Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Boekbespreking - Sounds of Movies
Score 103, 03 06 2006



Soundtrack is meer dan muziek – Verschenen in Score 103, juni 1997


We zijn gewend het begrip soundtrack te reserveren voor film­muziek, maar strikt genomen is dat niet terecht: eigenlijk is de soundtrack van een film het geheel van filmgeluiden, inclu­sief de muziek. In toenemende mate beseffen filmcomponisten dat ook. Het is precies om die reden dat componisten als Elliot Goldenthal of Howard Shore (zie deze en de vorige aflevering van Score) min of meer vaste verbintenissen zijn aangegaan met uitgekookte geluidswizards.

In zijn boek Sounds of Movies laat Nicolas Pasquariello een aantal van deze geluidstechnici aan het woord over hun métier. Ze vallen in twee categorieën uiteen: de mannen (ja, allemaal mannen!) die zich bezighouden met geluidsopnamen op de set, en degenen die betrokken zijn bij geluidsmixage, -montage en -design in de postproductiefase. Met de eerste groep bespreekt de auteur de voors en tegens van het opnemen op locatie en in de studio. Technische details (typen microfoon en andere opnameapparatuur) worden daarbij niet geschuwd. Zozeer zelfs dat enkele van de interviews bijna geheel in het teken staan van dit soort gegevens, maar mis­schien is dat bij dit onder­werp ook wel onver­mijdelijk.

Pasquariello heeft niet voor de minsten gekozen: Chris Newman (The Mosquito Coast), Ivan Sharrock (The Last Emperor) en Simon Kaye (Platoon) bij voorbeeld beschikken allemaal over een lange en respectabele staat van dienst. Ze werkten met de belang­rijkste (Amerikaanse) regisseurs van de laatste twee tot drie decenni­a. Zo werd Newman recentelijk nog vermeld op de titel­rol van Anthony Ming­hella's inmiddels met Oscars overladen The English Pa­tient. Die titel ontbreekt dan ook niet in de film­ogra­fie, hetgeen duide­lijk maakt dat het boek in dat opzicht behoor­lijk up-to-date is. Ook geluids­tech­nici die met Paul Verhoeven samenwerkten (Nel­son Stoll en Mike Minkler) komen aan het woord, maar helaas niet over hun samenwerking met Neer­lands succesvol­ste filmmaker.

Postproductie

Voor liefhebbers van filmmuziek is het tweede deel van het boek, waar het gaat over de postproductiefase, verreweg het interessantst. In deze fase vindt immers doorgaans de eerste confrontatie plaats tussen geluid 'in het algemeen' en film­mu­ziek.

In deze interviews wordt een aantal behartenswaardige inzich­ten over het voetlicht gebracht. Mark Berger (Amadeus, The Mosquito Coast) bij voorbeeld meent dat de meesten onder ons wel enig begrip hebben van beeldmontage, maar dat we van geluidsmontage geen notie heb­ben. We nemen het voor wat het is: niet meer dan geluid. Ter­wijl, zo zegt hij, 'the sound is also edited in as highly and maybe more sophisticated a fashi­on as the picture'. Is de film zelf eendimensionaal, het geluid geeft de film iets driedimensio­naals, meent hij, want laag op laag wordt het geluid gemixt en gemon­teerd (ac­teurs, omge­vingsgelui­den, eventueel artificiële geluiden, muziek). Dat geeft de film 'lijn en diepte'.

Er is daarbij altijd een 'loyale tegenstelling' geweest tussen componist en geluidsspecialisten, zegt Richard Beggs (o.a.: The Cotton Club, The Godfather: Part III). Als grote verzoener tussen die twee kampen zou daarbij, zo blijkt ook uit andere inter­views, de geluidsde­signer moeten optreden. Hij brengt niet alleen een balans aan in de drie elementen waaruit een sound­track bestaat (dia­logen, muziek, effec­ten), hij inte­greert ze om zo te zeggen tot een geheel, maar be­schikt ook over een 'over­all view'; hij heeft weet van en begrip voor de bedoelin­gen van de regis­seur. Een goed geluids­design, zegt Mark Ber­ger, 'creates the space in which the picture exists by crea­ting an ambience (...) that the dialogue and the other impor­tant sounds sit and live in'. Dus ook de muziek, zouden we daaraan kunnen toevoe­gen.
Dat dit soms ook ten koste kan gaan van die muziek, laat Berger zien aan de hand van The Mosqui­to Coast (met Harri­son Ford), waarvan regis­seur Peter Weir de oorspron­kelijke score grotendeels – op een kleine 25 minuten na – opof­ferde aan een naar zijn oordeel veel effec­tievere ge­luidsband. Jammer voor de compo­nist, maar leuk voor de ge­luidsspecialisten.  

Vaak ook wordt een score pas op het allerlaatste moment ge­schreven en opgenomen, zo weten wij allen, terwijl de beeld- en ge­luidsmontage al zo goed als voltooid zijn. Het gevolg is 'a mad scramble to try to figure out how it fits with the movie', zoals Leslie Shatz opmerkt. Vandaar dat hij in dat opzicht met componist Philip Glass wat handi­ger te werk ging bij de tot­standkoming van Paul Schra­ders Mishima. Shatz kreeg de score ruim van tevo­ren te horen: 'the picture would dictate cuts in the music and the music would dictate certain picture cuts'. En dat was op zijn beurt weer de basis van zijn ge­luidsdesign en -mixage.

Ondanks de 'opkomst van het geluid' blijft muziek van groot belang, voor sommige regisseurs is ze zelfs essentieel. Het is dan ook niet voor niets dat Pasquariello het postpro­ductiehoofd­stuk besluit met een interview met de Franse regisseur Ber­trand Tavernier (‘Round Midnight). Hij neemt muziek zo serieus dat hij er al over nadenkt terwijl hij het script nog aan het schrijven is. Tavernier: 'For me, the music is not an illustration of the film; it's dreaming around the film'. En daar valt niets aan toe te voegen.


Nicholas Pasquariello, Sounds of Movies - Interviews with the Creators of Feature Sound Tracks. Port Bridge Books, San Francisco, 1996

Sounds of Movies is te koop via mail order bij Post Bridge Books, PO Box 42791, San Francisco, California 94142 en kost $19.95 (exclusief $10.00 verzendkosten).

HM


Gerelateerde links
 Startpagina

Score 103
Andere artikelen:
Marian de Garriga - Miniportret
Boekbespreking - Sounds of Movies
Elliot Goldenthal - Portret
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy