Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Oscar 2009 - Bollywood verovert Hollywood
Score 151, 28 02 2009





BOLLYWOOD VEROVERT HOLLYWOOD

OSCAR 2009

De opkomst van de nieuwe economieën is door de kredietcrisis enigszins vertraagd. Vroeg of laat moeten we er echter aan geloven. Of een economische hegemonie van landen als India, China en Rusland gepaard zal gaan met een culturele overname moet nog blijken. Een voorproefje op een culturele heerschappij door India deed zich afgelopen zondag voor tijdens de jaarlijkse Oscaruitreiking toen Slumdog Millionaire acht prijzen won waaronder twee voor de beste muziek. Moeten we hier blij mee zijn?

De kans dat Slumdog Millionaire – feitelijk een Britse productie – er met enkele hoofdprijzen vandoor zou gaan was aan de vooravond van het prijzenfestijn levensgroot. Immers, eerder dit jaar had de productie al een handvol Golden Globes en BAFTA-prijzen weggekaapt. En zoals verwacht ging de film er tijdens de prijs-der-prijzenavond met het leeuwendeel van de beeldjes vandoor, films als de veelvuldig genomineerde The Curious Case of Benjamin Button en Milk het nakijken gevend. Dat ook de componist van de film A.R. Rahman (foto) in de prijzen zou vallen, was evenzeer een haast voldongen feit, gezien zijn uitverkoring tijdens voornoemde prijsuitreikingen. Dat hij ook nog de prijs voor het beste liedje in de wacht zou slepen, zal niemand hebben verbaasd. En zo veroverde de Indiase componist, bijgenaamd de Mozart van Madras, liefst twee muziekoscars. Geen geringe prestatie voor deze buiten India nauwelijks bekende componist die vooral als liedjesschrijver in eigen land een onaantastbare faam kent.

De nominatie voor de score van Slumdog Millionaire was direct bij de bekendmaking enigszins omstreden. Het merendeel van de score wordt gezongen, veel zuivere scorefragmenten zitten er niet in de film en al helemaal niet op de op cd verschenen soundtrack. Maar kenmerkend voor een Indiase film zijn toch de vele liedjes en dans – in een Bollywoodfilm een verplicht nummer. Slumdog Millionaire kende overigens maar een enkel dansnummer, namelijk het voor een Oscar genomineerde Jai Ho dat tijdens de wervelende finale wordt uitgevoerd. Daarmee is de film volgens de geldende wetten toch niet echt een strikte Bollywoodfilm. Producent Christian Colson en regisseur Danny Boyle hebben met het in dienst nemen van A.R. Rahman in ieder geval een gouden greep gedaan. Als de John Williams van de Indiase filmmuziek schreef hij een treffende score voor de film en getrouw voornoemde wetten hoort daar nu eenmaal een flinke portie zang (en dans) bij. Overigens werd met Slumdog Millionaire de bestaande hegemonie van opnamestudio’s in de Verenigde Staten en Engeland ook nog eens doorbroken. Rahman nam – niet verwonderlijk – zijn score in Mumbai en Chennai (Madras) op. De andere genomineerde scores werden in Los Angeles en Londen opgenomen.

Over Williams gesproken, 2008 was ook het jaar waarin de meester weer eens present was met een solide score na een afwezigheid van drie jaar. Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull leverde hem echter niet zijn 46ste nominatie op, maar nieuwe kansen dienen zich de komende jaren aan met aangekondigde Spielbergprojecten als Lincoln en Interstellar. Andere scores die dit jaar niet werden genomineerd waren Frost/Nixon,The Dark Knight, Burn After Reading, Changeling, Waltz With Bashir, The Happening, Ponyo on the Cliff en Valkyrie. De Academy koos overduidelijk voor vooral gevestigde namen die degelijke scores afleverden. Filmmuziek speelt uiteraard een wat ondergeschikte rol tijdens het Oscargala, op enkele uitzonderingen na. Allereerst kwam componist Leonard Rosenman kort in beeld tijdens het overzicht met overleden filmartiesten en -medewerkers. En kort daarvoor had de Engelse kostuumontwerper Michael O’Connor erop gewezen dat de muziek die weerklonk toen hij het erepodium betrad om zijn Oscar voor The Duchess in ontvangst te nemen, niet de muziek van de kostuumfilm was. Die is van Rachel Portman, zo corrigeerde hij lachend.

Zoals u van ons gewend bent onderzoekt Score dit jaar wederom of de keuze van de Academy voor de categorie Beste score terecht was of niet. Criteria die deze zoektocht begeleidden zijn vernieuwing van de score en de beste track. Helaas hebben we de film Defiance nog niet kunnen zien (die gaat in maart pas in België en Nederland in première), zodat het effect van de muziek niet kon worden onderzocht en als criterium dus achterwege blijft.


  DE VIJF GENOMINEERDE SCORES

 
THE CURIOUS CASE OF BENJAMIN BUTTON – ALEXANDRE DESPLAT

Algemeen: Desplat bewijst zijn meesterschap andermaal met een score boordevol dromerige, mysterieuze composities die de sfeer van een sprookje uitademen. Ondanks de veelal lichtvoetige klanken ontroert de muziek voortdurend. Praktisch elk belangwekkend personage in de film kent een motief hetgeen de rijkheid en variatie van de door piano en strijkers gedomineerde score kenmerkt. Desplat redt zo een veel te lange, wat onevenwichtige film door met name het mysterie van Benjamin Button te benadrukken. Ontrafelen doet hij het evenwel niet en dat is misschien maar goed ook. 

Vernieuwend: Desplat schreef zonder meer een imposante score, het type score waarmee je in Hollywood menig potje kunt breken. Toch klinkt het allemaal iets te vertrouwd. Zo horen we hier een vleugje Birth en daar een vleugje Syriana. Dit is niet zozeer de grote sprong voorwaarts voor de componist, maar eerder het inlossen van vele verwachtingen. 

Beste track: de score kent vele hoogtepunten, maar de laatste track springt er toch uit. Benjamin and Daisy is het hoofdthema dat hier slechts door piano wordt uitgevoerd. Juist deze briljante eenvoud imponeert na een uur aan prachtmuziek.

Technische gegevens: deze soundtrack telt twee schijfjes en laat daarmee zien hoe het hoort. Cd 1 met de originele score omvat 23 tracks en duurt 60:10. Cd 2 met de liedjes heeft ook 23 tracks en duurt 52:02. 

Oscarhistorie: dit is de tweede nominatie voor Desplat. Twee jaar geleden werd hij voor The Queen genomineerd.

DEFIANCE – JAMES NEWTON HOWARD

Algemeen: Howard heeft met vijf scores een productief 2008 achter de rug. Het jaar ervoor was met zes scores nog drukker. Elk van zijn werken is de moeite waard en een bewijs van zijn vakmanschap. Voor de Academy was het vast lastig te moeten kiezen tussen zijn scores voor The Happening en Defiance, maar uiteindelijk viel de keuze op de laatste score. Defiance werd in de pers wel de Schindler’s List van Howard genoemd en deze kwalificatie is niet eens zo vreemd. Defiance is een zogenoemde Holocaustfilm met passende muziek die wordt uitgevoerd door een groot orkest met de bekende violist Joshua Bell in een hoofdrol. De laatste overheerst met zijn prachtige spel praktisch elke track op de cd en lijkt de joodse ziel in de muziek te vertolken. Dit is geen vrolijke score, slechts een enkele keer klinkt er een vleugje hoop door in de symfonische klanken. 

Vernieuwend: nauwelijks. Dit is Howard op zijn ambachtelijke best: melodieuze, epische en vaak spannende filmmuziek. Gezien het thema schuwt hij het grote gebaar niet en zo zwelt de muziek soms behoorlijk aan. Defiance bewijst opnieuw Howards virtuositeit. 

Beste track: Exodus, het hoofdthema van de film, is een oorstrelende compositie die extra schittert door de ontroerende uitvoering door Joshua Bell. 

Technische gegevens: 15 tracks, 49:48.

Oscarhistorie: dit is alweer de achtste nominatie voor Howard. De vorige ontving hij voor de scores van The Prince of Tides (1991), The Fugitive (1993), My Best Friend´s Wedding (1997), The Village (2004) en Michael Clayton (2007). Daarnaast ontving hij twee nominaties voor liedjes, te weten Look What Love Has Done uit Junior (1994) en For the First Time uit One Fine Day (1996). Beide liedjes schreef hij met anderen samen.

MILK – DANNY ELFMAN

Algemeen: Elfman schreef een integere, rustige score waarmee hij bewijst ook buiten het universum van Tim Burton zijn mannetje te kunnen staan. De ingetogen muziek verdrinkt niet in pompeuze klanken. De score identificeert zich hoofdzakelijk met het titelpersonage dat van begin tot eind de film domineert en wiens ontwikkeling van passieve toeschouwer tot actieve politicus door Elfman muzikaal wordt ondersteund. De score kent enkele thema’s en klinkt opvallend opgewekt ondanks het dramatische levensverhaal van de betreurde homoactivist. Overdreven dramatisch of zelfs sentimenteel wordt het nergens en dat pleit beslist voor de componist.
 
Vernieuwend: de vernieuwing zit hem misschien wel het meest in het feit dat Elfman een beheerste, rijpe score heeft geschreven. Jammer dat hij het een enkele keer niet kan laten een engelenkoor op de achtergrond te laten weerklinken zoals dat in Edward Scissorhands fenomenaal werkte. In de fantasywereld van Burton misstaan de engeltjes niet, bij Milk werkt het enigszins kitscherig.

Beste track: Harvey’s Theme. Dit nummer heeft iets triomfantelijks, hoopgevends en is daarmee geknipt als hoofdthema dat de titelfiguur treffend kleurt. Het nummer kent een scheurende sax en drukt ook een zekere trots uit.

Technische gegevens: 28 tracks (het cd-hoesje vermeldt slechts 26 tracks), 59:05. Zes liedjes waaronder nummers van David Bowie, Sly & the Family Stone en Sylvester gaan aan de originele score – die goed 38 minuten duurt – vooraf.

Oscarhistorie: dit is Elfmans vierde nominatie. Eerdere nominaties ontving hij voor Good Will Hunting (1997), Men in Black (1997) en Big Fish (2003). 

SLUMDOG MILLIONAIRE – A.R. RAHMAN

Algemeen: Rahman is een relatief onbekende naam buiten India. Voor meer dan 100 Indiase films schreef hij de afgelopen vijftien jaar de muziek. Enige bekendheid verwierf de door hem gescoorde film Lagaan uit 2001 die twee jaar later de Nederlandse bioscopen haalde. Pas recent werkte hij ook voor buitenlandse producties zoals Water (met Mychael Danna, 2005) en in 2007 nog voor Elizabeth: The Golden Age (met Craig Armstrong). De score voor Slumdog Millionaire bestaat praktisch geheel uit liedjes. Drie liedjes zijn niet van de hand van Rahman. Twee ervan stammen van de Britse zangeres M.I.A. die ook het voor een Oscar genomineerde O… Saya zingt met Rahman zelf. Slechts twee tracks zijn puur filmmuziek, de rest bestaat uit composities die zang kennen, wat een Bollywoodfilm nu eenmaal niet vreemd is. De sterk ritmisch bepaalde tracks zijn geschreven in een Indiaas popidioom en nodigen uit tot meezingen dan wel bewegen. Net als de film is de muziek onweerstaanbaar.
 
Vernieuwend: zeker als je niet gewend bent aan muziek uit India of van een Bollywoodfilm. Binnen  het œuvre van Rahman is dit misschien eerder een doorsneescore. Maar de uitgekiende composities begeleiden de overrompelende film uitstekend en zijn ook los van de film zeer de moeite waard. Stuk voor stuk zijn het goed in het gehoor liggende nummers die verschillende emoties verklanken. Het liefdesthema – Latika’s Theme – is een treffend voorbeeld van Rahmans feilloze beheersing van het componistenvak. 

Beste track: Mausam & Escape, een van de twee tracks zonder zang op de cd is een pakkende compositie die de flitsend gemonteerde beelden in het begin van de film meesterlijk begeleidt. Het popnummer wordt ondersteund door symfonische klanken die het dreigende geweld in de bewuste scène versterken.

Technische gegevens: 13 tracks, 51:06.

Oscarhistorie: dit is de eerste nominatie voor Rahman. Eigenlijk zijn het drie nominaties want voor twee van de drie genomineerde liedjes ontving hij ook een nominatie (steeds met iemand anders). 

WALL-E – THOMAS NEWMAN

Algemeen: na Finding Nemo uit 2003 is dit de tweede animatiefilm waarvoor Newman de muziek schreef. Volgens regisseur Andrew Stanton heeft Newman voor Wall-E een space opera gecomponeerd. Een rake typering want inderdaad bestaat de score uit knappe melodieën, enkele zangstukken en een prachtig lied als afsluiter. Opmerkelijk is ook het gebruik van stemmen en geluidseffecten (met dank aan geluidsman Ben Burtt) en de van Newman bekende instrumentkeuze. Ondanks de vaak losse stukjes vormt de score toch een coherent geheel met emoties variërend van uitbundigheid tot bescheiden ontroering.
 
Vernieuwend: niet helemaal. In feite is Wall-E een staalkaart van Newmans inmiddels bekende muzikale vernuft zonder dat hij nieuwe stilistische wegen begaat of onbekende exotische instrumenten inzet. Een enkele keer leunt hij aan tegen de muziek van Richard Strauss, te weten Also sprach Zarathustra, hiermee ongetwijfeld verwijzend naar 2001: A Space Odyssey

Beste track: Define Dancing. Dit is vintage Newman: een fraaie melodie, positief stemmend en weelderig uitgevoerd. Kortom, een stimulerende compositie.

Technische gegevens: 38 tracks, 62:09. De cd kent vier liedjes waaronder Down to Earth dat Newman samen met Peter Gabriel schreef.  

Oscarhistorie: voor Wall-E ontving Newman ook nog een liedjesnominatie (voor Down to Earth). Daarmee komt zijn totaal aan nominaties op tien. Eerdere nominaties ontving hij voor The Shawshank Redemption (1994), Little Women (1994), Unstrung Heroes (1995), American Beauty (1999), Road to Perdition (2002), Finding Nemo (2003), Lemony Snicket´s A Series of Unfortunate Events (2004) en The Good German (2006). 
DE WINNAAR …

Na de bekendmaking van de Oscarnominaties in januari jongstleden leek The Curious Case of Benjamin Button enige tijd de gedoodverfde winnaar voor beste filmmuziek. De weken erna kreeg Slumdog Millionaire enkele belangrijke prijzen en groeide de film uit tot grootste kanshebber voor een handvol of meer Oscars. Ook het commerciële succes van de film nam zienderogen toe. Dat componist A.R. Rahman zou meeliften op het alomtegenwoordige succes van de film gaat te ver. Daarvoor zijn de score en de liedjes te sterk. Hun overwinning is – mede door enkele tegenkandidaten in de scorecategorie die misschien iets teveel op de automatische piloot voeren – dan ook terecht. Rahmans songscore is een indrukwekkende prestatie. En het gemak waarmee hij direct na het winnen van de Oscar voor de beste score zijn genomineerde liedjes dansend en vooral zingend ten beste gaf (foto), laat zien dat we te maken hebben met een door de wol geverfde artiest. Indrukwekkend, verfrissend en overtuigend tegelijk.

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 151
Andere artikelen:
Mark Kilian - Interview
Cd-recensies
Boekbespreking - John Barry
Boekbespreking - Autobiografie van Lalo Schifrin
Oscar 2009 - Bollywood verovert Hollywood
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy