Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
John Ottman - The Usual Suspects
Score 098, 14 07 2006



Het belang van een verhalende score – Verschenen in Score 98, maart 1996

John Ottman, componist en editor van The Usual Suspects

Kom er nog maar eens om, om de tijd die componisten tot voor zo'n tien tot vijftien jaar geleden kregen om een fatsoenlijke score te componeren. De budgetten zijn tegenwoordig weliswaar vaak veel groter dan vroeger, maar de scores zijn vergeleken met de output in de jaren zestig, zeventig en vroege jaren tachtig muzikaal beduidend armoediger. Componisten doen dezer dagen toch niet veel anders dan het nieuw leven inblazen van belegen eigen materiaal. Neen, scores zijn verworden tot niet veel meer dan handige vehikels om het verhaaltje van een film voort te stuwen, zonder verder reikende pretenties.

Hebben we hier te maken met de klacht van een murw geslagen criticus, want teveel slechte scores gehoord? Mis! Het is de diagnose van nieuwkomer John Ottman (31 jaar), filmeditor èn - uniek - filmcomponist, die afgelopen jaar genadeloos toesloeg met de meesterlijke thriller The Usual Suspects, die inmiddels ook in ons land te zien is.

Wie de puntjes zo krachtdadig op de i weet te zetten, zal ook wel uitgesproken ideeën hebben over de opmerkelijke combinatie van vakken die hij beoefent. En die heeft John Ottman dan ook, zo zei hij onlangs in een interview: "Een editor is een verhalenverteller en elke verteller die gevoel heeft voor muzikaal drama zal een betere verteller zijn. Maar, pas op, alleen in zeldzame gevallen monteer ik op mijn muziek." In de The Usual Suspects gebeurt dat eigenlijk alleen in de scène New York's Finest, waarin een Boeing 747 landt. Ottman heeft daar geen "gewone" landing van gemaakt, maar de gebeurtenis via jump-cutting in beeld gebracht – een scène die hij aan de montagetafel ontwierp op de steady beat van een muziektrack. Die beat werd uiteindelijk filmmuziek van de puurste soort: het is een absolute voorwaarde de scène te kennen, anders blijft appreciatie van de cue achterwege.

Ottman is eigenlijk een jonge componist van de oude stempel: hij is er heilig van overtuigt dat filmmuziek meer vermag dan louter atmosferische werking, wat hij lichtelijk denigrerend de "New-Age, Tangerine Dream approach" noemt. Zeer veel films, zeker recente Hollywoodfilms, zouden baat gehad hebben bij een sterke, verhalende score, meent hij. Kortom, het soort muziek dat in de jaren zestig en zeventig gemeengoed was. Het is dan ook aan de films en vooral aan de filmmuziek uit die tijd waaraan Ottman en regisseur/producent Bryan Singer met The Usual Suspects een hommage brengen.

Singers thriller is een mix van Hollywood en kunst, vindt Ottman. En die Hollywoodtouch komt van Ottmans score. Dat het deels de verdienste van de muziek is dat de film toegankelijk is voor een breder publiek is uiteraard geen geringe prestatie. Ottman zegt, en voor wie de film inmiddels heeft gezien en/of de muziek heeft gehoord zal dat geen verrassing zijn, erg beïnvloed te zijn door het werk van Jerry Goldsmith. Maar zijn score roept hier en daar ook reminiscenties op aan het werk van Herrmann. Niettemin is Ottman filmmuzikaal gesproken een selfmade man. Hij leerde in zijn jeugd weliswaar de klarinet bespelen, maar hij is opgeleid tot editor en regisseur, niet tot componist. Heel veel, zo beweert hij, heeft hij opgepikt bij het kijken, en vooral ook luisteren, naar de eerste Star Trek-serie. Hij prijst de dramatische impact van de muziek: "Je leerde dat dezelfde muziek aangepast kon worden aan verschillende dramatische situaties. Hoewel sommige stukken nu gedateerd zullen zijn, is er toch behoorlijk goede muziek geschreven voor die serie."

Het zijn allemaal elementen en invloeden die, al dan niet verhuld, weerkeren in de score voor The Usual Suspects. Ottmans orkestrale, symfonische werk opent met een weelderige melodie, waarmee hij ons onmiddellijk duidelijk maakt dat we een film gaan zien die niet helemaal aan onze verwachtingen zal voldoen. Van meet af aan is de toeschouwer zich er bovendien van bewust dat het om een ongewone thriller gaat door de aard van de muziek. Ottman: "We wilden dat de film een air van intelligentie en distinctie meekreeg, en dat konden we niet bereiken met een jazzy of anderszins contemporaine score. Dat soort muziek doet het vooral goed in 'television cop shows', maar niet in een drama waarin een karakter wordt neergezet dat bijna de incarnatie is van de baarlijke duivel." Het was Ottmans bedoeling een score te schrijven die bij machte was een film vol van dialogen over een kwaadaardig type dat we nooit te zien krijgen, een extra dimensie te geven. Omdat hij zoveel houdt van de klassieke manier van filmscoring, heeft hij zijn uiterste best gedaan zijn werk rond een aantal karakterthema's op te bouwen. Het eigenaardige is alleen dat The Usual Suspects goed beschouwd maar over één karakter gaat, dat van Keyser Söze, de gruwelijke booswicht op de achtergrond, naar wiens pijpen noodgedwongen iedereen moet dansen. Keysers karakter speelt een rol in het leven van alle hoofdfiguren. Gevolg: muzikaal zijn hun thema's allemaal afgeleid van het hoofdthema dat betrekking heeft op Keyser. De uiteindelijke bedoeling van de score is dat het publiek onbewust denkt: Keyser is er altijd, ook al zien we hem niet. Op die manier krijgt het tamelijk ingewikkelde verhaal van schrijver Christopher McQuarrie juist door de muziek coherentie, ruggengraat.

The Usual Suspects is niet Ottmans eersteling. Eerder werkte hij al met regisseur Bryan Singer aan diens korte film Lion's Den (alleen als editor) en zijn eerste lange speelfilm, Public Access - een film die niet zo heel veel mensen gezien hebben, maar die langzamerhand een behoorlijke cultstatus begint te krijgen. We kunnen de komende jaren nog veel van Ottman en van zijn samenwerking met Singer verwachten. Plannen zijn er genoeg. Ottman heeft inmiddels een cd-romproject van muziek voorzien (voor de liefhebbers: het gaat om een obscuur product onder de titel I Have No Mouth and I Must Scream), met Bryan Singer werkt hij aan de sciencefictionanthologie Lightyears (voor Miramax) en hij hoopt vurig ooit nog eens een grootscheepse score à la John Barry's Dances With Wolves te kunnen componeren. Het verbaast dan ook niet dat, hoewel gediplomeerd als editor, zijn hart uitgaat naar de muziek: "Film editing will always be in my blood, but composing is my real passion."      

The Usual Suspects van John Ottman verscheen op Milan 30107-2.

HM


Gerelateerde links
 Startpagina

Score 098
Andere artikelen:
Wouter van Bemmel - Miniportret
Michael J. Lewis - Portret
Lennie Niehaus - Miniportret
John Ottman - The Usual Suspects
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy