Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Oscar 2006 - Drie debutanten versus de meester
Score 138, 30 03 2007



OSCAR 2006 - Verschenen in Score 138, maart 2006

Drie debutanten versus de meester

Vorig jaar ontving grootmeester John Williams zijn 43ste Oscarnominatie. Trendwatchers gingen er toen vanuit dat hij in 2007 zijn 45ste nominatie zou gaan ontvangen en daarmee het record van Alfred Newman zou evenaren. Maar de Amerikaanse maestro was iedereen te snel af en dankzij twee nominaties dit jaar staat hij nu reeds op eenzame hoogte samen met Newman. Het had – met twee nominaties in één en dezelfde categorie – welhaast voor de hand gelegen dat Williams weer eens een beeldje mee naar huis zou gaan nemen. Het pakte echter anders uit. Een nieuwkomer uit Argentinië gooide roet in het eten.

Toen de nominaties voor de beste score van 2005 bekend werden gemaakt op 31 januari jongstleden was het meteen duidelijk: hier stonden drie Oscardebutanten tegenover de reus John Williams. De laatste wordt – terecht of onterecht – door velen beschouwd als de grootste filmcomponist van de laatste dertig jaar. De inmiddels 74-jarige veteraan weet van geen ophouden en heeft voor de komende jaren alweer enkele prestigieuze projecten op stapel liggen. De drie debutanten zijn allen nieuwkomers in de Oscararena, maar al langer werkzaam als filmcomponist. Alberto Iglesias componeert vanaf begin jaren ’80, Dario Marianelli vanaf medio jaren ’90 en Gustavo Santaolalla is serieus met scoren begonnen vlak vóór de millenniumwisseling. Wat naast het debuteren even snel opviel was de nationaliteit van de drie: niet-Amerikaans en Latijns van oorsprong. Overigens zijn Pride & Prejudice en The Constant Gardener feitelijk Engelse films en dit gegeven maakte de muziekcategorie dit jaar opnieuw tot een internationale aangelegenheid.

Zou dit laatste nu duiden op een verarming binnen de Amerikaanse filmmuziekscene? Wellicht niet, hoewel de verhoudingen bij de Golden Globes – ondanks alles een interessante graadmeter dan wel nuttig vergelijkingsmateriaal – identiek leken. Hier ook twee Amerikanen (Williams en James Newton Howard) versus drie buitenlanders (Alexandre Desplat, Harry Gregson-Williams en Santaolalla). Maar film is een bij uitstek internationaal medium en filmmuziek kan overal ter wereld worden gecreëerd en ook worden opgenomen. Vorig jaar waren drie van de vijf genomineerde scores in Londen opgenomen tegenover twee in Los Angeles. Dit jaar is deze verhouding exact omgedraaid.

Wat blijft is natuurlijk de vraag of de vijf uitverkoren scores werkelijk de allerbeste van het jaar waren. Niet genomineerd en toch van belang waren scores als Syriana (Desplat), The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe (H. Gregson-Williams), King Kong (Newton-Howard) en de twee Tim Burton-Danny Elfman producties Charlie and the Chocolate Factory en The Corpse Bride. Grote afwezige was verder Thomas Newman die vooral indruk maakte met Cinderella Man, maar ook met Jarhead. Films als Capote, Crash en de pinguïndocumentaire La marche de l’empereur werden eveneens overgeslagen. En wat te denken van de omissie van Patrick Doyles Harry Potter and the Goblet of Fire?

Verrassing

Gedoodverfd winnaar was vanaf de bekendmaking van de nominaties John Williams. Met liefst twee films in de race in een erg productief jaar (vier grote films) en sinds de bekroning van Schindler’s List in 1994 niet meer onderscheiden. Het leek niet stuk te kunnen, mede gezien Williams’ overwinning bij de Golden Globes en de BAFTA’s. Minpuntje was dan wel dat Memoirs of a Geisha (de film) zuinigjes was ontvangen in zijn thuisland, maar de muziek mocht er zijn. En toen kwam op 5 maart de ontknoping. Die was verrassend door de bekroning van Crash als beste film en niet Brokeback Mountain, ook al zo’n gedoodverfde overwinnaar. En zo leek het erop dat er compromissen in de prijsuitreiking waren gesloten. Crash kreeg de hoofdprijs, Brokeback de troostprijs beste regie. Zowel Crash als Brokeback kreeg een scenarioprijs en nog een derde, want ook Memoirs of a Geisha en King Kong – zeg maar de grote verliezers – hadden elk drie beeldjes gewonnen. Waardoor de muziekcategorie als een soort sluitpost dienst kon dien: dus weg Williams, welkom Santaolalla. Deze verdeling had men bij de Golden Globes mooi doorgevoerd door muziek aan Geisha te geven en beste liedje aan Brokeback. Helaas had het cowboyepos geen Oscarnominatie kunnen krijgen in de liedjescategorie waardoor deze vluchtroute onmogelijk was geworden. Enfin, het blijft koffiedik kijken, want mogelijk komen we er nooit achter wat nou de precieze overwegingen in het toekennen van de verschillende Oscars van dit jaar zijn geweest. Hoe het ook zij, om niemand tegen het hoofd te stoten, werden de prijzen keurig verdeeld zodat niemand die avond echt boos het Kodak Theatre hoefde te verlaten.

Warenonderzoek

Uw hoofdredacteur heeft zich niets aangetrokken van welke overweging dan ook. Vlak vóór en vlak na de Oscaruitreiking heeft hij zich een tijdlang teruggetrokken om – zo wil het de traditie inmiddels – te onderzoeken welke van de vijf scores eigenlijk de beste is. Helaas was het niet mogelijk het belang dan wel het effect van alle vijf de scores bij de bijbehorende films te onderzoeken, aangezien Memoirs of a Geisha pas begin april in Nederland te zien zou zijn. Daarom werd de aandacht vooral gevestigd op de soundtracks, inderdaad: de cd’s. Die lijken langzamerhand te gaan verdwijnen en daarom is de nadruk op deze geluidsdrager voor een keer gewenst. Criteria die de keuze enigszins moesten sturen waren dit jaar: avontuur (hoe vernieuwend is de score), hoogtepunt en minpunt van de score en ten slotte aanschaf, oftewel: is het de moeite waard deze cd te kopen (en niet te downloaden)?


De vijf genomineerde scores

Brokeback Mountain – Gustavo Santaolalla

Avontuur: de score bevat spaarzame filmmuziek. Daarnaast is er een verzameling countryliedjes. Score en liedjes worden steeds afgewisseld en ademen zonder meer een countrygeluid. Toch is de typische Santaolalla-gitaarstijl steeds herkenbaar in de scoregedeeltes. Dit samengaan van country en kenmerkende gitaarklanken leidt niet echt tot vernieuwende film- of countrymuziek. Wel heeft de Argentijn zich het country-idioom in zowel score als eigen liedjes goed eigen gemaakt. 

Hoogtepunt: Brokeback Mountain 3 is een ingetogen, gevoelige track die de emoties en verlangens van de hoofdpersonen treffend weet weer te geven. Net als het hoofdthema The Wings boeit dit nummer steeds weer, juist vanwege de sobere uitvoering (twee gitaristen) die overigens de meeste scoretracks kenmerkt. Een enkele keer horen we violen op de achtergrond waardoor een galmende klank ontstaat die meteen herinneringen aan de hoge bergen oproept. Kortom: hoe filmmuziek effectief kan zijn in bescheiden eenvoud.

Minpunt: de scorefragmenten hebben meestal een onaf karakter, het gaat min of meer om composities zonder duidelijk begin en eind. Je zou er graag wat langer naar willen luisteren. Op de cd duren ze hooguit tweeëneenhalve minuut. 

Aanschaf: wie de cd koopt zal bij beluistering meteen herinnerd worden aan de film. Dat komt door het countrygeluid van alle muziek evenals de gitaarklanken die zo onmiskenbaar bij Santaolalla horen. Zijn grootste verdienste zit hem erin dat hij met spaarzame muzikale fragmenten wezenlijk bijdraagt aan de kracht van het ongewone cowboydrama. Voor een cd is echter de hoeveelheid scoremuziek aan de geringe kant. De liedjes zijn onvervalst country, maar gelukkig van het betere, meer vooruitstrevende soort. Santaolalla schreef de ene helft zoals het door Emmylou Harris gezongen A Love That Will Never Grow Old. De andere helft wordt onder meer gezongen door Willie Nelson, Rufus Wainwright en Steve Earle. Santaolalla produceerde ook alle muziek behalve It’s so Easy van Linda Ronstadt. Al met al is deze cd toch zeer de moeite waard.

Technische gegevens: 17 tracks, 43 min. 

The Constant Gardener – Alberto Iglesias

Avontuur: wie Iglesias goed kent, zal niet veel avontuurlijks in deze score herkennen, behalve dan het feit dat veel tracks zijn geschreven in world-musicstijl met veel percussie en nadrukkelijk ritme. De symfonische muziek is vergeleken met vorige scores van Iglesias iets voller georkestreerd waardoor deze meer mainstream klinkt. De Afrikaanse nummers klinken allemaal erg authentiek en passen prima bij de scènes in Kenia. Al met al maakt de score een kleinschalige indruk zonder overdreven bombast.

Hoogtepunt: twee tracks variëren op een gevoelig thema (Funeral en Justin’s Breakdown). Ze begeleiden de film uitstekend en weten met weinig middelen de juiste toon bij de desbetreffende scènes te treffen. Mogelijk is het de fraaiste compositie uit alle genomineerde scores.

Minpunt: de score is hier en daar wat wisselvallig en niet altijd even makkelijk om naar te luisteren. Pas na meerdere luistersessies leer je de score te waarderen en grijpt de muziek je (of niet). Zo kent een track als Kindergarten een atonale basis en dat vergt van de luisteraar enige inspanning. Andere nummers zijn veeleer klanktapijten met her en der een akoestische gitaar wat weer typisch Iglesias is. Tijdens het kijken naar de film valt de score overigens vaak niet echt op.

Aanschaf: voor de verstokte Iglesias-fan is deze score zeker de moeite en de aanschaf waard, voor een ander mogelijk niet. De cd biedt een veelheid aan muziek, een bonte verzameling van muziekstijlen, klankkleuren en gebruik van instrumentatie. Twee liedjes van Ayub Ogada misstaan geenszins op de cd en verhogen de Afrikaanse ambiance juist. 

Technische gegevens: 26 tracks, 74 min.

Memoirs of a Geisha – John Williams

Avontuur: de muziek klinkt in sommige tracks erg Oosters en dat wijkt toch wel af van wat Williams ons gewoonlijk voorschotelt. Wie niet beter weet, denkt hier Tan Dun of andere componisten uit het Verre Oosten te horen. Dit is Williams van de gevoelige kant. Luide nummers zijn er niet en dat is best aangenaam zo.

Hoogtepunt: de track Becoming a Geisha is het absolute hoogtepunt van de score. Het nummer begint symfonisch en gaat halverwege over in Oosterse klanken met een strikt Oosterse instrumentatie om vervolgens weer terug te keren naar een symfonische toonzetting. Zeg maar: de score in een notendop. 

Minpunt: de score hinkt teveel op een paar overigens zeer fraaie composities. Die worden wel prachtig en afwisselend uitgevoerd door cellist Yo-Yo Ma en violist Itzhak Perlman, maar als geheel is deze score toch wat onbevredigend. 

Aanschaf: als goede herinnering aan de film is deze score zeker de aanschaf waard. Het is steeds weer prettig om te luisteren naar de prachtige Oosterse muziek van grootmeester Williams. Wie echter een gevarieerde score verwacht, rijk aan verschillende composities, raakt misschien wat te snel uitgekeken op deze score.

Technische gegevens: 18 tracks, 61 min.

Munich – John Williams

Avontuur: vergeleken met War of the Worlds is dit een geheel andere score, althans het klinkt allemaal rustiger en minder overweldigend. De muziek van Munich nodigt ook uit om na te denken en is niet louter adrenalineverhogend. Verder is deze score andermaal een voorbeeld van vakmanschap van een bevlogen veteraan, niet in de laatste plaats omdat de score in een korte periode werd voltooid. 

Hoogtepunt: de track Avner’s Theme wordt slechts uitgevoerd door een akoestische gitaar. Deze kale uitvoering raakt de essentie van de handeling van de film des te meer. 

Minpunt: de score kent enkele moeizame fragmenten, daarnaast is de klagende zangstem soms iets teveel van het goede. En bij enkele tracks lijkt het alsof het thema van Schindler’s List wordt ingezet.

Aanschaf: als geheel is de cd steeds weer het luisteren waard. Vanaf het begin pakt de muziek je beet en laat ze je nooit meer los, ook in enkele nummers die slechts tot taak hebben de spanning op te bouwen. Enkele thema’s bepalen de score en zij komen steeds terug in een andere vorm. A Prayer for Peace is een nieuwe meesterlijke hymne van Williams. Resumerend kan worden gezegd dat dit een nieuwe, ambachtelijk hoogstaande creatie is van iemand die zijn vak volledig in de vingers heeft.

Technische gegevens: 18 tracks, 62 min.

Pride & Prejudice – Dario Marianelli

Avontuur: deze score is een feest voor het oor door zijn vrolijke, verfrissende klankkleur en dito sfeertekening. Zelfs in de ingetogen, gevoelige tracks klinkt een positieve twinkeling door. Door de perfecte balans tussen kleine orkestbezetting enerzijds en een prominente rol voor de piano (professioneel bespeeld door Jean-Yves Thibaudet) anderzijds is sprake van een evenwichtige score die een korte, maar krachtige indruk achterlaat: zeer stimulerend!

Hoogtepunt: de muziek bij de end credits (getiteld Credits) is een boeiend fragment. Net als de rest van de score is dit hartverwarmende muziek. De gehele score vervalt nergens in sombere klanken, maar dat zou ook niet passen bij deze tragikomedie die een positieve boodschap overbrengt en geen topzware indruk moet achterlaten. Kortom: van deze score word je eerder vrolijk dan chagrijnig en dat is een verdienste op zich.

Minpunt: het merendeel van de tracks is van korte duur waardoor een fragmentarisch karakter ontstaat, maar dit is voor de film geen enkel probleem, eerder noodzaak.

Aanschaf: hoewel de score van relatief korte duur is, is de aanschaf beslist verantwoord. Marianelli componeerde muziek zonder overbodige franje, een score die een afgewogen variatie van vrolijke en tot bezinning uitnodigende stukken in zich herenigt, geheel naar de geest van Jane Austens roman. De geheel in klassiek muziekidioom getoonzette score is los van de film een even plezierige belevenis. 

Technische gegevens: 17 tracks, 41 min.


De winnaar …..

Een unanieme keuze voor één enkele score was dit jaar bijzonder lastig. Alle vijf de genomineerde scores verraden de hand van hun getalenteerde schepper. Die is begiftigd met enorme kwaliteiten en beheerst het vak van filmcomponist in hoge mate. Dit vakmanschap honoreert de Academy uiteraard graag. De nominaties van John Williams verwonderen dan ook niemand. Toch waren zijn scores niet helemaal perfect en uitzonderlijk. Munich miste grootsheid en Memoirs of a Geisha was net iets te eenzijdig om van begin tot eind te boeien (misschien dat de film hierin verandering brengt, hoewel dat betwijfeld mag worden). Pride & Prejudice was verfrissend en The Constant Gardener was een boeiende onderneming. Beide Oscardebutanten worden echter net overschaduwd door een derde debutant die met weinig muziek toch een enorme zeggingskracht voor zijn film wist te genereren. Gustavo Santaolalla maakte filmmuziek die schitterde in zuivere eenvoud en daarmee Brokeback Mountain naar een nog hoger niveau wist te verheffen. Hij toonde zich met deze score een meester in de beperking en daarin zag Goethe ooit ware meesterschap. En net als de hoofdpersoon weet de Argentijn zich op tijd in te houden en daardoor een enorm verlangen te wekken bij de kijker/luisteraar. En dat laatste is een cruciaal thema van deze in beeld en geluid monumentale film.

Paul S.

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 138
Andere artikelen:
Filmmuziek kopen in Hollywood - Verslag
Alfred Schnittke - Portret
Oscar 2006 - Drie debutanten versus de meester
Zbigniew Preisner - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy