Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Joe Hisaishi - Portret
Score 136, 06 10 2006



Joe Hisaishi: veelzijdig grootmeester uit Japan – Verschenen in Score 136, september 2005

Wie alleen maar oog – of beter gezegd – oor heeft voor filmmuziek uit Hollywood, zal nooit weet hebben van mooie filmmuziek uit andere landen. Elk land met een respectabele filmproductie kent ook zijn componisten. Een mooi voorbeeld is Japan dat niet alleen een omvangrijke filmproductie kent maar dientengevolge ook een traditie kent op filmmuzikaal gebied. Meest in het oor springende naam is dan Tôru Takemitsu, maar er zijn veel meer grootheden uit lang vervlogen tijden zoals Fumio Hayasaka en Masaru Sato. Hedendaagse componisten van betekenis zijn Ryuichi Sakamoto en Joe Hisaishi. De laatste mag zichzelf inmiddels Japans bekendste hedendaagse filmcomponist noemen, zowel in eigen land als daarbuiten. Die positie dankt hij deels aan het succes van de films van regisseurs Takeshi Kitano en Hayao Miyazaki, maar grotendeels aan zijn onmiskenbare talent.

Anime

Hisaishi werd geboren als Mamoru Fujisawa in 1950 in Nagano en volgde vanaf 1969 een opleiding compositieleer aan het Kunitachi Music College in Tokio. Daarna begon hij als pianist en componist te werken. Zijn eerste soloplaat verscheen in 1982, getiteld Information. De eerste bewegende beelden die hij van muziek voorzag, waren tv-series in het zogenoemde anime-genre (anime is de verzamelnaam voor Japanse animatiefilms die een lange, vooroorlogse traditie kennen). Ook zijn eerste speelfilms vonden grotendeels hun oorsprong in anime. En meteen bij zijn derde film Nausicaä (1984) begon zijn samenwerking met Hayao Miyazaki, de man die zou uitgroeien tot onbetwiste grootmeester in dit genre. Vijfmaal zouden ze samenwerken tussen 1984 en 1992 en hun eerste echte succes volgde in 1986 met het baanbrekende Laputa: Castle in the Sky. Hisaishi componeerde intussen voor films van andere regisseurs, maar bekendheid bleef vooreerst beperkt tot Japan.

Zijn doorbraak naar het buitenland beleefde Hisaishi met twee films uit 1997. Allereerst was er Princess Mononoke dat een groot succes was in Japan en ook in het Westen betekende het de definitieve doorbraak van Miyazaki en daarmee een enorme erkenning van anime. Hisaishis score is grotendeels symfonisch. Slechts her en der klinken Japanse klanken door. De rijke score kent enkele thema’s waaronder het aangrijpende titelthema, dat ook in een gezongen versie terugkeert. Deze filmische symfonie is mogelijk zijn meest indrukwekkende compositie ooit. De andere film was Hana-bi, die in 1997 de Gouden Leeuw in Venetië won en de doorbraak van Takeshi Kitano in het Westen betekende. De film over een politieman wiens vrouw ongeneeslijk ziek blijkt te zijn kent een overwegend ingetogen score die zowel klassiek als modern klinkt. De mondharmonica benadrukt de emotionele kant van het gebeuren en ondanks de veelal sombere klanken verwordt de muziek nooit tot sentimentele muzak. Het samengaan van klassieke en populaire klanken is exemplarisch voor Hisaishis algehele stijl. Hij is dan ook niet voor één gat te vangen wat ook blijkt uit de vele niet-filmmuzikale composities die van hem verschenen. Het liefst speelt hij solo (piano), al dan niet met ensemble of orkest, daarbij laverend tussen diverse muziekstijlen. Hij wil het liefst grenzeloos opereren. Zijn muziek klinkt dan ook niet typisch Japans, veeleer geeft hij zijn muziek zo nu en dan door hetzij ritme, instrumentkeuze en klankkleur een Japans tintje, alsof hij toch wil benadrukken dat de film en/of de setting Japans is.

Buitenland

Hana-bi was niet de eerste film die Hisaishi met Kitano maakte. Hun samenwerking begon zes jaar daarvoor met A Scene at the Sea (1991). Nadien volgden Sonatine (1993), Kids Return (1996) en Kikujiro (1999). De laatste film kent een score die wordt gedomineerd door weelderige pianoklanken die tijdens rustige momenten klinken als muziek voor een zwijgende film. De dan weer vrolijke, dan weer melancholieke muziek past prima bij deze gevoelige komedie over een klein jongetje dat op zoek gaat naar zijn moeder. De film vormt een aangename uitzondering binnen het œuvre van Kitano die vooral naam had gemaakt met harde gangsterfilms. Anders dan bij voorgaande films gaf Kitano ditmaal van te voren muzikale aanwijzingen zodat een stroom van klanken de ontwikkelingen binnen de film zou begeleiden. Gewoonlijk kreeg Hisaishi het ruwe filmmateriaal mee om er muziek bij te maken. Na dit uitstapje naar het komische genre keerde Kitano terug naar bekend terrein voor zijn Amerikaanse debuut Brother (2000), gevolgd door Dolls (2002) waarvoor Hisaishi een korte score schreef die vooral bestond uit ijle, koele klanken in het minimal-music-idioom. 

Rond zijn vijftigste moet Hisaishi dan het idee hebben gevat om een eigen film te regisseren en dat werd Quartet (2001) waarvoor hij verantwoordelijk was voor regie, script en – hoe kan het ook anders – muziek. De enigszins tegenvallende film over de strubbelingen van een viertal muzikanten werd buiten Japan spaarzaam vertoond. Tegenover deze wellicht lauwe ervaring stond echter een nieuw succes met Miyazaki te wachten. The Spiriting Away of Sen and Chihiro was de letterlijke vertaling van de Japanse titel, maar de film kreeg al snel bekendheid onder de naam Spirited Away en bleek wederom een fraai staaltje van animatie in een mysterieuze, wonderlijke wereld. De film was een immens succes in Japan en won zowel een Gouden Beer in Berlijn (2002) als een Oscar voor de beste animatiefilm (2003). Wederom had Hisaishi gezorgd voor een symfonisch bouwwerk met Japanse inslag dat de film de nodige diepgang en emotie moest aanreiken dankzij een brede waaier aan muziek: zowel actiemuziek als poëtisch-lyrische klanken die een eigen verhaal leken te vertellen. Zoals bij al zijn voorgaande muziek viel de soundtrack prima te genieten buiten de film om. Men kan zonder meer stellen dat voor zowel Miyazaki als Hisaishi deze film een hoogtepunt vormt, zeg maar een bekroning van hun rijke werk tot dan toe. 

Nieuwe wegen

Gezien de overheersing van Hollywoodproducties in ons land is het een wonder als er een Japanse of andere Aziatische film de bioscopen haalt. Daardoor is het lastig te oordelen hoe Hisaishis muziek voor andere regisseurs klinkt. Recent maakte hij de muziek voor het epos Mibugishiden (When the Last Sword Is Drawn) van regisseur Yojiro Takita (2003) die niet verder kwam dan het Filmfestival van Cannes. Maar evenmin hebben we Le petit poucet (2001), nota bene een Franse film, kunnen zien en beluisteren. Wel konden we vorig jaar genieten van de score die hij speciaal schreef voor Buster Keatons meesterwerk The General uit 1927. Hierbij streefde hij naar een moderne muzikale benadering. De reacties waren overwegend positief, hetgeen ook kan worden gezegd over zijn eigen ervaring met deze nieuwe manier van componeren die volgens hemzelf naar meer smaakte. Inspiratie vindt hij overigens bij Stanley Kubrick wiens films volgens hem het ideale voorbeeld zijn van hoe muziek in films moet worden gebruikt. 

En gelukkig was daar Miyazaki weer, ditmaal met een wervelend sprookje gebaseerd op een  roman van de Engelse schrijfster Diana Wynne Jones. Howl’s Moving Castle werd voor het eerst vertoond op het filmfestival van Venetië afgelopen jaar en de zegetocht begon spoedig daarna in Japan waar de film alle records brak en er de meest lucratieve film aller tijden werd. Ook andere landen in het Verre Oosten raakten onder de indruk van de prachtige beelden en prachtige muziek. De soundtrack werd door het Duitse filmmuziektijdschrift The Film Music Journal uitverkozen tot beste van 2004. Een Japanse Oscar zat er voor zowel Miyazaki als Hisaishi evenwel niet in (de film werd zelfs nul maal genomineerd!). Maar in de afgelopen vijftien jaar viel Hisaishi deze prijs reeds vijfmaal ten deel naast talrijke andere prijzen. 

Rust zit er de komende jaren voor Hisaishi niet in. Behalve een Japanse film zitten er films uit Korea en China aan te komen. Daarnaast toerde hij de laatste jaren veelvuldig door diverse landen en in januari van dit jaar verscheen van hem een cd getiteld Freedom, activiteiten die beslist zullen worden herhaald in de toekomst. En in december aanstaande wordt hij (pas) 55 jaar! 


Joe Hisaishi heeft een eigen website (www.joehisaishi.com) die van wisselende kwaliteit is. Op deze site zijn ook enkele foto’s van zijn hand te zien. Veel beter is een Franse website (www.joehisaishi.net) die een complete, afgeronde indruk achterlaat. 

Selectieve disco/filmografie

1984
* Nausicaä (Tokuma Japan TKCA-70133 1984.03.25)

1986 
* Laputa: Castle in the Sky (Tokuma Japan TKCA-70227 1986.08.25)

Arion (Tokuma Japan TKCA-70799 1986.03.25)

1988
Venus Wars (Warner Pioneer 29L2-58 1989.04.10)

* My Neighbor, Tortoro (Tokuma Japan TKCA-71026 1988.05.01 / LBS A99011-2)

1989
* Kiki’s Delivery Service (Tokuma Japan TKCA-71031 1989.08.25)

1991
+ A Scene at the Sea (Milan 301 647-2)

Futari (Wonderland Records WRCT-1003 1991.04.21)

Kojika Monogatari (NEC Avenu NACL-1022 1991.04.21)

1992
* Porco rosso (Tokuma Japan TKCA-71156 1992.07.22 / LBS 10 950602)

Seisyun den-deke-deke-deke (Toshiba EMI TOCP-7156 1992.11.25)

Haruka Nostalgy (Wonderland Records WRCT-1004 1993.01.21)

1993
+ Sonatine (Toshiba EMI TOCT-8066 1993.06.09)

Samurai Kids (King Records KICS-335 1993.08.04)

1996 
+ Kids Return (Polydor POCH-1576 1996.06.26)

1997 
* Princess Mononoke (Milan 74321 71688-2)

Parasite Eve (Polydor POCH-1621 1997.02.01)

+ Hana-bi (Milan 5050466 3088-2-5)

1998
Sigure no ki (Nippon Columbia COCX-30087 1998.10.31)

1999
+ Kikujiro (Milan 73138 35911-2 / Alhambra Records A8954)

2000
Hatsu koi (Polydor POCH-1918 2000.03.28)

Kawa no nagarenoyouni (Nippon Columbia COCP-30887 2000.04.29)

+ Brother (Milan 74321 8026324)

2001
* Spirited Away (Milan 5050466 308627)

Le petit poucet (Universal (France) 014 934-2)

Quartet (Universal UPCH-1105 2001.09.27)

2002
+ Dolls (Milan 192 980-2)

2003
Mibugishiden (Culture Publishers Inc. CPC8-3055 2002.12.26)

2004
*¹ Howl’s Moving Castle (Tokuma Japan Communications TKCA-72775 2004.11.19)

 
* geregisseerd door Hayao Miyazaki
+ geregisseerd door Takeshi Kitano
¹ zolang de cd niet is uitgebracht in Nederland moet de importversie worden besteld

Paul S.

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 136
Andere artikelen:
Joe Hisaishi - Portret
Poolse filmmuziek in concert - Vooruitblik
Nederlands Film Festival 25 jaar - Terugblik
Boekbespreking - The Music of 20th Century Fox
50 jaar Oklahoma! - Terugblik
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy