Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
De redactie neemt afscheid
Score 145, 19 04 2008



DE REDACTIE NEEMT AFSCHEID

Verschenen in Score 145, december 2007

In dit artikel nemen redactieleden van Score afscheid. Ieder op zijn eigen wijze, ieder met persoonlijke herinneringen. Maar vooral ook met de intentie mensen te blijven informeren en interesseren voor filmmuziek. Aan de hand van de vragen in onderstaand kader toog ieder redactielid aan het schrijven. Lees mee wat de vijf Scoreredacteuren al die jaren heeft bewogen te willen schrijven over filmmuziek en van welke filmmuziek de vijf heren al die jaren hebben genoten. En … nog steeds van genieten …


  1. Wat betekent filmmuziek voor jou? Wat vind je er zo mooi/aantrekkelijk aan?
  2. Welke filmmuzikale ontwikkeling van de afgelopen 36 jaar vond je het meest in het oog/oor springend?
  3. Wat vond je een baanbrekende score? En waarom?
  4. Welke score van het afgelopen jaar heeft je het meest aangesproken?
  5. Wat zijn de vijf beste componisten aller tijden?
  6. Wat zijn de vijf beste scores aller tijden?
  7. Hoeveel jaar ben je actief geweest als redactielid van Score?
  8. Wat heeft je gemotiveerd om al die jaren actief te zijn?
  9. Wat is de meerwaarde van Score al die 36 jaar geweest?
  10. Wat is je mooiste herinnering uit je tijd bij Score?
HENK MAASSEN

1. Filmmuziek is een zeer merkwaardig fenomeen. Je bent bereid in de bioscoop gedurende anderhalf uur of nog wat langer tijdelijk suspension of disbelief toe te passen, zodat hetgeen zich op het witte doek voltrekt, de enige werkelijkheid wordt, terwijl je ondertussen half bewust ondersteunende muziek bereikt. Muziek die het werkelijkheidsgehalte van het vertoonde meestal nog verhevigt. Ziehier een ware paradox, want je weet immers doorgaans dat de bron van die klanken zich niet in ‘de wereld’ van de film bevindt. De herkomst van de muziek is letterlijk ‘onwerkelijk’. Theoretisch zou je daarom eerder het tegendeel verwachten: muziek zou het werkelijkheidsgehalte van de film juist moeten verstoren (slechte filmmuziek doet dat dus ook). En toch vormen filmmuziek en dramatische handeling geen sluitende eenheid op de manier van een opera. Dat is het vreemde en tegelijk het fascinerende van filmmuziek.

2. Elke filmcomponist die niet weer een beroep doet op het erfgoed van de laatromantische componisten (als ik even een vrij ruw etiket mag gebruiken), dus op het werk van Wagner, Brahms, Dvořák, Mahler en anderen, heeft/had mijn zegen. Probleem is namelijk dat het werk van die componisten zo goed is, dat bijna elke score in dat idioom het aflegt tegen de inspiratiebron, en vooral dat er zoveel andere muzikale bronnen bestaan om uit te putten: jazz, hedendaagse klassieke muziek, wereldmuziek, etc. 

3. Laat ik er vier noemen:

Naked Lunch (regie: David Cronenberg) van Howard Shore. Lesvoer voor elke componist: tap eens uit een ander vaatje, vergeet voor even al die Hollywoodkitsch en wees eens origineel! Er zijn niet zoveel scores die zelfstandige beluistering keer op keer mogelijk maken. Dit is er één van. Bovendien van de hand van een componist die uit een breed muzikaal palet kan putten: wie anders componeert klassieke Hollywoodscores (Lord of the Rings!), maar haalt ook saxofonist Ornette Coleman uit zijn creatieve winterslaap. Shore maakte met Naked Lunch een baanbrekende score, in zijn wringende combinatie van orkestrale ambities en de onnavolgbare ‘harmolodics’ van jazzmusicus Coleman. 

Chinatown (regie: Roman Polanski) van Jerry Goldsmith. Nogmaals lesvoer voor elke componist. Nooit was de symbiose tussen film en muziek volmaakter: de score past als een handschoen en dringt zich toch niet op. Een meesterwerk. 

Ascenseur pour l’échafaud (regie: Louis Malle) van Miles Davis. Alweer lesvoer voor elke componist: lefgozer Miles Davis en kornuiten bewijzen dat je ook alle regels aan je laars kan lappen, en toch een onvergetelijke score kunt maken. 

The Thin Blue Line (regie: Errol Morris) van Philip Glass. Ik krijg altijd pijn in mijn buik van de muziek van Glass. Maar hier werkt die als een tierelier. Ik begrijp niet waarom, en daarom is-ie baanbrekend.

4. Pan’s Labyrinth van Javier Navarrete 

5. Dmitri Sjostakovitsj, Bernard Herrmann, Nino Rota, Ennio Morricone, Toru Takemitsu.

Maar ook heel erg goed zijn: Jerry Goldsmith, Carl Stalling, Roy Shield, Georges Delerue, Alex North, Angelo Badalamenti, Elmer Bernstein, Howard Shore, Peer Raben, William Walton, Alberto Iglesias, Thomas Newman en…… Stanley Kubrick (ja, ik weet het, hij is geen ‘echte’ componist, maar wel iemand waar iedere componist van kan leren, om zijn angstwekkend perfecte feeling voor waar en wanneer welk soort muziek in te zetten). Om te pesten, mijn nominaties voor de meest overschatte filmcomponisten: John Williams en Hans Zimmer.

6.

Psycho – Bernard Herrmann
Vertigo  – Bernard Herrmann
– Nino Rota
Ran – Toru Takemitsu
On the Waterfront – Leonard Bernstein

Maar volgende week denk ik daar vast weer anders over…..

7./10. Ik ben bij Score sinds 1989, meen ik. De liefde voor film, muziek en filmmuziek van de redactie en de lezers heeft me gemotiveerd, dat was ook de meerwaarde van Score, dat we die liefde hebben doorgegeven aan onze lezers (dat hoop ik althans). Mijn beste herinnering is dat we onlangs besloten gewoon door te gaan, maar nu via het world wide web!

 ALBERT POUW
 
1. De vaak mooie melodieën die deze muziek met zich meebrengt en dan denk ik vaak aan de klassieke muziek van bijvoorbeeld Tsjaikovski en Rachmaninov waar het voor mij allemaal mee is begonnen.

2. Scores met het verwerken van veel popmuziek er in. 

3. 2001: A Space Odyssey van Kubrick met alleen klassieke muziek. Dat de regisseur zo maar op eigen houtje de oorspronkelijke componist (Alex North) links laat liggen 

4. Eigenlijk niet een.

5. Moeilijk omdat de meeste componisten wel een of meer heel goede scores hebben gemaakt. Maar om er toch vijf te noemen: Miklós Rózsa, Dimitri Tiomkin, Jerry Goldsmith, Alex North en Bernard Herrmann.

6. Ontzettend moeilijk: Ben-Hur, El Cid, Spartacus, The Best Years of Our Lives en The Fall of the Roman Empire

7. Bijna vanaf het begin, dus ruim 35 jaar.

8. Als je grootste hobby film en filmmuziek is blijf je vanzelf wel gemotiveerd.

9. Het promoten van filmmuziek bij het grote publiek, wat zich er nauwelijks van bewust is wat filmmuziek nou eigenlijk is.

10. Het zijn mooie jaren geweest (ruim 35 jaar) maar om nou de mooiste herinnering naar boven te halen.
 
 PAUL STEVELMANS
 
Toen ik in de jaren ’60 opgroeide was alles wat uit Engeland kwam te gek, we zouden nu zeggen cool. Uiteraard hoorden daar The Beatles bij, maar ook The Thunder-birds, Dinky Toys, de Mini (auto) en film- en televisiemuziek. John Barry was wellicht de eerste filmcomponist die mij enorm aansprak. De muziek voor de Bondfilms en het thema uit de serie The Persuaders grepen me helemaal. Later kwamen daar namen als Morricone, Delerue en weer wat later Thomas Newman en Alberto Iglesias bij. Allemaal componisten die mij wisten te betoveren met muziek die een scala aan emoties evenals herinneringen bij mij teweeg wisten te brengen. Uiteindelijk ben ik een allesvreter geworden, dat wil zeggen ik benader elke nieuwe componist met nieuwsgierige oren. Bevalt mij de muziek, dan wil ik die wel aanschaffen en buiten de film nogmaals beluisteren. Een brede belangstelling dus, want elke componist schrijft wel eens (of vaak) mooie muziek. En ook wel eens mindere muziek. Filmmuziek is een bij uitstek eclectisch medium. Het is boeiend te zien hoe iedere componist zich aan algemeen geldende regels houdt, maar anderzijds toch eigen muzikale voorkeuren in zowel stijl, melodie als instrumentatie gebruikt om zijn of haar ding over te brengen vanachter de filmbeelden. Het koperwerk van Barry (foto), de marimba van Newman en de etnische instrumenten van Danna blijven mij nog steeds fascineren.

Baanbrekende scores van de afgelopen tien jaar (ik beperk me tot het laatste decennium) zijn Magnolia van Jon Brion en Birth van Alexandre Desplat. Jon Brion is van huis uit meer een liedjesschrijver. Met Magnolia maakte hij een majestueus symfonisch muziekstuk dat de apocalyptische achtergrond van deze drie uur durende film op grandioze wijze voelbaar en zelfs tastbaar wist te maken. Birth is een op het eerste oor en gezicht (zie de  beelden)  overrompelende score die op briljante wijze het kleine in de mens weet op te roepen. Scores van dit jaar die mij imponeerden waren Zodiac (van oudgediende David Shire) en onlangs nog Atonement van Dario Marianelli. 

Ik ben in december 1997 bij Score gekomen en vier inmiddels mijn tienjarig jubileum. Wat mij al die jaren heeft geboeid is het plezier waarmee over muziek en film binnen de redactie – en ook daarbuiten – werd gesproken. En hoe we keer op keer een nieuwe editie van het magazine moeiteloos wisten te vullen. Enthousiasme en geloof in immer nieuwe filmmuziek hielden ons op de been. Ook het jaarlijkse bezoek aan het Filmfestival van Gent is een stimulerende gebeurtenis, niet alleen vanwege het prachtige filmmuziekconcert, maar ook vanwege de jonge honden die aldaar komen genieten van fraaie filmmuziek en die steeds weer bewijzen dat ook jongelui met filmmuziek in de weer zijn. Tegenslagen kenden we ook, maar die wisten we steeds weer het hoofd te bieden. Dat geldt dan met name voor het verdwijnen van het gedrukte exemplaar van Score waarvoor in de plaats een elektronisch magazine komt. Een nieuwe uitdaging die we – gesteund door een website – met beide handen aangrijpen. 

 

ROBERT VALKENBURG

 
1. Het boeiende van filmmuziek is dat je hierin alle mogelijke vormen van muziek kan terugvinden, van klassiek tot modern, en het ondersteunt ook nog eens de beelden van de film. Vaak bepaalt de muziek het succes van de film.

2. In de jaren ‘50, ‘60 en ‘70 hadden de hoofdrolspelers vaak hun eigen thema in de film en kon je luisteren naar prachtige orkestwerken. In de jaren ‘80 hadden de filmstudio’s geen geld meer voor orkestwerken en werden de films ondersteund met elektronische muziek en goedkope bandjes. In de loop van de jaren ‘90 komen de orkesten weer terug in de films en misschien was het toeval, maar het bioscoopbezoek nam weer toe. Toch is er een verschil tussen de muziek van de jaren ‘50/’60 en die van nu. Destijds had je dagen later nog het hoofdthema in je hoofd. Tegenwoordig ben je de muziek al vergeten voordat je de filmzaal verlaten hebt.
 
3. Een baanbrekende score vind ik nog steeds de muziek van Jerry Goldsmith voor de film Planet of the Apes. Totaal anders dan wat je toen gewend was. Voor je gevoel geen symfonische thema’s, maar zeer grillige muziek en toch paste het allemaal bij de diverse personen en gebeurtenissen.

4. Afgelopen jaar heeft de score van de film Curse of the Golden Flower de meeste indruk op mij gemaakt. De componist is Shigeru Umebayashi.

5. Wat mijn muziekvoorkeur betreft ben ik erg Hollywoodgericht. Het is moeilijk te bepalen wie nu de beste componisten zijn. Maar als ik naar mijn muziekverzameling kijk dan springen er toch een paar componisten uit. Het zijn Dimitri Tiomkin, Franz Waxman, Alex North, Alfred Newman, Miklós Rózsa, en Mario Nascimbene (toch nog een Italiaan).

6. Het is moeilijk te zeggen wat nu de beste filmscores zijn. Ik geniet van bijna alle soorten filmmuziek. Wat ik met regelmaat het meest beluister zijn The Agony and the Ecstasy, Taras Bulba, The Fall of the Roman Empire, How the West Was Won en The War Lord.

7. Vanaf 1974 ben ik actief bij het blad (de naam van het blad was toen nog The Max Steiner Music Society), dus twee jaar vóór de Stichting CineMusica werd opgericht en het blad Score verscheen.

8./9. Wat mij gemotiveerd heeft is dat je je liefde voor filmmuziek met anderen kan delen en het ook kan uitdragen via het blad naar anderen.

10. De mooiste herinneringen uit de tijd van Score zijn de medewerking aan diverse radioprogramma’s, het uitgeven van de Soundtrack Encyclopedia en de productie van de dubbel-cd met Nederlandse Filmmuziek.
 
 

JULIUS J.C. WOLTHUIS

 
Terug naar 1971
 
Film. Zolang ik me kan herinneren heeft het me geďnteresseerd. Al vanaf een jaar of acht toen ik in Groningen woonde en elke zaterdag naar de speeltuinvereniging ging. Voordat je kon gaan spelen onder deskundige leiding, werd er een film vertoond. In een kleine barak, zand op de grond, houten banken dwars door de ruimte om erop te zitten, een oude 16mm-projector en altijd maar weer Tarzan-films. Ik heb ze allemaal gezien, maar: mijn liefde voor film was er.

Tijdens mijn schoolcarričre heb ik geschreven over film, zag veel films in de Groningse bioscopen totdat ook mijn liefde voor filmmuziek ontsproot. Bij het zien van de avonturenfilm Lord Jim hoorde ik de muziek van Bronislau Kaper. Kaper??? Nooit van gehoord. Dus ging ik op zoek en al zoekende ontdekte ik een lp! Muziek van deze film op lp! Filmbladen lezend ontdekte ik dat er meer mensen waren die lp’s hadden met muziek uit films. En zo ontmoette ik Cees Eyk uit Delft. Samen besloten we een blad in het leven te roepen. Zo ontstond The Max Steiner Music Society, de voorloper van Score.

Componisten 

In alle jaren daarna verscheen een newsletter, later omgedoopt in Score. Een blad met filmmuziek, met informatie, interviews, pas verschenen lp’s en later cd’s. Dankzij Score ontmoette ik tientallen componisten, gaf interviews, ging naar filmmuziekconcerten, was bij de oprichting van het Nederlands Film Festival, liftte mee met het Filmfestival in Gent, deed programma’s voor de radio, zelfs voor televisie, was tien jaar lang vaste medewerker bij het filmtijdschrift Skoop, enz. Kortom, dankzij contacten in Nederland en daarbuiten ontstond een groot netwerk van mensen die op de een of andere wijze met filmmuziek bezig waren.

En daar maak ik nog steeds gebruik van. Mijn liefde voor filmmuziek groeide. Ik kocht lp.s, cd’s, verzamelde alles op het gebied van Nederlandse filmmuziek. Ennio Morricone en Georges Delerue werden mijn favorieten, mijn voorkeur-cd’s talloos. Van de muziek van Once Upon a Time in the West tot Samsara, van Himalya tot Lord of the Rings, van Goldsmiths muziek voor Basic Instinct tot Van Otterloo’s internationale muziek voor Soldaat van Oranje en Turks Fruit. Maar ik hou ook van Zimmer, Williams, Steiner, Rózsa. Of gewoon van Vincent van Warmerdam of Vrientens muziek voor de documentaires van Hans Keller.

Betekenis

Score stopt als papieren magazine. Heeft Score in de afgelopen jaren historie geschreven? Ja! Zonder het te willen overdrijven, want Score had maar een kleine, maar wel fanatieke doelgroep mensen. Score was het enige blad in Nederland, 36 jaar lang, dat zich algemeen richtte op filmmuziek. En werd daarmee het oudste en langst lopende magazine over dit onderwerp ter wereld. Heel veel mensen, vele honderden, hebben we op het spoor gezet een bepaalde lp of cd te vinden. Heel veel mensen zijn via ons blad verzamelaar geworden, veel mensen hebben zich in dit onderwerp verdiept. Veel vragen konden worden beantwoord. Score heeft zeker een bijdrage geleverd filmmuziek op de kleine filmkaart van Nederland te zetten. En daar kunnen we trots op zijn! Twee jaar geleden konden we via het Thuis Kopie Fonds een subsidie verwerven om een bijzondere site te maken. Zonder die geschiedenis van Score hadden we dat nooit gekregen. Een mooi bewijs dat we serieus werden genomen. En daarom gaan we door: online!

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 145
Andere artikelen:
De filmcomponisten spreken
De redactie neemt afscheid
David van der Heijden - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy