Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Wim Mertens - Interview
Score 132, 04 11 2005



Wim Mertens interview - Verschenen in Score 132, september 2004


WIM MERTENS

Componist die af en toe meesterlijke filmmuziek maakt


Tijdens het concert dat dit jaar in het kader van de prijsuitreiking van de World Soundtrack Awards gedurende het Filmfestival van Vlaanderen in Gent plaats zal vinden, is één van de hoofdrollen weggelegd voor de Belgische componist en pianist Wim Mertens. Bij het vallen van deze naam zal niet bij iedereen meteen een lichtje gaan branden, maar als de titel The Belly of an Architect valt, zal menigeen opveren en tevreden kijken. Met deze film debuteerde Wim Mertens in 1987 als filmcomponist. Deze score was meteen een schot in de roos. Nadien schreef hij voor een aantal meer of minder bekende films de muziek. Score sprak met deze veelzijdige artiest die steeds garant staat voor kwalitatief hoogstaande muziek.


In het centrum van Brussel houdt Wim Mertens kantoor. In een oud pand in een van de fraaie galerijen die de hoofdstad van Europa rijk is, is zijn muziekuitgeverij Usura gevestigd. Tijdens het gesprek neemt Mertens de tijd. Hij spreekt rustig en legt uit, indien nodig. Het œuvre van de in 1953 in Neerpelt, dichtbij de Nederlandse grens, geboren Mertens is immens. Tegen de 50 cd’s zijn er de laatste 25 jaar reeds verschenen en het einde is nog zeker niet in zicht. Mertens schrijft en voert muziek uit die niet makkelijk in één hokje is onder te brengen. Dan weer klinkt zijn muziek klassiek, dan weer lijkt het populair en dan weer lijkt het om minimal music te gaan. Maar in feite is er geen enkele categorie waarin zijn muziek past. Filmmuziek maakt slechts een gering deel uit van dit zowel immense als eigenzinnige œuvre.

Greenaway

Op de vraag hoe hij betrokken raakte bij The Belly of an Architect van Peter Greenaway vertelt hij dat hij met de Engelse regisseur kennis maakte in een Belgische talkshow. Mertens’ muziek leerde Greenaway kennen door beluistering van enkele van zijn cd’s. Mertens: ‘Greenaway koos in die periode niet voor established film composers. Hij zocht waarschijnlijk nieuwe expressies in muziek. Hij had gewerkt met Michael Nyman en andere mensen, en dus vermoed ik dat hij op zoek was naar hedendaagse muziek die geschikt zou kunnen zijn voor film.’ Veel nieuw werk stond er niet op de soundtrack. Eigenlijk leverde Mertens een aantal reeds bestaande, pakkende composities. De fraaie nummers, soms in een staccatoritme (4 mains) uitgevoerd, pasten wonderwel in de in Rome gesitueerde film.

Na het overweldigende succes van The Belly of an Architect volgden met enige regelmaat andere scores, vooral voor Belgische producties. Voor de gebroeders Dardenne maakte Mertens de muziek bij Je pense à vous (1992). Daarna volgden de internationaal opgezette productie Between the Devil and the Deep Blue Sea (1995) van Marion Hänsel en het drama Lisa (1996) met Veerle Dobbelaere en Antonie Kamerling. Van Lisa verscheen een cd met de score in pianoversie. Mertens: ‘De cd is een heel speciaal project want de originele stukken zijn gedacht voor een ensemble en die zijn nooit uitgebracht omdat de opnames te fragmentair gebeurd zijn. Daarom heb ik gekozen om de muziek in een arrangement voor piano opnieuw op te nemen nadien. De muziek met dit timbre zit niet in de film zelf.’ Deze heroverweging inzake de instrumentatie van een score ligt in de lijn van Mertens’ jarenlange onderzoek naar de verschillen in instrumentatie van een muziekstuk teneinde tot de essentie van de klanken te komen.

Drie jaar later, in 1999, werkte Mertens voor een grote, internationale productie: Damiaan van de Australische Nederlander Paul Cox. De score klinkt heel erg symfonisch. Mertens: ‘Ja, dat is destijds zo uitgevoerd in Gent door een symfonisch orkest. Bij de Damiaan-productie was er vanaf het begin consensus over het feit dat alles groter moest klinken.’ Dit laatste met name omdat Mertens gewoonlijk werkt met kleine ensembles. Op de vraag of deze film veel voor hem heeft betekend in het buitenland, antwoordt Mertens: ‘Niet specifiek, nee. Ik heb nadien van tijd tot tijd een filmproject gedaan. Relatief weinig, maar er is nooit echt ’n boom geweest. Ik zou ook niet echt een zwaar accent op films willen leggen. Ik wil ze graag blijven doen, maar … af en toe.’

Een immens filmœuvre mag dan niet van de grond zijn gekomen, maar daarvoor is Mertens ook met teveel andere projecten bezig. Als een filmaanbod zich aandient, stemt hij hierin toe of niet. Maar zelf op zoek gaan naar een regisseur, zal dat ooit gebeuren? ‘Misschien wel. Misschien zeg je bij een bepaald contact met een regisseur: voilà! Het zou best kunnen. Daar zou ik voor uitkijken …’ Nu is het aanbod aan Belgische films niet zo groot, misschien zelfs kleiner dan in Nederland dat dit jaar nog net profiteert van de zogenoemde fiscaal aantrekkelijke cv-regeling. Kun je wel spreken van een Belgische filmmuziekscene? ‘Volgens mij niet. Het aanbod is te klein. Er is een categorie muziekmakers, componisten die in aanmerking zou komen, maar er is geen afzetgebied. En ook geen gebied om voldoende ervaring op te doen en dus bestaat er niet zoiets als een Belgische filmmuziekstijl en ook geen echte productie. Blijkbaar zijn we nu in Gent bezig met alles naar hier te halen, heel het wereldgebeuren. Maar dan kunnen we nog niet zeggen dat Belgische componisten wegen inslaan richting vernieuwende filmmuziek.’

Stille films

Behalve voor hedendaagse films heeft Mertens ook de muziek geschreven voor een tweetal stille films: ‘Het was eigenlijk een gemeenschappelijk project tussen het stille-muziekfilmfestival in Pordenone en het Filmmuseum in Brussel, die met de idee kwamen, uit  30 à 40 stille films een keuze te maken en daar nieuwe muziek bij te creëren. Ik ben in het archief gedoken, heb heel veel films bekeken hier in het filmmuseum in Brussel en daar zijn dan twee films uitgekomen: The Land Beyond the Sunset uit 1912 en La femme de nulle part uit 1922. Ze zijn veel uitgevoerd: in België, maar ook in Frankrijk en vooral in Italië. Ja, dat was een goed project.’ Gevraagd waarom dit project een uitdaging vormde, antwoordt Mertens: ‘Ten eerste de afwezigheid van taal, waardoor mijn vocale en instrumentale inbreng belangrijk waren. En ook het vatten van de toon, een bepaalde toon van een film, dat was iets wat mij intrigeerde. Daarnaast ook de interpretatie van de muziek, die ligt bij stille films niet vast, die varieert echt, met een tamelijk vergaande flexibiliteit. Zoals ik die ook in mijn soloconcerten en ensembles kan realiseren. Het was interessant om de scores te zien evolueren van performance naar performance.’

Met de Braziliaanse regisseur Marcelo Masagão heeft Mertens de afgelopen vijf jaar twee maal tot grote tevredenheid samengewerkt, niet in de laatste plaats door de ervaringen met de Braziliaanse muziekcultuur evenals de bijzondere filmische aanpak van de Braziliaan. Welke plaats neemt filmmuziek in zijn œuvre in? ‘Wel, het is een soort weg die ik kan begaan en die dan telkens inhaakt op een manier waarmee ik op dat ogenblik bezig ben. Ik heb wel het gevoel dat ik filmmuziek niet zo zijn eigen gang laat gaan oftewel helemaal autonoom laat groeien. Het speelt een kleinere rol, een bijrol, een zijweg.’ Gezien de zeggingskracht van zijn filmmuziek is hier echter sprake van een belangwekkende zijweg, getuige ook de verstilde, wonderschone klanken die hij voor Qui vive (2001) van Frans Weisz schreef. Naast enkele serene stukken was er een krachtige compositie (Often a Bird) die als een herkenbaar, emotioneel motief door de handeling van de film leidde.

Als we het ten slotte hebben over toekomstige plannen om nieuwe filmmuziek te maken, antwoordt Mertens: ‘Op het ogenblik werk ik aan een nieuwe productie maar die heeft niks met filmmuziek te maken. Er zijn geen directe plannen.’ Als we het concert in Gent onder plannen mogen scharen, dan horen we spoedig van hem, in de letterlijke zin van het woord. Wat zouden we tijdens het concert in Gent kunnen verwachten? ‘We gaan zowel solowerk - piano en zang - presenteren alsook werk voor symfonisch orkest. We gaan geen medley doen.’

Misschien dat er in het publiek in Gent een filmmaker zit die beelden bij Mertens’ muziek ziet. Dan klopt er hopelijk weer eens iemand bij hem aan en kan het filmpubliek wederom genieten van magische klanken die ooit Peter Greenaway tot een juist besluit hebben bewogen. 

Voor verdere informatie, zie de website www.wimmertens.be.

 
FILMOGRAFIE

1987

The Belly of an Architect
Les Disques du Crépuscule, TWI 813



1990

Rust

1992

Servaisgraphia

Je pense à vous

1995

Fiesta

Between the Devil and the Deep Blue Sea

1996



Lisa
Les Disques du Crépuscule, TWI 1032

1998

Claudia

Nós que aqui estamos por vós esperamos

1999

Damiaan / Molokai : The story of Father Damien
EMI 724355685322

Entre Flore et Thalie

2000

Raveel

2001 

Qui vive

2003

1,99 - Um supermercado que vende palavras

 
Paul S.

 




Gerelateerde links
 Startpagina

Score 132
Andere artikelen:
De eerste ... deel 3
Wim Mertens - Interview
Wim Verstappen - In memoriam
Jerry Goldsmith - In memoriam
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy