Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Oscar 2003: Urenlang wegdromen bij Frida? - Beschouwing
Score 127, 09 12 2005



Oscar 2003: Urenlang wegdromen bij Frida? - Verschenen in Score 127, juni 2003

De uitreiking van de Oscars ligt alweer enkele maanden achter ons. Maar weet u nog welke componist de winnaar was? En voor welke film hij/zij het felbegeerde beeldje in ontvangst mocht nemen? ‘And the Oscar goes to ……. Elliot Goldenthal ……… for Frida’ hoorden we die bewuste avond van de 23ste maart. De Oscaruitreiking vond dit jaar onder een lastig gesternte plaats. De kersverse oorlog in Irak had het festijn bijna getorpedeerd, maar The show must go on luidt het gezegde en aldus toog alles wat Rang und Namen hat in de filmbusiness naar Los Angeles om er tussen de fronttijdingen bescheiden en ingetogen deel te nemen aan de uitreiking der uitreikingen.

Winnaar Goldenthal sprak in zijn korte, apolitieke dankwoord over bruggen bouwen naar Mexico, het land waar zijn film Frida zich nagenoeg geheel afspeelt. In het licht van de voortwoekerende strijd konden deze woorden mogelijk als krijgslustig of imperialistisch worden beschouwd, maar de sympathieke componist bedoelde ze wellicht niet zo. Immers, hij had zijn best gedaan de score Mexicaans te laten klinken en daarin was hij toch geheel of althans gedeeltelijk geslaagd. Of de uitverkiezing terecht was volgens uw redacteur, moge uit het volgende vergelijkend warenonderzoek blijken. En geeft Julianne Moore uiteindelijk de doorslag …..?

Rust

Wat de vijf genomineerde scores dit jaar alle kenmerkten was hun ingetogen karakter. Dit in tegenstelling tot het wapengekletter dat enkele scores van verleden jaar enigszins had geschaad. Dit keer dus geen sciencefictionfilm, geen imposante fantasyfilm, geen over-the-top actiefilm, geen luidruchtige animatiefilm, maar scores die verstilde emoties en zorgvuldige verhaalstructuren met doeltreffende klanken wisten te ondersteunen, maar ook het exotische niet schuwden - denk aan Frida. Dat juist deze score de uiteindelijke winnaar zou worden, zal menigeen hebben verbaasd, hoewel Elliot Goldenthal twee maanden eerder reeds met een Golden Globe opzien had gebaard. Gedoodverfd winnaar was immers Elmer Bernstein, de inmiddels ruim 80-jarige reus die met een welhaast pastorale score voor Far From Heaven, precies leek te passen in de bedaarde trend van dit post 9/11-Oscarjaar. Bernstein won weliswaar in 1968 al een Oscar, maar dat was geen terechte onderscheiding aangezien de film in kwestie (Thoroughly Modern Millie) beslist geen hoogtepunt binnen zijn œuvre was en is. Een andere reden om deze gigant in het zonnetje te zetten was zijn smadelijke afgang bij Gangs of New York, overigens de film die met lege handen naar huis ging die avond …..

Grote afwezige dit jaar was de score voor The Lord of the Rings: The Two Towers. Hoewel de muziek minstens zo indrukwekkend was als die voor deel 1 heerste algemeen toch de mening dat er wat teveel herhalingen in zaten om verkiesbaar te zijn voor de editie 2002. Deze Oscaruitreiking was dankzij deze omissie (Howard Shore is Canadees) weer eens een geheel Amerikaanse aangelegenheid, aangezien de vijf genomineerden de Amerikaanse nationaliteit hebben. De met de categorie Beste score gelieerde categorie Beste liedje zorgde voor enige opschudding toen Eminem de prijs won en niet getipte liedjes als die van U2 en Elliot Goldenthal. De laatste had al een prijs en twee Oscars ineens is misschien wat teveel eer, hoewel Goldenthals liedje beslist de moeite waard was.

Net zoals de vorige jaren onderzocht uw redacteur welke soundtrack beslist niet mag ontbreken in de koffer die hij meeneemt naar een onbewoond eiland. Anders gezegd, welke van de vijf genomineerde scores had de prijs der prijzen moeten ontvangen. Criteria die de uiteindelijke keuze grotendeels hebben bepaald bij dit onderzoek zijn originaliteit, toegevoegde waarde (verrijkt de score de film?), aanschaf cd (is de cd zonder de film de moeite waard?) en herinnering (als we terugdenken aan de film, weerklinkt de muziek dan meteen in onze oren?).


De genomineerden ...


Catch Me If You Can
John Williams

Originaliteit: typische jaren ’60-cocktailjazz, die soms neigt naar easy listening die weer naadloos aansluit bij de setting van de film. De score begint met een onweerstaanbare titletrack die toon en ritme van de film weergaloos zet, waarna enkele grote thema’s volgen die doen herinneren aan de dromerige klanken uit A.I. Artificial Intelligence. Het aandeel van Wiliams binnen de soundtrack is relatief gering; alleen het hoognodige wordt aangeboden en dat is ook nog eens vrij ingetogen vergeleken met films als Star Wars. Wel leuk om hem eens van een andere en beslist aantrekkelijke kant te mogen horen. Weg bombast, welkom ritme.

Toegevoegde waarde: twee cruciale motieven springen eruit, die de film emotioneel verdiepen en als leidmotief hun dienst doen. Gevoelig, melancholiek, Schindlerachtig.

Aanschaf cd: in feite is het een mixed bag: na twee Williams-stukken volgt steeds een evergreen uit de jaren ’40, ’50 of  ’60. Echt originele, nooit eerder gehoorde liedjes zijn dit helaas niet, waardoor de cd als geheel geen echt Aha-Erlebnis oplevert. In het cd-rek van de Williamsverzamelaar mag de cd beslist niet ontbreken.

Herinnering: het wervelende, inventieve titelnummer en misschien beide familiethema’s blijven in de herinnering. De rest van de score is weinig opzienbarend, maar binnen de film wel functioneel, want dit is hoorbaar vakmanschap! 

Technische gegevens: 16 tracks, 62 minuten

Dit is de 42ste nominatie van Williams. Zie voor een complete lijst www.imbd.com

 
Far From Heaven

Elmer Bernstein

Originaliteit: de rustige, soms pastorale score met enkele heftige uithalen kent zijn voorgangers binnen Bernsteins œuvre en is daarom in wezen niet echt origineel. Anno 2002 valt de soms typische jaren ’50-stijl van compositie wel op zoals het zwaar aangezette beginstuk waar de piano in de tweede helft prachtig doorheen fietst. Diverse thema’s worden verfrissend en beheerst uitgewerkt. Dit laatste is knap aangezien de muziek bij onvervalste melodrama’s zich wel eens verliest in overdreven pathos, een valkuil die Bernstein virtuoos weet te vermijden.

Toegevoegde waarde: de beelden van Far From Heaven worden uitmuntend ondersteund door de drie-eenheid camera-muziek-actrice. De score verhevigt en verdiept de emoties van hoofdrolspeelster Julianne Moore die de film praktisch geheel domineert en daardoor gedurende 107 minuten het object van identificatie vormt. Hetzelfde geldt voor het kleurrijke, seizoengevoelige camerawerk dat de wisselende stemmingen van de hoofdpersoon haast tastbaar weergeeft.

Aanschaf cd: zonder film valt de muziek meer dan eens te genieten. De wisselende, vaak korte stukken worden net niet teveel door het hoofdthema gedomineerd. Productie en orkestratie zijn van een verbluffende helderheid en doeltreffendheid. Ten slotte ontaardt de ontroering die dit genre films nou eenmaal kenmerkt net niet in sentimentele leegloop, hetgeen als een teken van beheersing van het vak van scoring mag worden beschouwd.

Herinnering: terugdenkend aan de film komen de welhaast volmaakte beelden het eerst in de herinnering naast het magnifieke spel van Julianne Moore. Ergens daartussen neemt de score een vaste plek in. Nadat de beelden wat vervagen, doemt de muziek op. 

Technische gegevens: 22 tracks, 46 minuten

Bernstein won 35 jaar geleden een Oscar voor Thoroughly Modern Millie (1967). Nominaties ontving hij voor The Man With the Golden Arm (1955), The Magnificent Seven (1960), Summer and Smoke (1961), To Kill a Mockingbird (1962), Hawaii (1966), Return of the Seven (1966), Trading Places (1983) en The Age of Innocence (1993). Voor de volgende liedjes werd hij eveneens genomineerd: Walk on the Wild Side uit Walk on the Wild Side (1962) tekst: Mack David, My Wishing Doll uit Hawaii (1966) tekst: Mack David, True Grit uit True Grit (1969), tekst: Don Black, Wherever Love Takes Me uit Gold (1974) tekst: Don Black.


Frida

Elliot Goldenthal

Originaliteit: dit zijn andere geluiden van Goldenthal, zijn score klinkt (net) echt Mexicaans. De verfrissende, ritmische muziek wordt een enkele keer afgewisseld met een symfonisch stuk (The Journey). Ten slotte kent de soundtrack een prachtlied (Burn It Blue) dat hij schreef met zijn vrouw Julie Taymor die ook de film regisseerde. Juist door de terughoudende orkestratie wordt de muziek niet al te sentimenteel of overdreven uitbundig. Kortom, ontroerende eenvoud.

Toegevoegde waarde: de muziek ondersteunt de sfeer van de film prima. Nu eens is die uitbundig, dan weer melancholiek, dan weer serieus. Enkele belangrijke gebeurtenissen uit Frida’s leven worden door de muziek sober en aangrijpend begeleid. Voorts zorgt het ritme voor een aangename stroom door Frida’s vaak moeizame leven. 

Aanschaf cd: ook zonder de film gezien te hebben, valt aanschaf van de soundtrack aan te raden. Naast de relatief korte score van Goldenthal staan er acht liederen op van andere artiesten. De cd kan prima als achtergrondmuziek worden beluisterd, maar maakt evenzeer nieuwsgierig naar zowel film als titelpersoon.

Herinnering: terugdenkend aan de film valt de muziek niet direct op, misschien enkele stukken evenals het opvallende ritme dat de muziek aan de stroom der gebeurtenissen geeft. De hand van de reguliere Goldenthal is wat ver te zoeken, immers dit klinkt anoniem Mexicaans voor niet-deskundigen op het gebied van Mexicaanse muziek..

Technische gegevens: 24 tracks, 52 minuten

Goldenthal ontving eerder nominaties voor Interview With the Vampire: The Vampire Chronicles (1994), Michael Collins (1996) en voor het liedje Burn It Blue uit Frida, tekst: Julie Taymor. Frida is zijn eerste Oscar.


The Hours

Philip Glass

Originaliteit: deze score is erg melodieus en afwisselend.     Naast veel weemoedige thema’s zijn er fragmenten die blijdschap en opluchting teweegbrengen. De score ontbeert grotendeels de voor Glass zo typische staccato, stotterende klanken waardoor zijn muziek vaak tot een drammerige muziekbelevenis verwordt. Enkele emotionele uithalen verhogen de betrokkenheid van de toeschouwer bij de drie hoofdpersonages. 

Toegevoegde waarde: het spaarzaam en functioneel inzetten van de muziek in de film verhoogt de emotionele intensiteit evenals het bijeenhouden van de drie vrouwelijke karakters over een tijdspanne van 78 jaar binnen het filmgebeuren. Tijdens enkele zwijgende gedeelten treedt de muziek als een soort verborgen verteller op waardoor de vaak fatalistische gevoelens van de hoofdpersonen tastbaar worden.

Aanschaf cd: zeer de moeite waard omdat de muziek afwisselend, pakkend en een streling voor het oor is. Er is weinig sprake van hinderlijk repetitieve muziek die sommige Glassproducties wel eens tot een zoete marteling maakt. De eerste en de laatste track zijn van een ongekende intensiteit die je huid binnendringt en niet snel meer weggaat. Kortom, een indringende score die je lang bijblijft, juist ook omdat de diverse thema’s onlosmakelijk aan de lotgevallen van de drie vrouwelijke personages verbonden zijn. 

Herinnering: de prachtige thema’s dragen bij aan het succes en de herinnering van de film. Behalve enkele sterke rollen en een ingenieuze plot zal de muziek steeds weer in de herinnering blijven. En net zo goed denk je steeds aan de onfortuinlijke vrouwen uit de film bij het beluisteren van de soundtrack alsof de muziek voor eeuwig verbonden is aan hen. Grote klasse!

Technische gegevens: 14 tracks, 57 minuten

Glass werd eerder genomineerd voor Kundun (1997).

 
Road to Perdition

Thomas Newman

Originaliteit: dit is een lange, rijk gevulde en tamelijk gevarieerde score. Naast enkele poëtische, levenslustige klanken is dit merendeels doemmuziek. De openingstrack kent onmiskenbaar Ierse klanken; de film speelt in Ierse milieus in de Verenigde Staten omstreeks 1930. Enkele stukken source music onderbreken de score op aangename wijze. Newman heeft dit keer duidelijk minder last van de zweverige muziek die andere scores van hem kenmerkten. Als vanouds staan toetsinstrumenten centraal, hetgeen nogal eens resulteert in wonderschone passages. De score ontbeert dan wel een uit duizenden herkenbaar thema als dat uit American Beauty, maar dat deert niet.

Toegevoegde waarde: de muziek is in vele gevallen uiterst effectief en maakt de dreigende, sombere sfeer die vanaf het begin van de film heerst, extra voelbaar. Net als bij andere Newman-scores voegt de muziek als het ware een extra dimensie toe aan het filmgebeuren. De onwerkelijk lijkende, dreigende belevingswereld van de jonge hoofdrolspeler wordt zo extra benadrukt. 

Aanschaf cd: de score werkt uitstekend als begeleiding bij de film. Op de cd is de score nog steeds overweldigend, maar schaadt enige overdaad aan sombere evenals spannende klanken een enkele keer en is het daarom niet altijd een genot om naar te luisteren. 

Herinnering: wegens het prachtige camerawerk, de weergaloze aankleding en het sterke dramatische gegeven valt de muziek ietwat in het niet. Toch is dit een grootse score van een meester die het onheil dat allerwegen op de loer ligt, treffend weet om te zetten in mysterieuze klanken.

Technische gegevens: 27 tracks, 70 minuten

Andere nominaties van Newman waren Little Women (1994), The Shawshank Redemption (1994), Unstrung Heroes (1995) en American Beauty (1999).

 
De winnaar ...

De vijf genomineerde scores van 2002 hebben alle gemeen dat ze hun film optimaal ondersteunen middels veelal rustige, soms poëtische muziek. Daarnaast worden ze niet ontsierd door vaak lege bombast en oorverdovende eenheidsworst. En hoewel Frida een knap ontworpen, oprechte score is in een voor Elliot Goldenthal wellicht nieuw muziekidioom, beklijft de score na verloop van tijd toch minder dan twee meer emotioneel geladen scores, namelijk die van Far From Heaven en The Hours, overigens twee films met meer overeenkomsten dan alleen de score, zoals het weergaloze spel van Julianne Moore. Waar Far From Heaven refereert aan melodramatische, rustgevende klanken uit voorbije jaren, sluit de score van The Hours naadloos aan bij eerdere muziek van de maker, zij het zonder de voor hem zo kenmerkende repetitieve viool- en pianoklanken. Deze score van Philip Glass weet een emotionele diepgang te bereiken, door puntig, onopgesmukt en in een rijke variatie de kijker/luisteraar onder de huid te grijpen en daarnaast de drie verhaallijnen van de film briljant te begeleiden en uiteindelijk met elkaar te verbinden. Ook na een tijdje klinkt de muziek nog indringend na en vormt zij een onmisbaar en op zichzelf staand onderdeel van het eindproduct: film en muziek zijn in de herinnering voor altijd met elkaar verbonden. 

Paul S.




Gerelateerde links
 Startpagina

Score 127
Andere artikelen:
Odna - Concertverslag
Oscar 2003: Urenlang wegdromen bij Frida? - Beschouwing
De geboorte van de filmmuziek - Historische terugblik
Henny Vrienten - Zeemansvrouwen
Boekbespreking - Filmjaarboek 2002
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy