Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Oscar 2004: In de schaduw van de reus - Beschouwing
Score 130, 18 11 2005



OSCAR 2004: IN DE SCHADUW VAN DE REUS - Verschenen in Score 130, maart 2004


Wie tijdens de jaarlijkse Oscaruitreiking zijn ogen sluit, wordt overspoeld door een enorme hoeveelheid muziek. Wat voor muziek? Voor het merendeel filmmuziek. Hoe vaker je een bekend filmdeuntje hoort, des te vaker heeft de bijbehorende film een beeldje in de wacht weten te slepen. Ook worden de sterren die prijzen moeten uitreiken begeleid door een passend deuntje. Wat te denken van Julia van The Beatles als Julia Roberts het spreekgestoelte beklimt? Of het thema van The Lord of the Rings: The Return of the King? Alle elf nominaties die deze blockbuster wist te veroveren werden verzilverd, een nieuw record. Maar natuurlijk niet absoluut, want zowel Ben-Hur als Titanic wonnen eveneens elf Oscars en All About Eve ontving in 1951 liefst veertien nominaties (waarvan er uiteindelijk zes werden verguld). En zo kon het komen dat Howard Shore met twee beeldjes naar huis kon gaan op de avond van 29 februari jongstleden. Was dit een terechte overwinning?

Clean Sweep

Op 2 april 1974 zorgde Marvin Hamlisch voor een clean sweep. In alle drie de muziekcategorieën was hij de overrompelende winnaar: voor de scores van The Sting en The Way We Were won hij elk een beeldje evenals voor het titellied uit The Way We Were (samen met Alan en Marilyn Bergman). Iets soortgelijks overkwam Howard Shore dit jaar, zij het dat er voor scores slechts één categorie bestaat. En net als dertig jaar geleden moest hij de prijs voor het beste liedje delen met twee anderen (Fran Walsh en vertolkster Annie Lennox). Al met al heeft Shore aan de trilogie drie beeldjes overgehouden, in filmmuzikaal opzicht een hele prestatie. Overigens ging het echtpaar Jackson met elk drie Oscars (dus in totaal zes stuks) terug naar Nieuw-Zeeland.

Liedjes vormen een belangrijk onderdeel van de jaarlijkse prijzenregen. Het zijn eigenlijk showstoppers zoals we die uit de musical kennen. De toeschouwers in het Kodak Theatre kunnen even emotioneel op adem komen en wegdromen bij de klanken en de opvoering op het toneel. Ook dan kun je met gesloten ogen genieten. Winnaar in deze categorie was - natuurlijk - The Return of the King. Het liedje Into the West mocht er zijn, hoewel You Will Be My Ain True Love uit Cold Mountain (geschreven door Sting) een geducht tegenstander was. Maar ook A Kiss at the End of the Rainbow uit A Mighty Wind maakte indruk, vooral door de jolige uitvoering (soms geeft dit laatste de doorslag, dus dan even de ogen openen).

Was 2003 een rijk filmmuziekjaar? Volgens sommigen niet. Allereerst verscheen er geen film met muziek van de onoverwinnelijke John Williams zodat zijn totaal is blijven steken op 42 nominaties. Het record van 45 stuks blijft dus nog tenminste enkele jaren in handen van Alfred Newman. Zijn zoon Thomas maakte dit jaar weer een grote kans maar moest zich tevredenstellen met de runnerup-positie. Alfreds neef Randy leek hoge ogen te gooien met de score voor Seabiscuit, een in de Verenigde Staten erg populaire film. Echter, Randy besloot de score niet voor deelname in te zenden wegens een vermeend meningsverschil met zijn regisseur over de uiteindelijke score. Andere afwezigen waren scores uit niet-Amerikaanse films zoals Cidade de Deus, Girl with a Pearl Earring en Les Triplettes de Belleville (wel genomineerd voor een inventief liedje).

Een andere opmerkelijke omissie was de soundtrack van Master and Commander: The Far Side of the World. Het originele gedeelte van deze soundtrack is door drie componisten geschreven en volgens de nieuwe regels mag slechts één componist per score worden genomineerd. Gevolg: Master and Commander kon niet meedingen naar een nominatie. Of de film een nominatie had ontvangen via de constructie van één enkele componist (zoals in het geval van Gladiator toen alleen Hans Zimmer een nominatie ontving en aan de substantiële bijdragen van Lisa Gerrard en anderen werd voorbijgegaan) zullen we nooit te weten komen natuurlijk. In het geval van het wel genomineerde Cold Mountain werd slechts de score van Gabriel Yared genomineerd. De liedjes die T-Bone Burnett had geproduceerd bleven buiten beschouwing.

Vanaf de bekendmaking van de nominaties op 27 januari leek het sluitstuk van de Lord of the Rings-trilogie af te stevenen op een overwinning. Dat die zo overweldigend uit zou pakken met 11 beeldjes op 11 nominaties had niet iedereen voorzien. Een tweede Oscar in de categorie beste score was niet op voorhand aannemelijk, mede gezien het feit dat in de score van deel 3 stukjes muziek uit de twee voorgaande delen zaten. En volgens de aangescherpte regels moet een verkiesbare score geheel nieuw zijn. Daarom was een nominatie al opmerkelijk, aangezien deel 2 (The Two Towers) afgelopen jaar om voornoemde reden geen nominatie had ontvangen.

Aha!

Uw redacteur heeft zich net als de afgelopen jaren weer een tijdje teruggetrokken om intensief te luisteren naar de vijf genomineerde scores teneinde zijn eigen keuze te bepalen en natuurlijk deze te vergelijken met de officiële Oscarwinnaar. Criteria om de keuze enigszins te sturen waren dit jaar: veelzijdigheid, aha! (biedt de score iets geheel nieuws binnen de carrière van de componist), de beste track (de track die aangenaam opvalt) en aanschaf (valt aanschaf van de cd aan te raden).

 
Big Fish

Danny Elfman

Veelzijdigheid: de score kent een aantal thema’s die op vakkundige wijze en goed gedoseerd terugkeren in de diverse tracks. De score kent daarnaast een waaier aan emoties: dan weer vrolijke klanken, dan weer dreigende, groots georkestreerde muziek en ten slotte weemoedige en ontroerende momenten. Elfman presenteert zijn muziek daarnaast in verschillende genres of stemmingen. Meestal is dat symfonisch, maar soms horen we voorzichtige countryklanken en - het kan haast niet anders - regelmatig klinkt de score sprookjesachtig (met name de Spectre-tracks). Ten slotte wordt de muziek nergens zwaarmoedig en dat is een hele verdienste aangezien de score gemakkelijk zwaar op de hand had kunnen liggen gedurende de dramatische scènes. 

Aha!: nauwelijks. De score doet regelmatig denken aan andere Elfman-scores. Toch is de score vrij memorabel door de luchtige toonzetting die beslist geen oppervlakkige indruk achterlaat. 

Beste track: het nummer Finale, een ruim elf minuten durende reprise die alle thema’s op een opgewekte, stimulerende wijze ruimschoots herhaalt. De hele film in vogelvlucht …..

Aanschaf: is zeker de moeite waard. Los van de liedjes is dit een plezierige, vakkundig gemaakte soundtrack met voldoende variatie en goed uitgewerkte thema’s. Zoals het hoort bij een feel-good-movie als Big Fish zijn er momenten van vreugde, van ontroering en van diepgang. Bovendien is de soundtrack niet te lang en munt zij uit in een efficiënte begeleiding van de beelden.

Technische gegevens: 23 tracks, 61 minuten. Let op: er staan in totaal zeven tracks op de cd die niet van Danny Elfman zijn. Allereerst is er de nieuwe Pearl Jam (Man of the Hour) en daarnaast een reeks oude hits van Bing Crosby, Buddy Holly tot en met The Allman Brothers Band. Deze hits vormen overigens een puike verzameling liedjes die een film muzikaal vertellen

Oscarhistorie: in 1998 - toen de Academy nog twee scorecategorieën kende - ontving Danny Elfman een nominatie voor zowel Men in Black als Good Will Hunting. Big Fish is zijn eerste (!) nominatie voor een film van Tim Burton, Elfmans vaste regisseur.

 
Cold Mountain

Gabriel Yared


Veelzijdigheid:

nauwelijks, maar dat kan ook niet echt bij slechts vier tracks die tezamen ruim een kwartier duren. Afgezet tegen de rest van de cd (in totaal vijftien nummers) vormen de vier Yared-composities een moment van bezinning. 

Aha!: de vier composities van Yared klinken welluidend, ingetogen en zijn zonder meer sterk, niet in de laatste plaats door hun relatieve eenvoud. Ondanks deze kwalificatie bieden ze niets nieuws onder de Yared-zon. 

Beste track: het nummer Ada Plays kent een rustig begin met slechts pianoklanken, waarna het na anderhalve minuut overgaat in weemoedige, weelderige orkestklanken. 

Aanschaf: wie de film gezien heeft, weet wat hem / haar te wachten staat, namelijk een mengelmoes aan liedjes en filmmuziek pur sang. Wie gaat voor de liedjes van onder meer Jack White (van The White Stripes) en Alison Krauss, zal volop genieten. De scoreliefhebber moet het met slechts vier tracks doen, maar die zijn dan wel van hoogstaande kwaliteit. Helaas komt het fraaie liefdesthema niet goed genoeg uit de verf, waardoor het wachten is op een soundtrack met louter Yared-muziek. Of die er ooit komt …..?

Technische gegevens: 19 tracks, 63 minuten. Let op: de officiële soundtrack kent naast de vier composities van Gabriel Yared vijftien liedjes, voor het merendeel bluegrassliedjes en twee spirituele traditionals. Het geheel maakt weliswaar een onevenwichtige indruk, maar de bluegrassnummers zijn vaak plezierig om naar te luisteren, behalve de mooie Sting-compositie You Will Be My Ain True Love die een gevoelige indruk achterlaat. Kortom, dit is eens iets geheel anders dan we wellicht gewend zijn.

Oscarhistorie: Gabriel Yared won voor The English Patient (1996) een Oscar. Daarna werd hij genomineerd voor The Talented Mr. Ripley (1999). 


Finding Nemo

Thomas Newman

Veelzijdigheid: de score kent - mede door de veelheid aan tracks - een grote variatie. Naast breed georkestreerde nummers valt er regelmatig kammermusikachtige muziek in Newmans herkenbare idioom te ontdekken. Door de geluidseffecten en de typische onderwatersfeer is dit uiteindelijk een rijk geschakeerde soundtrack geworden. Newman weet de spanning er aardig in te houden en dat is dan meteen ook de voornaamste verdienste van deze score. Als ondersteuning van de film is deze score om meerdere redenen voortreffelijk te noemen: de onderwatersfeer is treffend, de dreiging van de diverse vissen is zichtbaar, de emoties van de kleine Nemo worden voelbaar. De film zit boordevol muziek (vissen kunnen immers niet praten, hoewel …) en dat leidt wel eens tot monotonie evenals iets teveel kabaal. 

Aha!:ondanks de leuke geluiden en kernachtige composities is deze score niet echt een vernieuwende Newman-score. Newmans sound is vanaf de eerste klanken meteen herkenbaar! 

Beste track: het nummer Field Trip, als Nemo met zijn klas erop uit zwemt. Het is lastig om uit 39 relatief korte nummers één opmerkelijke track te moeten kiezen. Veel beter was het om hier bij voorbeeld een thema te kiezen dat steeds in verschillende gedaantes terugkeert. 

Aanschaf: deze soundtrack kent 39 korte tracks van gemiddeld anderhalve minuut en een lange track, getiteld Beyond the Sea. Dit liedje horen we tijdens de aftiteling en is een Trenet-evergreen, ditmaal toepasselijk gezongen door Robbie Williams. Als je naar de cd luistert, krijg je gauw het gevoel dat je onder water bent, precies zoals Newman dat natuurlijk beoogd heeft. Ondanks de leuke geluiden en dreigende evenals hilarische melodieën is beluistering van deze kakofonie soms wat teveel aan de vermoeiende kant. 

Technische gegevens: 40 tracks, 60 minuten

Oscarhistorie: Newman werd vijf maal eerder genomineerd, namelijk voor Little Women, The Shawshank Redemption (beide 1994), Unstrung Heroes (1995), American Beauty (1999) en Road to Perdition (2002). 

 
House of Sand and Fog

James Horner

Veelzijdigheid: de score is redelijk gevarieerd. Diverse thema’s worden vakkundig uitgewerkt en voldoende herhaald. De score ademt een ambient sfeer uit: zwevende klanken en langgerekte composities die vaak somber en etherisch klinken. Dit is een consistente score die menigmaal tot overpeinzingen uitnodigt. Nu eens maakt de muziek een onheilspellende indruk, dan is zij weer bevrijdend, dan weer opgeruimd. Gelukkig weet Horner te voorkomen dat de score tegen het einde vervalt in oeverloze doemmuziek. Kortom, een nogal transcendentale, symfonische score met een Mahleriaans einde. In hoeverre deze score de film weet te ondersteunen, weten we pas in juni. 

Aha!: dit is Horner op zijn best en meest geïnspireerd. De man componeert echter zoveel muziek (alleen al in 2003 verschenen liefst vier scores), dat je automatisch vergelijkingen gaat  maken met hoogtepunten uit zijn œuvre (met recente extremen als Titanic en Iris) om dan toch tot de slotsom te komen dat deze score weer anders klinkt en dus een prettig aha-erlebnis teweegbrengt.

Beste track: in het negen minuten durende nummer “We Have Travelled So Far, It Is Time to Return to Our Path” komen alle emoties en de belangrijkste thema’s terug. Het nummer is vernuftig opgebouwd en kent na een aanzwellende eerste helft en een door wilde violen gedomineerde climax een terugkeer naar de rust (het Caspian thema). Herrmann ten tijde van Psycho revisited. 

Aanschaf: met zo’n 70 minuten non-stop muziek van grote klasse is deze intrigerende score zeer de moeite waard. Goed geproduceerd, prettig afwisselend en een meer dan aangename luisterervaring, hoewel beslist niet voor all tastes

Technische gegevens: 13 tracks, 69 minuten

Oscarhistorie: Horner bezit reeds twee Oscars (voor score en liedje My Heart Will Go On (tekst van Will Jennings) uit Titanic (1997)) en een handvol nominaties: voor de scores van Aliens (1986), Field of Dreams (1989), Apollo 13 en Braveheart (beide 1995), A Beautiful Mind (2001) en het liedje Somehwere Out There uit An American Tail (1986), samen met Barry Mann en Cynthia Weil. 

 
The Lord of the Rings: The Return of the King

Howard Shore

Veelzijdigheid: na een spectaculaire start die je als luisteraar annex kijker meteen inpalmt, valt de muziek in de tweede helft tegen. Hier is bijna alleen sprake van wapengekletter en dat is voor deze film met tal van veldslagen natuurlijk een vereiste, maar bij beluistering thuis af en toe vermoeiend en enigszins monotoon. Het Gondor-thema is natuurlijk onweerstaanbaar en past uitstekend in de diverse verhaallijnen / hoogtepunten. Daarnaast zijn er enkele liedjes waaronder het fraaie Twilight and Shadow. Al met al is deze lange, rijke score beslist veelzijdig: qua melodie, maar ook wat betreft afwisseling tussen rustige, poëtische liedjes en robuuste, overweldigende strijdscènes.

Aha!: deze score verschilt niet echt van de voorgaande twee Lord of the Rings-soundtracks, maar dat zal niemand echt verwonderen. Zoiets is nu eenmaal onvermijdelijk in het laatste deel van een trilogie waarin een aantal ontwikkelingen en verhaallijnen wordt afgesloten. Sommige tracks van deel 3 bevatten flarden van de vorige soundtracks. Gelukkig kent deel 3 enkele nieuwe thema’s die meer dan welkom zijn.

Beste track: het nummer The White Tree kent een fascinerende opbouw en mondt al gauw uit in een overwinningsclimax, bestaande uit het Gondor-thema dat nu overal te horen is en niet in de laatste plaats elf maal tijdens de Oscaruitreiking.

Aanschaf: voor de verstokte fans is deze cd natuurlijk een must. Maar ook voor anderen biedt deze rijk gevulde score tal van momenten van herkenning en plezier. Het Gondor-thema, enkele fraaie liedjes waaronder natuurlijk het Oscarwinnende Into the West, gezongen door Annie Lennox, rechtvaardigen de aanschaf. Ten slotte: de uitvoering door het London Philharmonic Orchestra, enkele vooraanstaande artiesten als James Galway, Renée Fleming en The London Voices is fenomenaal. 

Technische gegevens: 19 tracks, 72 minuten

Oscarhistorie: Howard Shore zag zijn eerste Oscarnominatie ooit in 2002 meteen verzilverd worden: The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring. Hij houdt met de twee Oscars voor deel 3 in totaal drie beeldjes aan de trilogie over.

 
N.B. Het Lord of the Rings-project is natuurlijk in meerdere opzichten uniek. Wat je ook vindt van de muziek, het is en blijft een enorme prestatie om voor deze overweldigende trilogie een bijpassende score te componeren en uit te voeren. Chapeau voor Shore dus, van wie we dit niet hadden verwacht. Misschien dat de muziek tijdens het concert in Antwerpen op 16 april aanstaande, waar de gehele Ring-score in compacte vorm ten gehore zal worden gebracht nog beter tot zijn recht komt, namelijk als een op zichzelf staand, afgerond geheel.  

 
De beste

Alle vijf de genomineerde scores worden gekenmerkt door een ambachtelijke signatuur en zijn van een productietechnisch hoog gehalte. Bij beluistering weten ze regelmatig herinneringen aan de film op te halen en in heel wat gevallen komen zelfs details uit de films voor ogen (hierbij moet wel worden opgemerkt dat dit nog niet kan worden gezegd van House of Sand and Fog, aangezien deze film pas later dit jaar in Nederland in première gaat). Dat de vijf componisten vaklui zijn zal dan ook niemand verbazen. Ondanks de verschillen in stijl, orkestratie en genre is het lastig om een score aan te wijzen die met kop en schouders boven de rest uitsteekt. Hoe groots The Return of the King ook moge overkomen op zowel kijker als luisteraar, de schaduw van deel 1 doet een deel van de kracht vervagen. Probleem van Cold Mountain is dat het scoregedeelte te weinig uit de verf komt (vooral op cd) om een diepe indruk achter te laten. En zowel Finding Nemo en Big Fish missen net dat ene moment suprème om een onuitwisbare indruk achter te laten. Zodat de uiteindelijke keuze valt op House of Sand and Fog, een gedurfde onderneming van James Horner die ondanks een enorme lengte aan luistergenot amper verveelt en door enkele fraaie, gevoelige thema’s en een inventief gebruik van vooral strijkinstrumenten steeds weer tot een nieuwe beluistering aanzet. En nu maar hopen dat de film niet tegenvalt.

Paul S.

 




Gerelateerde links
 Startpagina

Score 130
Andere artikelen:
De eerste ... deel 1
Oscar 2004: In de schaduw van de reus - Beschouwing
Boekbespreking - Popular Music and Film
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy