Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Paul Verhoeven - Interview
Score 106, 12 05 2006



Paul Verhoeven: interview – Verschenen in Score 106, maart 1998

Starship Troopers, muziek met een tragische touch


In december van het afgelopen jaar was Paul Verhoeven even in Nederland. Score sprak (weer) met hem over de muziek bij zijn nieuwste, controversiële productie Starship Troopers. Verhoeven, als altijd gejaagd en enthousiast in dat voor hem zo typische veramerikaniseerde Nederlands, had het ook nog even over een andere film.

Showgirls

Paul Verhoeven: "Showgirls? Nou, die film heeft inmiddels een cultstatus. Ik denk dat Starship Troopers ook best een zekere cultstatus zou kunnen krijgen. Kijk, Starship Troopers roept sowieso niet het soort 'benevolent feelings' op dat we kennen van Star Wars, daarvoor is de film 'too edgy'. Starship Troopers is confronterend en uitdagend, en ligt, denk ik, ergens tussen Total Recall en Showgirls in. Maar de film zal wel een veel betere klank krijgen dan Showgirls. Starship Troopers kan niet zo gauw kapot. Vanwege de muziek? Ja. Maar vooral ook dankzij het werk van visual effects supervisor Phil Tippet.

Starship Troopers

Ik kom altijd terug bij mensen met wie ik gewerkt heb, componisten, scenaristen, acteurs, cameralui. Jarenlang heb ik met cameraman Jan de Bont gewerkt, later ook met Jost Vacano. Starship Troopers heb ik gedraaid met Jost, terwijl Basic Instinct door Jan is gedaan. Ik zou trouwens nog met Jan werken als hij niet zelf 'director' was geworden.

Als gezegd, voor componisten geldt hetzelfde. Met Basil Poledouris werkte ik voor het eerst rond 1984 aan Flesh and Blood. Later heb ik met hem, zoals je weet, ook Robocop gemaakt. Voor die film heeft hij uitzonderlijk goed werk geleverd, en ik vind dat hij ook nu weer een 'really good job' heeft gedaan.

Voor Starship Troopers koos ik voor Basil, omdat hij minder intellectualistisch werkt dan componisten als Jerry Goldsmith of James Horner. Luister maar eens naar Jerry's score voor Patton: die getuigt toch van zijn intellectuele kijk op filmmuziek. Zijn werk is meer Strawinsky-like, zal ik maar zeggen. Basil heeft veel meer van een componist als Prokofiev, het is bij hem meer van 'boem, boem!'. Minder hersens, en meer 'guts': zijn muziek komt uit de onderbuik. Hij maakt een 'emotional statement'. En dat vond ik op voorhand meer in de stijl van een film als Starship Troopers. Ik bedoel: voor Basic Instinct had ik Basil natuurlijk nooit gekozen. Die film had muziek nodig die afstand houdt en dat kan Jerry heel goed. Jerry's muziek is natuurlijk ook emotioneel, uiteindelijk, maar kenmerkt zich toch veel meer door een 'apollinian approach', zoals dat in Strawinsky's latere werk heel prominent aanwezig is. Op Basil vind ik het begrip dionysisch veel meer van toepassing - als je dat onderscheid wat zegt.

We hebben lang aan de score gewerkt. Het was uiterst moeilijk om voor deze film de goede muzikale vorm te vinden. Kijk, deze film heeft een 'comic book touch', en dat is absoluut iets om rekening mee te houden. Dat de karakters een uiterst complexe psychologie kennen, dat kun je de film moeilijk verwijten, volgens mij. En het is ook een beetje het genre dat telt.

Strawinsky

Dat betekent dat je er niet zo maar Dr. Zhivago van kunt maken, dat zou belachelijk zijn. Melodramatisch mocht het daarom niet worden. Of dat allemaal gelukt is, dat is 'up to you to decide'. Ik vind Starship Troopers een 'upgraded comic book', een beetje zoals pop-art kunstenaar Roy Lichtenstein zijn schilderijen maakte. Ken je die? Die 'approach' geeft de film zijn specifieke meerwaarde; de film knipoogt naar zichzelf. Voor een Amerikaans publiek is de film in dat opzicht soms zelfs iets te tweeslachtig, te ambigu, zo bleek tijdens screenings.

De muziek moest een zekere tragiek hebben - ik bedoel als het loos gaat in de film dan moet de kijker zich realiseren: nu is het menens, en het is nog maar de vraag of dit goed gaat aflopen. Vandaar die tragic touch. Het was buitengewoon lastig om dat door de film heen te weven. Ook al omdat zoiets bijna niet meer gebeurt. Film en filmmuziek hebben een toon die eigenlijk nogal afwijkt van het geijkte entertainment-patroon. De muziek heeft tegelijkertijd ook iets heroïsch en iets barbaars, zoals de film dat ook heeft. Vandaar dat Basil's 'approach' minder tonaal was dan we van hem op grond van vorig werk misschien zouden verwachten. Ik dacht steeds aan de barbaarse tonen uit Le sacre du printemps van Strawinsky en ook aan de heroïsche melodieën van Wagner. Ik heb die muziek ook gebruikt als temptrack, samen met bijvoorbeeld Basils muziek voor The Hunt for Red October, Horners score voor Aliens en muziek van Brad Fiedel, die je wel kent van The Terminator.

Ik ben zeer nauw betrokken geweest bij het totstandkomen van de Starship Troopers-score. Zoals dat ook in het verleden, met Goldsmith bij voorbeeld, het geval was.

Thema’s

Aanvankelijk concentreerden Basil en ik ons vooral op melodieën en motieven. Basil speelde iets voor op de synthesizer of de piano en ik zei wat ik ervan vond. Zo onstond een grote hoeveelheid thema's: love themes, een fleet theme, thema's voor de 'bugs' en verschillende personages. Sommige thema's kwamen snel, andere kostten veel meer moeite. Later instrumenteerde Basil die thema's, ook weer op de synthesizer. En ook dan zei ik weer wat ik ervan vond.

Het kost mij altijd enige moeite een score te accepteren. Soms duurt het wel een maand of zes. Dat komt omdat ik altijd zelf een score in mijn hoofd heb. Maar ja, die score krijg je nooit te horen. Het is toch steeds weer het werk van Horner, Poledouris of Goldsmith. Je geeft je film weg, en je krijgt er een nieuwe film voor terug - zo is het toch eigenlijk. Het is een zeer pijnlijk proces. Ik houd van muziek, vind muziek heel belangrijk. Muziek kleurt al je scènes en je moet je ervan overtuigen dat de muzikale interpretatie van de componist de jouwe kan worden, ook al had je - hoe vaag ook - iets heel anders in je hoofd.

Later kun je, als het goed is, de muziek niet meer van de film scheiden: de muziek is de film geworden. Film en muziek zijn één, ze zijn aan elkaar vastgeplakt. Dat geldt voor Robocop en Basic Instinct en ik denk dat zoiets ook gaat gebeuren met Starship Troopers.

Tijdens testscreenings bleek dat het publiek nogal negatief reageerde op bepaalde romantische subplots. Daarom hebben we sommige van die scènes verwijderd, dus ook de bijbehorende muziek. Toch zou ik best wel eens een voluit 'romantic' film willen maken, iets als My Best Friend's Wedding bij voorbeeld, maar die projecten komen gewoon niet op mijn weg. Ik wijt dat aan mijn reputatie. Ik geld nu eenmaal als 'violent and oversexed'. Voorlopig oriënteer ik me op een script over Houdini. Of die film over de kruistochten, Crusades, ooit gemaakt gaat worden is maar zeer de vraag. Arnold Schwarzenegger heeft weliswaar de rechten, maar voorlopig staat het project in de ijskast. In het leven gaat nu eenmaal niet alles zoals je wel zou willen. Voor Crusades zou Basil Poledouris trouwens weer een uitstekende keus zijn."

HM

FILMOGRAFIE-DISCOGRAFIE PAUL VERHOEVEN

1960
Een hagedis teveel (korte film)
1961
Niets bijzonders (korte film)
1962
De lifters (korte film)
1963
Feest (korte film)
1965
Het korps mariniers (tv-doc.)
1968
Portret van Anton Adriaan Musert (tv-doc.)
1969
Floris (tv)
Single: Imperial 5C006-24109M
1970
De worstelaar (korte film)
1971
Wat zien ik?
LP: De Gruyter 68022756Y
1973
Turks fruit
Single: CBS 1088
LP: CBS 65451
CD: CBS 462862-2
1975
Keetje Tippel
Single: ELF 6975
1977
Soldaat van Oranje
LP: Polydor 2925059
1979
Voorbij, voorbij (tv-film)
1980
Spetters
Single: Philips 6017032
1983
De vierde man
LP: Milan A MIL CH 019 (meer muziek)
LP: Varèse STV 81222
1985
Flesh + Blood
LP: Varèse STV 81256
1986
The Hitchhiker (afl. tv-serie)
1987
Robocop
LP: Varèse STV 81330
CD: Varèse VCD 47298
1990
Total Recall
CD: Varèse VSD 5267
1992
Basic Instinct
CD: Varèse VSD 5360
1995
Showgirls
CD: Interscope 92652-2
1997
Starship Troopers
CD: Varèse VSD 5877








Gerelateerde links
 Startpagina

Score 106
Andere artikelen:
Geschiedenis van de Oscar - Terugblik
Paul Verhoeven - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy