Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Gustavo Santaolalla - Interview
Score 137, 05 01 2007



INTERVIEW MET GUSTAVO SANTAOLALLA - Verschenen in Score 137, december 2005

Filmmuziek is vooral een uitdaging voor mij

Hij is afkomstig uit Argentinië, is in eigen land een ster, woont alweer zo’n 25 jaar in Los Angeles en is bezig in de filmwereld een reputatie te vestigen die op zijn minst opmerkelijk mag worden genoemd. Gitarist Gustavo Santaolalla is met zijn opmerkelijke score voor The Motorcycle Diaries inmiddels doorgebroken naar een groter publiek, ook in Europa. De uit duizenden herkenbare gitaarklanken die hij schijnbaar moeiteloos aan zijn gitaar lijkt te ontlokken, hebben hem geliefd gemaakt. Liefst twee grote producties gaan begin dit jaar in Nederland in première: North Country van de Nieuw-Zeelandse Niki Caro en Gouden-Leeuw-winnaar Brokeback Mountain van Ang Lee. Score sprak tijdens het Filmfestival van Vlaanderen met deze bevlogen componist en gitarist.

Gustavo Santaolalla (1951) is een rasechte verteller. Hij heeft dan ook heel wat meegemaakt, vooral in zijn jonge jaren. Hij groeide op in een muzikale familie. Zijn ouders haalden heel wat muziek in huis en zo kon Gustavo genieten van uiteenlopende muziekstijlen. Op de vraag hoe hij gitaar heeft leren spelen, vertelt hij enthousiast: ‘Ik begon met gitaar spelen toen ik vijf jaar was. Ik heb nooit geleerd hoe ik noten moest lezen of schrijven, ik kan het niet op een traditionele manier, ik weet alleen hoe ik het op mijn eigen manier kan doen. Toen ik tien was deed ik alsof ik noten kon lezen. Ik had een notenboek voor me liggen en ik speelde eruit hoewel mijn lerares wist dat ik geen noten kon lezen. Tot de dag dat ze er genoeg van had en tegen mijn moeder zei: “Zijn gehoor is sterker dan zijn muziek … ik wil hem geen les meer geven”. En vervolgens begon ik op mezelf.’

Op zijn zestiende maakte hij zijn eerste plaat, die hij eveneens produceerde en had hij zijn eigen band Arco Iris die een fusie teweegbracht tussen rockmuziek en Argentijnse folk. Elvis Presley en vooral The Beatles waren bij deze keuze voor een muzikaal bestaan van doorslaggevende betekenis. Op zijn achttiende had hij al enkele singles uitgebracht en op twintigjarige leeftijd werkte hij samen met de in Argentinië immens populaire Léon Gieco. Enkele jaren later sloeg het noodlot toe in zijn vaderland. ‘In 1978 besloot ik Argentinië te verlaten. Het waren verschrikkelijke jaren, 30.000 mensen verdwenen er. Enkele vrienden stonden net als ik op de zwarte lijst. Al eerder had ik meerdere keren in de gevangenis gezeten, steeds voor korte tijd. Hoewel mij nooit iets is aangedaan, wilden de autoriteiten me vanwege mijn bekendheid het leven zuur maken. Ik had lang haar, speelde in een rockband en aldus werd ik gezien als een terrorist (lacht), een communist of iets dergelijks. Toen ik van de middelbare school kwam, wilde ik naar de filmacademie maar die werd door de overheid gesloten omdat ze dachten dat het een broedplaats van dissidenten was. Dus werkte ik verder met mijn band en als liedjesschrijver.’

Santaolalla vestigde zich in Los Angeles, waar hij nog steeds woont. Hier richtte hij een nieuwe band op, produceerde hij diverse artiesten, had hij een eigen platenlabel en al doende werd hij een invloedrijke stem in de Latijns Amerikaanse muziekwereld ter plekke. Na een valse start als filmcomponist (She Dances Alone uit 1981) lonkte de filmwereld opnieuw. ‘Ik had een instrumentale cd gemaakt met een klein instrument, de ronroco, een soort van charango (op gitaar lijkend snaarinstrument uit Zuid-Amerika, red.) en op die cd stond een nummer dat het publiek begon aan te spreken. Op een dag werd ik door het bureau van Michael Mann gebeld dat hij me graag wilde ontmoeten. Voor een bepaalde scène in The Insider wilde hij dit nummer gebruiken.’

De rest is geschiedenis. De film over klokkenluider Jeffrey Wigand die de Amerikaanse tabaksindustrie aan het wankelen bracht, was een groot succes in 1999. En hoewel slechts dit ene nummer (getiteld Iguazu) van Santaolalla op de soundtrack staat, leek zijn kostje als filmcomponist welhaast gemaakt. ‘Mijn echte doorbraak was mijn samenwerking met Alejandro González Iñárritu en Amores perros. We konden het meteen goed vinden met elkaar. Dit was tevens mijn eerste volledige score. Alejandro is een goede vriend van Walter Salles en hij had tegen Walter gezegd: “Als je Motorcycle Diaries gaat doen, dan moet je Gustavo ontmoeten want hij komt uit Argentinië. Hij heeft altijd muziek gemaakt die een fusie vormt tussen rock en nieuwe stromingen.” We zijn alledrie goede vrienden van elkaar geworden. En toen werd The Motorcycle Diaries een groot succes en won ik er dit jaar zelfs de BAFTA Award mee.’

Vanaf Amores perros (2000) is Santaolalla de vaste componist van González Iñárritu. Voor 21 Grams (2003) ontving hij vorig jaar in Gent de prijs voor de beste ontdekking.

Kunt u iets vertellen over de samenwerking met Alejandro González Iñárritu en andere regisseurs?

Iets wat ik interessant vond aan 21 Grams, The Motorcycle Diaries en Brokeback Mountain was dat ik de muziek schreef voordat de films waren opgenomen. Ik las het script en overlegde met de regisseur over de personages en het verhaal. Ik voelde me erg betrokken bij zowel personages als het verhaal. Als het zover is neem ik afstand hiervan en componeer ik de muziek, maar de grote lijnen werden vooraf bepaald.

Is het niet zo dat u de film als het ware door uw muziek mede bepaalt?

Ik weet het niet. In ieder geval wordt mijn muziek op de set gespeeld, voor de acteurs bij voorbeeld en soms werd er geluisterd naar de muziek voordat de bewuste scène werd opgenomen, of in het geval van de ziekenhuisscènes van Sean Penn in 21 Grams toen de muziek werd gespeeld tijdens de opnamen. Maar bij North Country was het net andersom: hier maakte ik muziek na de opnamen net zoals bij Amores perros. Dus beide werkwijzen komen voor.

Welke manier van werken vindt u het prettigst?

Beide. Maar toch bevalt het me wel als ik de muziek schrijf zonder dat ik de film zie. Het is dan abstracter. Soms dwingt de ene werkwijze me een bepaalde kant op terwijl de andere veel opener is. Ik schrijf veel materiaal en heel veel materiaal komt uiteindelijk nooit in de film terecht. Maar toch denk ik dat het bevredigender is als ik componeer zonder de film te zien.

Bestaat er in Los Angeles een filmmuziekscene?

Nou, als er een is dan neem ik daar geen deel aan. Ik ben met zoveel projecten bezig en ik reis heel veel, de hele wereld rond. De afgelopen weken ben ik in Argentinië, Tijuana en Madrid geweest en nu ben ik hier. Overmorgen vertrek ik naar de Verenigde Staten voor een tournee van vijftien dagen met klassieke muziek samen met Dawn Upshaw, de sopraan. Vervolgens ga ik naar Los Angeles voor mijn werk en daarna ga ik naar Tokio voor een dag of vijf om er te werken aan Babel, de nieuwe film van González Iñárritu.

Dat is uw volgende filmproject?

Inderdaad. Ik heb nog geen opnamen gezien, maar de film bestaat weer uit drie verhalen die met elkaar verbonden raken, alleen is het dit keer ruimer opgezet omdat de actie plaatsvindt in Marokko, Tijuana en Tokio. Ik ben al in Marokko en Tijuana geweest en daarom ga ik binnenkort naar Tokio. Ik ga daar naartoe om me in het plaatselijke leven te storten en vervolgens muziek te schrijven en op te nemen. Dat doe ik al een tijdje zo voor Babel.

U krijgt uw inspiratie van het reizen en het luisteren naar …

Ja, dat is een deel ervan. De meeste inspiratie komt ogenschijnlijk van het script, het verhaal, maar alle elementen zijn van belang. Zoals het besef van de plek waar de actie plaatsvindt en het karakter van de personen die in of tegen die werkelijkheid handelen.

Wat is voor u zo bijzonder aan het componeren van filmmuziek?

Het componeren van filmmuziek is vooral een uitdaging voor mij. Maar ik denk dat de regisseurs graag met mij willen werken omdat ik geen filmcomponist ben (lacht). Ik bedoel, ik ben de laatste jaren als filmcomponist actief geweest, maar dan niet als een traditionele. Ik kom uit een andere hoek en daarom is het nog maar de vraag of mijn muziek geschikt is voor de film en daarin zit nou net de uitdaging die mij zeer aanspreekt. Ik denk dat het belangrijk is dat ik aangetrokken wordt door het onbekende want als het routine wordt, dan is het niet interessant meer voor mij.

Denkt u ooit nog eens een grootse score te schrijven zoals in de gouden dagen van Hollywood?

Dat zou ik heel graag willen, ja. Omdat ik graag iets nieuws wil proberen en zoiets vormt weer een nieuwe uitdaging. Ik heb al tot mijn volle tevredenheid gewerkt met violen, maar ik zou zeker graag een score willen maken met een groot symfonieorkest, met koperwerk, percussie, enzo, alles op mijn eigen manier. Het zal me wel enkele nachten slaap kosten, juist omdat het iets anders is dan ik gewend bent. Als je je op onbekend terrein begeeft en iets nieuws creëert, dan kan dat een gevoel van bedreiging vormen maar dat vind ik nou juist aantrekkelijk. Ik heb altijd geloofd in het nut van ervaring omdat ervaring je dingen laat doen met overweging, maar ik geloof ook sterk in onervarenheid omdat je dan wegen bewandelt die je vanuit je ervaring nooit zou inslaan. Het is een combinatie van beide, enerzijds leren en anderzijds je eigen onschuld niet verliezen door iets totaal anders te doen.

Kunt u iets vertellen over Brokeback Mountain en North Country? Zijn deze scores geheel anders of meer in lijn met uw vorige werk?

Ja, ze zijn anders maar er zitten elementen in waarvan men waarschijnlijk zal zeggen: “Ah, ik geloof dat deze muziek van die man is ...” In Brokeback Mountain speelt de akoestische gitaar de hoofdrol naast steel string gitaar en pedal steel gitaar, dat zijn dus in principe de zangers van de score en daarnaast zijn er violen en een orkest.

Uw gitaarsound is erg herkenbaar. Kunt u iets vertellen over de instrumenten die u gebruikt?

Kijk, de gitaar speelt een belangrijke rol in alles wat ik gedaan heb en doe. Bij North Country heb ik geen gitaar gebruikt maar een Wurlitzer piano en ik bespeel de ronroco en verder zijn er veel violen. Maar ik houd ook erg veel van stiltes, ik ben erg gehecht aan de kracht van de stilte. Die ruimte tussen de noten die het belang van de noten nog eens extra benadrukt. Wat mij stoort is als mensen naar een scène kijken en van mening zijn dat er niets gebeurt en dat ze dan besluiten om er muziek in te gebruiken. Dat vind ik erg, zo wil ik niet werken. Integendeel, voor veel dramatische momenten gebruik ik geen muziek omdat ik denk dat muziek van dergelijke scènes een soap opera maakt.

De score van 21 Grams klinkt erg melancholisch. Is dat opzettelijk gedaan?

Het is opzettelijk maar ik merk en ik vind ook dat mijn muziek nogal eens melancholisch klinkt.

Dat geldt ook voor The Motorcycle Diaries. De muziek kent erg gevoelige …

… momenten, inderdaad.

Juist die sound herken ik erg in uw muziek. Komt die ook voor in Brokeback Mountain?

Ja, en ook in North Country.



Filmografie / Discografie

1981
She Dances Alone

1999
The Insider (alleen liedje Iguazu)
Columbia CK 63918

2000
Amores perros
Universal 314 524 933-2

2002
11’09”01 – September 11

2003
21 Grams
Varèse Sarabande 302 066 527 2

2004
Salinas grandes (tv)

Diarios de motocicleta (The Motorcycle Diaries)
Universal 00289 477 5237

Collateral (alleen liedje Iguazu; komt niet op de officiële soundtrack voor)

2005
Brokeback Mountain
Verve Forecast / Universal B0005604-02

North Country
Sony Music CK 97777

Paul S.

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 137
Andere artikelen:
Gustavo Santaolalla - Interview
Pools filmmuziekconcert - Verslag
Gent 2005 - Verslag
Film Score Monthly - Einde magazine
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy