aan prijs. Steeds weer weet de cd te boeien en tijdens het beluisteren blijft de film steeds in de herinnering. Ook zonder de film is het heerlijk genieten van deze loepzuivere productie. Ook al zijn enkele thema’s wat somber (geheel in lijn met de wederwaardigheden van de schrijver), de lichtvoetige en vooral stimulerende klanken overrompelen keer op keer. 

Technische gegevens: 23 tracks, 58 min.

Oscarhistorie

Dit is de eerste nominatie voor Jan A.P. Kaczmarek en meteen een schot in de roos.

 
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban

John Williams

Filmische ondersteuning

De muziek ondersteunt de film over de volle lengte prima, van verstilde momenten tot tal van spectaculaire avonturen. Wat anders kunnen we verwachten van Williams? De rijkdom van de score gaat tijdens de film helaas enigszins verloren. Zo komen de ingetogen nummers tijdens het beluisteren van de cd beter tot hun recht. De luidruchtige actienummers zijn in de film niet overheersend, want meer op de achtergrond, wat geenszins wil zeggen dat ze daarom minder effectief werken. 

Avontuur

Hoewel de score nagenoeg geheel symfonisch is, waagt Williams toch af en toe een interessant zijpad te bewandelen zoals in het nummer The Knight Bus dat door atonale en jazzy klanken wordt gekenmerkt en met name in de film optimaal werkt: zowel ritme als sfeer worden door de muziek sterk bepaald. Het liedje Double Trouble met middeleeuws koor en dito instrumentatie kan als welkome verrassing worden gezien, niet zozeer als extravagant. 

Beste track

Het nummer A Window to the Past speelt een belangrijke rol in de film en vormt een moment van bezinning voor Harry. Het is zonder meer het fraaiste thema van deze score en weet steeds weer te boeien door de gevoelige melodie, maar evenzeer door het trefzekere gebruik van de instrumenten. Productie en compositie zijn van een ongekende klasse! Filmmuziek zoals het hoort dus.

Nog eens!

Zeker! De rijkdom en de variatie van de thema’s nodigen vanzelf uit tot meerdere beluisteringen. Zonder uitzondering geldt dit voor de eerste helft van de cd. De tweede helft is actiemuziek die in de huiskamer toch een belasting kan vormen. In de film is deze muziek uitermate functioneel en door de vaak ingehouden geluidssterkte een prima begeleiding bij de beelden. De twaalf (!) minuten durende aftiteling is een geval apart: alle belangrijke thema’s worden in de vorm van een symfonische suite herhaald terwijl de origineel vormgegeven aftiteling ons nog eens door de film lijkt te voeren. Het geheel wordt afgesloten door een grande finale met prikkelend staartje ….. In alle opzichten een briljante afsluiting!

Technische gegevens

21 tracks, 68 min. De cd bevat ook een leuke screen saver, een wallpaper en een fotogalerij met prachtige foto’s uit de film.

Oscarhistorie

Dit is de 43ste nominatie voor Williams. Nog twee jaar …..

 
Lemony Snicket’s A Series of Unfortunate Events

Thomas Newman

Filmische ondersteuning

De muziek dient er vooral toe de actiescènes te verlevendigen en de geheimzinnige sfeer van de avonturen extra kleur te geven. Pluspunt is hier de rijkdom aan thema’s die vooral opvallen door hun speelse, humoristische en veelal vrolijke klanken. En dat kan Newman als geen ander: een onwerkelijke, sprookjesachtige sfeer oproepen. In dit geval wordt de ernst van de film door de ironische en luchtige melodieën verlicht, zodat vooral jonge kinderen niet meteen worden afgeschrikt door de onheilspellende gebeurtenissen.

Avontuur

Echt vernieuwende muziek is dit niet. De kenner heeft meteen door dat hier Thomas Newman aan het werk is. Maar het gebruik van exotische instrumenten onderscheidt deze score toch wel op een positieve manier van de mainstream. Ook de vrolijke stemming die de muziek regelmatig teweegbrengt, zijn een verdienste van deze componist. 

Beste track

Het tamelijk korte nummer VFD is Newman op zijn best. Muziek die niet van deze wereld is en door het halverwege inzettende orkest net iets fraaier klinkt dan The Baudelaire Orphans, het thema van de drie weeskinderen die allerlei avonturen beleven, waarop VFD een variatie is. 

Nog eens!

Enerzijds ja: omdat net zoals bij Road to Perdition van de pracht, inventiviteit en rijkdom aan veelal korte stukjes bij herhaling steeds meer kan worden genoten. Anderzijds is de enorme verzameling onaffe stukjes niet altijd uitnodigend om 69 minuten lang naar te luisteren en dienovereenkomstig te waarderen. Als muzikale begeleiding bij de film werkt de score beter dan thuis op de bank. Ten slotte lijkt de score soms iets teveel op ander werk van de componist. Maar: van deze cd word je wel vrolijk en dat is vandaag de dag een prestatie op zich!

Technische gegevens: 29 tracks, 69 min.

Oscarhistorie

Dit is de zevende nominatie voor Newman. Eerdere nominaties kreeg hij voor Little Women (1994), The Shawshank Redemption (1994), Unstrung Heroes (1995), American Beauty (1999), Road to Perdition (2002) en Finding Nemo (2003). 

 
The Passion of the Christ

John Debney

Filmische ondersteuning

De makers trappen niet in de val van een overweldigende, traditionele score bij dit bijbelse epos. De muziek kent eerder een ingetogen karakter en domineert de film daarom niet. Dit ligt ook aan het gebruik van enkele etnische instrumenten en koorzang à la Gladiator. De tracks met koorbegeleiding zijn verheven, maar niet louter somber van toon, laat staan dat het geheel een klagerige score wordt. Kortom, de muziek wordt spaarzaam ingezet en is slechts daar luidruchtig waar dat welhaast onvermijdelijk is, zoals tijdens het dragen van het kruis en de wederopstanding. Dat we hier toch vooral ook met een spirituele film te maken hebben, blijkt eens te meer tijdens de ruim zeven minuten durende aftiteling: hier is sprake van stemmige muziek en beslist geen opdringerige, al te nadrukkelijke bombast. 

Avontuur

Het avontuurlijke zit hem hooguit in de keuze van de instrumenten en het afzien van bombastisch wapengekletter. Ook het veelvuldig gebruik van koren zou kunnen duiden op de trend die Gladiator vijf jaren geleden mede heeft ingezet. Een overwegend rustige score bij een heftige film als deze is ook een bewijs van vernieuwing, maar dat zal niet iedereen zo zien.

Beste track

Mary Goes to Jesus. Ook voor dit nummer geldt dat het ingetogen is. Daarnaast is het van een adembenemende schoonheid. Het nummer vormt een sleutelstuk in film en score en benadrukt de strikt katholieke visie van de maker door het perspectief zowel emotioneel als narratief bij Maria te leggen.

Nog eens!

De soundtrack geeft na diverse malen beluistering nog steeds enkele geheimen prijs. Toch is het muziek die minder beklijft dan de andere genomineerde scores, onder meer vanwege een gebrek aan variatie. 

Technische gegevens: 15 tracks, 54 min.

Oscarhistorie

Dit is eerste nominatie voor John Debney. 

 
The Village

James Newton Howard

Filmische ondersteuning

De vrij spaarzame muziek ondersteunt de film goed. Dat geldt voor zowel de emotionele stukken als de angstaanjagende muziek. Howard’s score wordt op cruciale momenten beheerst ingezet. Zo verdiept de muziek de gevoelens van de hoofdpersoon (het blinde meisje) en haar zwaargewonde geliefde en versterkt ze de spannende momenten. 

Avontuur

Echt avontuurlijk is de score niet. Enge muziek maakte Howard al voor Shyamalan’s doorbraak The Sixth Sense. Wel opvallend is de mooie vioolinbreng van de jonge Hilary Hahn, met name tijdens de aftiteling. Hiermee benadrukken regisseur en componist de rol van de blinde Ivy Walker door wier ogen wij kijkers haar verlangen en zoektocht naar zuivere liefde gadeslaan en zelfs als het ware aanvoelen, van begin tot laatste shot. 

Beste track

The Gravel Road. Enkele thema’s worden in dit nummer vernuftig met elkaar verweven. Daarbij komt dat de instrumentatie verbluffend is in eenvoud en klank. 

Nog eens!

De relatief korte duur van de cd (42 minuten) nodigt uit de cd nogmaals te beluisteren. Echter, hoe fraai het vioolspel van Hilary Hahn ook is, na verloop van tijd begint het toch iets te storen.

Technische gegevens: 13 tracks, 42 min.

Oscarhistorie

James Newton Howard heeft tot nu toe vijf nominaties mogen ontvangen. Allereerst voor de scores van The Prince of Tides (1991), The Fugitive (1993) en My Best Friend’s Wedding (1997). Daarnaast ontving hij voor twee liedjes een nominatie: voor Look What Love Has Done uit Junior (1994), samen met Carole Bayer Sager, James Ingram en Patty Smyth en voor For the First Time uit One Fine Day (1996) samen met Jud Friedman en Allan Dennis Rich.

 
De winnaar

Vanaf het begin van het Amerikaanse prijzenseizoen was Finding Neverland favoriet. Begin december won de score de prijs van de critici van de National Board of Review en sinds dit heuglijke feit behaalde hij bij alle belangrijke prijzen ten minste een nominatie. Dat hij dan ook de uiteindelijke winnaar werd, heeft de kenners niet echt verbaasd. 

De film over de schepper van Peter Pan bevond zich in goed gezelschap. Zowel Lemony Snicket als The Village en in iets mindere mate The Passion of the Christ waren indrukwekkende, soms originele producten van bekwame componisten die hun sporen reeds jarenlang hebben verdiend met een continue reeks sterke composities. En wie had gedacht dat John Williams was uitgerangeerd na een ogenschijnlijk sabbatical year, moet toch aangenaam verrast zijn geweest. Wat deze score van de uitverkiezing heeft afgehouden is onder meer de toch wat luidruchtige actiemuziek waarnaar het niet echt prettig luisteren is, maar daartegenover staat de mogelijk prachtigste track van de vijf genomineerden: A Window to the Past. Ook de overweldigende aftitelingssuite is een waar huzarenstuk.

Finding Neverland onderscheidde zich in positieve zin van de genoemde scores door onder meer het brede palet aan stemmingen die de muziek moeiteloos weet te realiseren, de hoorbare bravoure waarmee Jan A.P. Kaczmarek te werk is gegaan, maar bovenal de kracht en de meeslependheid waarmee de muziek de toch wat onevenwichtige en soms op het randje van de drakerigheid balancerende film weet te redden. Niet alleen de menselijke tragedies weet hij tastbaar te maken, maar vooral ook de magische fantasiewereld van de hoofdpersonen wordt voor de kijker mede waarneembaar gemaakt. Daarmee is deze Oscar een terechte erkenning van het talent van deze voor het grote publiek nog weinig bekende Pool.

Paul S.

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 134
Andere artikelen:
Oscar 2005: Sprookjesachtige muziek uit Neverland triomfeert
Geschiedenis van filmmuziek in Nederland (1) - Serie
Boekbespreking - Filmmuziek door een Franse bril bekeken
Boekbespreking - 100 Modern Soundtracks
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy