Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Dario Marianelli - Interview
Score 143, 28 03 2008



‘Ik streef ernaar voor elke film een wereld te creëren’ - Verschenen in Score 143, juni 2007


Interview met Dario Marianelli

2007 is een druk jaar voor Dario Marianelli. Liefst drie films met zijn muziek verschijnen dit jaar wereldwijd in de bioscopen. Maakt de Italiaan hiermee de hoge verwachtingen die hij twee jaar geleden met The Brothers Grimm en vooral met Pride & Prejudice stelde dit jaar waar? Na de spirituele horrorfilm The Return van Asif Kapadia die in het voorjaar draaide maakt vooral Atonement, de hernieuwde samenwerking met Joe Wright (de regisseur van Pride & Prejudice) nieuwsgierig. De film gaat in oktober bij ons draaien. Maar eerst is er een andere grote productie, Goodbye Bafana van Bille August, die te zien is vanaf 6 september aanstaande. En onlangs verscheen alsnog Marianelli’s score voor I Capture the Castle (uit 2003) op cd. Tijd voor een gesprek met de veelzijdige, openhartige Italiaanse componist.

Pisa

Wie Dario Marianelli Engels hoort spreken, zou zweren naar een rasechte Engelsman te luisteren. Niets is minder waar, want Marianelli werd in 1963 geboren in Pisa, het stadje van de scheve toren. In het naburige Florence studeerde hij piano en compositieleer. Eind jaren ’80 belandde hij in Engeland waar hij een jaar aan de Guildhall School of Music and Drama studeerde. Vanaf 1990 leeft en werkt hij in Londen waar hij ook nog aan de National Film and Television School heeft gestudeerd. Waarom Engeland? Marianelli: ‘Ik was destijds nogal rusteloos. Ik kom uit een kleine stad en ik had behoefte aan het avontuur in de grote stad. Ik had enkele vrienden in Londen en wist niet goed wat ik eigenlijk wilde. Ik wou dat ik kon zeggen: “Al van jongs af aan wilde ik filmcomponist worden.” Maar dat is niet zo. Ik had geen flauw idee. En toen leerde ik vrienden kennen die filmmuziek schreven en begon ik muziek voor het theater te schrijven en later voor film.’

Zijn eerste filmscore schreef hij voor Ailsa, een Ierse film uit 1994 van Paddy Breathnach. ‘Paddy had muziek gehoord die ik voor een toneelstuk had geschreven en vond het mooi. Hij vroeg me of ik met hem wilde samenwerken en dat werd onze eerste film, maar evenzo de eerste film voor de producent, de cameraman en voor de acteurs, voor iedereen dus. Een prachtige sfeer was dat! Wat ik me nog van die film herinner is dat ik dit nog nooit eerder had gedaan en ik daarom bang was mezelf voor schut te zetten. Ik had geen computer, geen synthesizer; ik had niets maar gelukkig had ik een vriend die overdag muziek voor film en tv maakte en ’s avonds kon ik bij hem thuis gebruik maken van zijn computer en andere apparatuur om filmmuziek te schrijven. Ook was dit de eerste keer dat ik muzikanten in de studio dirigeerde wat eveneens een beangstigende ervaring was. Intussen ben ik het gewend maar die eerste keer toen was best angstaanjagend.’

Eenvoud

De muziek voor Ailsa zorgde voor heel wat onrust. Marianelli is klassiek geschoold en hij heeft veel ervaring met contrapunt en complexe composities. Voor film was eenvoud van compositie vereist, in het bijzonder voor deze film. ‘Ik herinner me deze eerste filmcompositie goed. Ik schrapte heel wat noten en akkoorden en bracht er veranderingen in harmonie in aan totdat ik een minimum aan muziek overhield die me tevreden stelde. Het heeft me heel wat tijd gekost om mijn eerste filmmuziekcompositie te schrijven die uiteindelijk een van de meest eenvoudige stukken bleek die ik heb geschreven. Maar deze eerste compositie was een uitstekende les.’

In feite had niemand hem ooit geleerd om muziek voor een film te componeren. ‘Ik heb wel wat gehad aan mijn toneelervaring. Als muzikant kom je in aanraking met opera, filmmuziek trekt je aandacht als je geïnteresseerd bent in film, als je veel films ziet. Je leert van het kijken naar films en te luisteren naar muziek van andere filmcomponisten. Wat volgens mij extra lastig is, is om een dramatisch gevoel over te brengen. Ik kan het moeilijk onder woorden brengen, maar als je muziek voor film schrijft, dan ontstaat er als het ware een derde iets: er is muziek, er is een film, je mengt ze samen en er wordt iets nieuws geboren. Dit proces moet je leren en vooral door ervaring verrijk je jezelf, maar ook door bij de twaalfde of dertiende keer dat je muziek bij een bepaalde scène schrijft fris te blijven.’  

Zijn eerste bekendheid kreeg Marianelli in 2000 met de film Pandaemonium van Julien Temple. ‘Ik denk dat Pandaemonium mogelijk de eerste grote film voor mij was, in tegenstelling tot mijn vorige films waarin weinig muziek zat. Voor Pandaemonium moest ik heel wat muziek schrijven hetgeen een goede leerschool is geweest, ook omdat Julien Temple heel erg muziekgericht is. Omdat de film zich eind achttiende eeuw afspeelde, was dat tevens een prettige aanleiding om klassieke muziek te componeren.’ 

Een van de eerste films in de Nederlandse bioscopen met een score van de hand van Marianelli was In This World (2003) van Michael Winterbottom. De film over de dramatische tocht van twee jonge Afghaanse vluchtelingen van Pakistan naar Londen maakte veel indruk, vooral door de realistische, documentaire aanpak. Veel muziek leek er niet te zitten in deze film die het midden houdt tussen speelfilm en documentaire. Toch had Marianelli in eerste instantie heel wat gecomponeerd. Uiteindelijk besloot regisseur Winterbottom er niet al te veel van te gebruiken omdat de muziek wat al te dominant zou kunnen worden. Een goed besluit, aldus Marianelli die weinig moeite had met componeren voor een semi-documentaire: ‘Ik schreef de score heel snel en ik wilde graag werken met een zangeres die prachtige oude nomadenliedjes zingt over enerzijds het verlies van je vaderland en anderzijds pijn en verlangen naar je verloren vaderland. Uit deze combinatie van gevoelens ontstonden enkele van de mooiste stukjes muziek. ‘

Niet te zien in Nederland was Marianelli’s volgende film, het drama I Capture the Castle (2003) dat zich in de jaren ’30 van de vorige eeuw afspeelt en waarvan de muziek onlangs op het MovieScore Media label verscheen. De film oogt als een soort dagboek van de hoofdrolspeelster die al haar wederwaardigheden neerschrijft en een ontwikkeling van jong meisje naar jonge volwassen vrouw maakt die Marianelli met zijn muziek treffend begeleidt. ‘Opnieuw een film met nogal wat muziek wat me een hoop werk heeft gekost maar tegelijkertijd heb ik er een hoop van geleerd, vooral het werken met thema’s en motieven, hetgeen me van pas zou komen voor The Brothers Grimm.’ 

Gilliam

Precies deze laatste film zou de aandacht van het grote publiek op Marianelli richten in de zomer van 2005. Samen met het gelijktijdig verschenen Pride & Prejudice zetten de Brothers Grimm hem definitief op de filmmuzikale kaart. In het cd-boekje bedankt Marianelli regisseur Terry Gilliam voor zijn grensverleggende inspiratie en samenwerking. Marianelli: ‘Inderdaad, Terry is een grensverlegger en het feit dat ik met hem heb samengewerkt gedurende enkele maanden is zowel een waarlijk avontuur als een prachtige ervaring geweest voor mij. Terry had tal van ideeën over muziek, over bijna alles. Dit was de eerste keer dat ik voor een grote productie werkte, deze film was overweldigender en ook maffer dan alles wat ik tot dan had gedaan. Dat betekende dat ik muziek moest schrijven op een net zo grote schaal, iets wat ik nooit eerder had gedaan. Ik moest dus heel wat leren en Terry hielp mij door zijn enthousiasme en zijn royale geestelijke ondersteuning. Hij liet me experimenteren waarbij ik soms de plank missloeg, maar dan liet hij mij iets geheel anders doen, dus al met al was dit een geweldig experiment. Ik had het niet beter kunnen treffen met een regisseur met zo’n gulle, rijke visie. Ik heb er altijd naar gestreefd mijn muziek een nieuwe, experimentele dimensie te geven en Terry gaf me voldoende ruimte om dit te doen, hetgeen me met trots vervult. Ik ben dan ook erg verguld met de muziek die ik uiteindelijk heb geschreven.’  

Pride & Prejudice was mogelijk een nog groter succes en leverde Marianelli zijn eerste Oscarnominatie op. De muziek was erg populair bij een groot publiek en maakte een verkwikkende indruk, altijd prettig om naar te luisteren, vooral ook omdat het geen sombere muziek was. Deed Marianelli dat laatste opzettelijk? ‘Moeilijk te zeggen … Als je de muziek eenmaal gedaan hebt, dan krijg je het gevoel: dat is wat ik wilde doen, maar ik vermoed dat het niet waar is. Dat muziek het meest eerlijk en waar is wanneer ik niet te diep nadenk en niet teveel gebruik maak van mijn verstand, wil nog niet zeggen dat ik helemaal géén gebruik maak van mijn verstand. Maar ik probeer zoveel mogelijk gebruik te maken van een reservoir aan emoties en diepe gevoelens die tamelijk onbewust en een beetje irrationeel zijn en die tot uiting komen door mijn lichaam, mijn handen richting de keyboard of piano. Bij Pride & Prejudice ontstond een prachtige combinatie van enerzijds stukken waarbij ik erg moest nadenken over waarmee ik werkelijk bezig was en anderzijds waren er stukken die ik speelde alsof ze vanzelf uit me kwamen. Hoe het allemaal precies werkt, weet ik niet en ik denk er liever niet over na, anders zou ik niet meer kunnen schrijven. Een kwestie van oefening, denk ik. Je leert om spontaan te worden, een contradictio in termini, maar zo werkt het wel.’ 

Meer dan elke andere score bepaalde Pride & Prejudice Marianelli’s reputatie. Menigeen dacht tijdens het kijken naar de film aan Bach en Beethoven. ‘Nou, het gaat hier om een componist die nog in leven is! Kijk, ik heb Bach en Beethoven gespeeld vanaf mijn zesde. Zij waren mijn grote helden en (lacht) ze zitten in mijn handen, in mijn hoofd, ze zijn overal net als overigens heel wat andere componisten. Als je goed oplet, dan hoor je een korte muziekgeschiedenis in Pride & Prejudice.’ Over de samenwerking met regisseur Joe Wright is Marianelli zeer te spreken: ‘We hebben intensief, maar ook prettig en ontspannen samengewerkt. Hij is een prachtige vent en goede vriend en we konden altijd open van gedachten wisselen met elkaar. Daarnaast weet hij uitstekend het beste uit mij te halen en aldus laat ik hem zijn gang gaan in de hoop dat hij het beste uit me tevoorschijn haalt.’ 

Bekendheid

Twee grote hits in één jaar, een toenemende bekendheid en ten slotte een Oscarnominatie, dat moet het leven wel ingrijpend veranderen. Marianelli: ‘Er zijn veel films geweest die mijn leven hebben veranderd, maar waarschijnlijk heeft The Brothers Grimm mijn leven meer zichtbaar veranderd omdat mijn muziek hierdoor bij een groter publiek bekend werd. Maar ik denk dat als ik terugdenk dat ik dan heel wat films heb gedaan zonder welke ik The Brothers Grimm nooit zou hebben gedaan. In zekere zin is wellicht Pandaemonium, de eerste film die ik voor BBC Films deed, de film die mijn leven echt heeft veranderd, omdat ik dankzij deze film heel veel werk kreeg van BBC Films. En uiteindelijk bracht deze film mij in contact met Terry Gilliam. Het is dus heel lastig om de film aan te wijzen die mijn leven het meest  heeft veranderd. Het is een geleidelijke ontwikkeling gedurende twaalf jaar geweest en uiteindelijk is mijn naam bekender geworden dankzij Terry Gilliam en de aandacht van Pride & Prejudice.’ 

De eerste film na deze successen was de scifi-actiefilm V for Vendetta die begin 2006 uitkwam. Een hele verandering vergeleken met de beide gelauwerde voorgangers, ook voor Marianelli zelf. ‘V for Vendetta was een lastige klus. Van begin tot eind is er muziek bij deze overweldigende film. Wat ik moeilijk vond was het vinden van de juiste balans tussen de power van de film en de immer voortdurende dialogen. De film eindigt met een enorme explosie van woede, energie en bommen en alles gaat in vlammen op. Ik wilde dus muziek schrijven die een krachtige indruk maakt en daarnaast is er altijd wel iemand die praat maar de dialogen zijn gelukkig niet zo luid. De muziek moest dus zowel krachtig zijn als niet storend vanwege de dialogen. Dat was voor mij een nogal lastig karwei dat ik naar beste vermogen heb geprobeerd te klaren. Op sommige momenten stopten de spelers met praten en ik stormde er dan als het ware op af met heel luide muziek; op die stille momenten moest ik die luide muziek dan weer dimmen. Toch maakt de muziek als ik die op cd beluister al met al een krachtige indruk.’

Research

Voor dit jaar staat een handvol films op stapel die misschien wel een household name van hem gaan maken. The Return konden we afgelopen april al aanschouwen. Goodbye Bafana (over de bewaker van Nelson Mandela op Robben Eiland) en Atonement (een verfilming van een roman van Ian McEwan) zijn prestigieuze producties die komende maanden in Nederland in première gaan en met name nieuwsgierig maken naar zijn muziek. Hebben we hier te maken met scores die klassiek van aard zijn? ‘Nee, ze zijn alledrie weer anders. Ik denk dat Atonement meer het karakter heeft van klassieke muziek, hoewel ik dat wat lastig vindt om te zeggen. The Return daarentegen kent meer abstracte muziek die mogelijk dicht bij de zware stukken van The Brothers Grimm ligt. Soms is dat atonale muziek maar er is ook heel wat vriendelijke, spirituele muziek. En voor Goodbye Bafana deed ik research naar Zuid-Afrikaanse muziek en harmonie wat ik erg interessant vond. Ik ben zelfs naar Zuid-Afrika afgereisd waar ik muziek heb opgenomen met enkele muzikanten. Ik probeerde ook enige plaatselijke klankkleur te brengen in de muziek, niet zozeer wat betreft orkestratie of instrumenten, maar in de harmonie die anders is dan de onze. Dit soort onderzoek doe ik meer dan ieder ander zelf; ik moest en zou meer te weten komen over Zuid-Afrika en Afrikaanse muziek en ik merkte dat er twee voor mij duidelijk van elkaar te onderscheiden soorten muziek zijn in Zuid-Afrika. Enerzijds is er een bepaald type harmonie en melodie dat erg beïnvloed is door christelijke missionarissen en westerse harmonie en anderzijds is er een oude tribale benadering van melodie evenals polyfonie. Ik heb geprobeerd om beide typen muziek in mijn score te laten vloeien en er zijn enkele klanken die voor ons ongebruikelijk zijn, maar niet voor Zuid-Afrikaanse tribale muzikanten. Voor elk van mijn projecten probeer ik iets te vinden dat alleen past bij de betreffende film en aldus streef ik ernaar voor elke film een wereld te creëren alvorens met een nieuw project te beginnen. Op deze wijze hoop ik dat er in iedere score iets van me zit en tegelijkertijd dat elke score weer anders is.’ 

Marianelli mag dan – mede dankzij de Oscarnominatie – veel succes hebben geoogst bij het grote publiek met Pride & Prejudice, is hij dan niet bang dat hij het stigma opgeplakt gekregen heeft van ‘die man van Pride & Prejudice’? ‘Nee hoor, dat denk ik niet aangezien ik in hetzelfde jaar als Pride & Prejudice ook The Brothers Grimm en V for Vendetta heb gedaan. En afgelopen jaar heb ik de muziek voor zes films geschreven en die verschilden allemaal weer van elkaar. Dus ik hoop niet dat men mij in een hokje heeft gestopt.’

Paul S.


Gerelateerde links
 Startpagina

Score 143
Andere artikelen:
Alex North - Originele score voor 2001
Loek Dikker - Wolfsbergen
Martijn Schimmer - Interview
Boekbespreking - Diverse titels
Dario Marianelli - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy