Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Herbert Stothart - Portret
Score 142, 23 03 2008



Herbert Stothart: de vergeten MGM-componist - Verschenen in Score 142, maart 2007


Herbert Stothart. Wie kent hem nog? Ooit was hij de meest vooraanstaande filmcomponist bij MGM. Tijdens de gouden jaren van deze studio zwaaide hij de scepter over de muziekafdeling en was hij een generatiegenoot van pioniers als Steiner, Korngold en Newman. De ene na de andere grote studiofilm voorzag hij van een steeds weer fraai klinkende score. Liefst elf Oscarnominaties mocht hij ontvangen in een twintig jaar durende filmcarrière, en eenmaal nam hij een beeldje daadwerkelijk mee naar huis. Veel van zijn scores zijn in de vergetelheid geraakt, niet in de laatste plaats omdat tot op heden van zijn muziek op cd praktisch niets is verschenen. Een recente uitgave van Film Score Monthly probeert daar verandering in aan te brengen.

Evergreen

Zijn enige Oscar ontving Stothart (1885-1949) in 1940, en wel voor The Wizard of Oz. Om meerdere redenen is deze uitverkiezing altijd wat obscuur gebleven. Allereerst was er natuurlijk Over the Rainbow, de ook met een Oscar gelauwerde evergreen die gedurende de hele film zijn stempel op de muziek drukt. Het liedje is van meet af aan de herkenningstune van deze film gebleven, niet in de laatste plaats door hoofdrolspeelster Judy Garland die immer met liedje en film geïdentificeerd werd. Daarnaast waren er nog meer liedjes, vooral in de eerste helft van de film en ook deze hebben altijd bijgedragen aan de muzikale herkenning van de film. Aan Stothart de wellicht ondankbare taak een zogenoemde underscore te componeren die de verhaallijn en de intermezzi tussen de liedjes diende te begeleiden. Van deze taak heeft hij zich bij herhaalde beluistering van de score prima gekweten door pakkende muziek te schrijven die vooral uitmunt tijdens de scènes in het kasteel van de heks: met vaart en nergens overweldigend. Dat ook gebruik werd gemaakt van stukken van Mendelssohn-Bartholdy en Moussorgski heeft de Academy er destijds niet van weerhouden Stothart te onderscheiden, meer voor de gelukte opnames dan de eigen creatieve inbreng. En wellicht hebben de onsterfelijke liedjes deze onderscheiding willens en wetens mede bepaald.

Geboren werd Herbert Stothart in 1885 in Milwaukee, Wisconsin in een gezin van Schots-Beierse afkomst. Zijn muzikale studie volgde hij aan de University of Wisconsin in Madison en later in Duitsland. Na zijn studie was hij in het onderwijs werkzaam en begon hij te componeren voor het theater in Wisconsin. Al gauw werd zijn talent opgemerkt en niet veel later vervolgde hij zijn carrière in New York. Hier was hij gedurende de jaren ’20 dirigent van talloze musicals en schreef hij onder meer mee aan de musicals Rose-Marie en Good Boy. Ook was hij de eerste componist die met Oscar Hammerstein II samenwerkte. Van Broadway naar Hollywood was anno 1929 een veelgenomen stap en aldus begon Stothart in Californië aan een nieuwe fase van zijn loopbaan. Vanaf dat jaar tot aan zijn dood was hij uitsluitend voor MGM werkzaam. Hier was hij de voornaamste componist, de zogenoemde general music director. Voor goed honderd films schreef hij de muziek, iets wat in de beginjaren van de geluidsfilm tot heel wat pionierwerk aanleiding gaf. Stothart maakte meteen gebruik van orkestrale filmmuziek hetgeen makkelijk is terug te leiden naar zijn beginjaren als componist.

Violen

Kenden de eerste films die Stothart scoorde nog relatief weinig succes, na enkele jaren kwam daar verandering in. Eerste successen oogstte hij met enkele films met Greta Garbo waaronder Queen Christina (1933), The Painted Veil (1934) en bovenal Anna Karenina (1935). In datzelfde jaar trok hij de nodige aandacht met zijn muziek voor de prestigieuze Mutiny on the Bounty die een jaar later zelfs met een Oscar voor beste film werd onderscheiden en Stothart zijn eerste nominatie opleverde. In tegenstelling tot hedendaagse piratenscores die vaak uitmonden in overweldigende muziekorkanen was Stotharts score eerder spaarzaam in omvang en ingehouden te noemen: effectief tijdens de actiescènes en op andere momenten even heroïsch als romantisch. Het veelvuldige gebruik van violen was kenmerkend voor MGM in haar hoogtijdagen toen de studio een aangenaam voortkabbelende muziekstijl nastreefde en daardoor minder uitbundig klonk dan andere studio’s. Stotharts muzikale benadering was daarbij eerder psychologisch dan dramatisch van aard en dit streven resulteerde in veelal pastorale, romantische klanken, hetgeen hem aldus tot geknipte componist van de destijds oppermachtige studio maakte. Het jaar 1935 was sowieso een belangrijk jaar want behalve dat hij ruim tien films scoorde, bleek hij met dit ruime aanbod ook van alle markten thuis te zijn: van avonturenfilms (Mutiny on the Bounty), naar literaire verfilmingen (David Copperfield), naar komedies (A Night at the Opera), naar historische films (A Tale of Two Cities). Literatuurverfilmingen en musicals met Jeanette MacDonald en Nelson Eddy, dat waren Stotharts sterke troeven tijdens zijn twintigjarige MGM-verbintenis.

Greer Garson

Zijn naam vestigde hij in 1940 definitief met de Oscar voor The Wizard of Oz en de daarop volgende jaren ’40 brachten hem nog meer roem en nominaties. Een ander succesvol jaar was 1942 toen hij twee van de grootste hits van het jaar voor zijn rekening nam, beide films met de toen razend populaire Greer Garson in de absolute hoofdrol: Mrs. Miniver en Random Harvest. Vooral de laatste film is een van zijn hoogtepunten gebleken (zie de recensie op pagina 24). De romantische, door violen overheerste score was een perfecte begeleiding bij dit ultieme liefdesdrama dat draaide om een door amnesie geteisterde oorlogsveteraan en zijn alles opofferende geliefde. Mrs. Miniver kende weer zijn spaarzame gebruik van muziek: violen die de gemoedsontwikkeling van de hoofdpersonen treffend wisten te begeleiden. Voor Random Harvest ontving Stothart opnieuw een Oscarnominatie en die kreeg hij ook voor films als Madame Curie (1943), The Valley of Decision (1945) (beide wederom met Garson) en Kismet (1944). Andere opmerkelijke films uit de jaren ’40 waren The White Cliffs of Dover (1944), National Velvet (1945), The Yearling (1946) en The Three Musketeers (1948).

Stothart had tijdens zijn jaren in Hollywood bewezen een inspirerend dirigent te zijn. De musici die met hem speelden roemden zijn samenwerking, niet in de laatste plaats omdat hij het beste uit hun wist te halen. Groot was dan ook de droefenis toen hij in 1949 op slechts 63-jarige leeftijd overleed aan kanker. Zijn laatste score had hij geschreven voor The Miniver Story, het vervolg op het ooit zo populaire Mrs. Miniver, ook nu weer met Greer Garson in de titelrol. De film ging ruim een jaar na zijn dood in première.

Van Herbert Stothart is op elpee het een en ander verschenen. Naast enkele verzamel-cd’s met een enkele track van zijn hand verscheen tot vorig jaar alleen The Wizard of Oz op cd, waaronder enkele dubbel-cd’s met de gehele score. Met Random Harvest en The Yearling op één enkele cd levert Film Score Monthly een huzarenstukje af voor de liefhebbers van muziek uit de gouden jaren van Hollywood. Dankzij deze release die afgelopen najaar verscheen, wordt een deel van de rijke muziek van Stothart ontsloten. We mogen hopen dat nog meer scores van deze vergeten meester ons op deze wijze bereiken.

Paul S.

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 142
Andere artikelen:
Boekbespreking - Brieven Miklós Rózsa
Boekbespreking - Verzamelaarscatalogus
Herbert Stothart - Portret
Ennio Morricone - Ontvangt ere-Oscar
Oscar 2007 - Een wereld van uitersten
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy