Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
John Barry - In memoriam
Score 161, 10 05 2011



  JOHN BARRY – IN MEMORIAM       
 

Op 30 januari jongstleden overleed op 77-jarige leeftijd John Barry. De Britse filmcomponist heeft vooral door zijn muziek voor de James Bond-films een welhaast onsterfelijke status bereikt. Weinig filmcomponisten zijn zo bekend geworden bij het grote publiek als Barry. Tijdens de laatste BAFTA- en Oscaruitreiking verscheen zijn beeltenis als eerste gedurende het moment waarop de overleden filmmedewerkers van het voorbije jaar werden gememoreerd, zo groot was zijn betekenis voor de film(muziek). Tijdens zijn leven verschenen reeds enkele boeken over hem waaronder The Man With the Midas Touch in 2008. De titel van dit boek refereert aan Goldfinger in de gelijknamige film. Behalve vijf Oscars werd Barry in 2005 in eigen land onderscheiden met de prestigieuze Academy Fellowship van de British Academy of Film and Television Arts. Afgelopen herfst ontving hij in Gent van de World Soundtrack Academy tenslotte een Lifetime Achievement Award voor zijn gehele œuvre. Een concert met zijn muziek kon hij door zijn zwakke gezondheid niet meer bijwonen. Vier redacteuren van Score kozen hun favoriete score van Barry en beschrijven wat deze score zo bijzonder maakt. Uit hun keuze blijkt dat Barry niet alleen mooie muziek maakte voor de James Bond-films.

SOMEWHERE IN TIME

Toen mij bij het overlijden van John Barry gevraagd werd een recensie voor een film-score te schrijven, moest ik meteen aan Somewhere in Time (1980) denken. Hij schreef deze muziek toen zijn vader net was overleden. En de gevoelige snaar in de muziek deed iemand zeggen: ʽJammer dat hij maar één vader heeftʼ. Hoewel de film bij IMDB een 7.0 krijgt, is hij in Nederland vrij onbekend. Hij is niet op dvd verkrijgbaar of op tv vertoond. Het verhaal in het kort: de jonge schrijver Richard Collier ontmoet op de openingsavond van zijn eerste toneelstuk een oude vrouw die hem smeekt: ʽKom bij me terug.ʼ Hij ontdekt dat ze een oude toneelactrice is uit begin 1900 genaamd Elise McKenna. Hij raakt geobsedeerd door haar en met zelfhypnose reist hij terug in de tijd waar hij haar ontmoet. Ze worden verliefd. Maar tijdreizen zijn meestal tijdelijk in films ….. John Barry schreef zijn meest romantische score voor deze film. Het is ook de score waar Barry zelf de meeste fanmail op gekregen heeft. Violen en een piano zijn de hoofdingrediënten van deze score. Tevens is er nog Rhapsody on a Theme by Paga-nini (Rachmaninov) dat ook door Barry prachtig is bewerkt. Deze score is Barry op zijn best, als romanticus. Een must voor Barryfans.

ST

MIDNIGHT COWBOY

Als je van je favoriete filmcomponist de beste score moet aanwijzen, dan is dat een uitermate lastige klus. John Barry schreef eigenlijk altijd filmmuziek die de moeite waard was. Veel van zijn scores zijn nog steeds verkrijgbaar en regelmatig verschijnen nieuwe uitgaven met een complete score of zelfs een eerste uitgave op cd. Natuurlijk was zijn Bond-muziek van uitmuntende klasse, maar hij schreef ook andere scores die om diverse redenen een legendarische status hebben gekregen, zoals The Knack, The Chase, Petulia, Out of Africa en van zijn Bondscores vooral From Russia With Love. Maar mijn absolute favoriet blijft toch Midnight Cowboy (1969). Veel muziek van Barry is in de film en op de cd niet te horen. Deze film is een van de vroegste voorbeelden van een film met hits en originele score op de soundtrack. En dit huwelijk werkte wonderwel in deze nog steeds indrukwekkende rolprent. We horen natuurlijk eerst Everybody´s Talkin´, gezongen door Nilsson die meteen de toon zet: als je het nummer nu hoort denk je aan Jon Voight die door een mistroostig Texaans stadje loopt. Buiten enkele andere popnummers horen we van Barry een stukje westernmuziek, cool jazz (New York City sfeer), een poppy deuntje (zonnig Florida) en spacy muziek (getiteld Science Fiction). Maar boven dit alles torent natuurlijk het titelthema uit, een wonder van eenvoud en van uitgekiend arrangeren. Barry kon arrangeren als geen ander en aldus maakte hij van een simpel deuntje een pakkende compositie waarin het mondharmonicaspel van Toots Thielemans en de laidback gitaarbegeleiding de psyche van het onfortuinlijke hoofdpersonage voelbaar maken. Waarom deze compositie nog steeds zo´n magische werking heeft is misschien een raadsel dat net zo goed geldt voor alle topstukken uit de wereld van de muziek. Alleen dit thema maakt de score voor deze film tot een hoogtepunt uit Barry´s carrière. Deze score opende voor hem ook definitief de deur naar Amerika en Hollywood. Hoe een Britse componist de Amerikaanse ziel feilloos wist te raken, samen met die andere Britse John natuurlijk.

PS

THE LION IN WINTER, DANCES WITH WOLVES en THE PERSUADERS 

John Barry is voor mij vooral de componist van één geweldige score en twee schitterende thema’s. De score is die voor The Lion in Winter (1968), hij verdiende er zijn derde Oscar mee. Een schitterende combinatie van koor – en orkestwerk. Je hoort er meteen aan af dat voor Barry orkestratie het alfa en omega van het componeren voor film was. De muziek wekt de suggestie middeleeuws te zijn, zowel in godsdienstig als in wereldlijk opzicht, maar is in zijn uitvoering volstrekt twintigste eeuws. De muziek wisselt tussen fanfare-achtige passages en passie-achtig koorwerk, en begint al gelijk goed met prominente blazerslicks (het fanfare-achtige, zal ik maar zeggen) over een ostinato dat overgaat in koorwerk – een buitengewoon opzwepende introductie.

Bij Barry wisten regisseurs en producenten altijd wat ze zouden krijgen en dat maakt sommige van zijn scores achteraf ook wel wat vermoeiend – ze zijn nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Bij herbeluistering van Dances with Wolves (1990, ook een Oscar voor Barry) bijvoorbeeld bekroop me een zekere verveling. De score sleept zich voort over een reeks fantasieloze melodieën. De Amerikaanse critica Pauline Kael noemde de film vrij hatelijk ‘Moves with Camera’ – en misschien had ze wel een beetje gelijk. Ik was als argeloze toeschouwer destijds te overdonderd door de epische grandeur van de western (eindelijk weer eens een western in de bioscoop, dacht ik), om nog kritiek te kunnen hebben. En dat gold mutatis mutandis ook voor de muziek. Maar dat geldt allemaal niet voor het thema, vooral in de variant die Barry op zijn overzichts-cd Moviola heeft vastgelegd. Dat stuk staat wat mij betreft nog steeds recht overeind. Majestueuze muziek. 

Maar verreweg het beste wat John Barry ons heeft nagelaten is de themamuziek voor de tv-serie The Persuaders (1971-1972, hier uitgebracht als: De Versierders) met Roger Moore en Tony Curtis. In de jaren zeventig heb ik geen aflevering gemist. Moeilijk te zeggen wat het thema zo aantrekkelijke maakt: is het de ongebruikelijke instrumentatie, de combi met de splitscreen opening (check YouTube), of toch de verborgen melancholie, die ik er altijd in gehoord heb? Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat het deuntje niet kapot is te krijgen, en in de loop der tijd (uit nostalgie?) alleen maar aan glans heeft gewonnen.

HM  

THE LAST VALLEY

John Barry is overleden. Een beroemd filmcomponist, zeker. Maar wat had ik met Barry?  Zijn muziek voor de eerste elf Bondfilms was indrukwekkend. Zijn Bondsound niet te evenaren. En zijn Oscarwinnende muziek voor Born Free, The Lion in Winter, Out of Africa en Dances with Wolves overweldigend. Vaak grote orkesten met gladstrijkende violen. Maar niets is te vergelijken met zijn muziek voor The Last Valley. The Last Valley? Nooit van gehoord, zegt u? Klopt. Een onopvallende film, slechte recensies en slechts elf miljoen dollar opgebracht in 1971. Maar wat een film! Tijdens de Dertigjarige Oorlog van 1618-1648, een verschrikkelijke oorlog die Duitsland in die periode volledig in de as legde, stuit kapitein Hauptmann (een sterk spelende Michael Caine met een Duits accent, een van zijn favoriete rollen) als aanvoerder van een stel soldaten dan wel plunderaars op een onaangetaste vallei die nog vruchtbaar is en waar de mensen in relatieve rust leven. In plaats van de vallei in de as te leggen besluit Caine na overleg met de Duitse leraar Vogel (een rol van Omar Sharif, tja, wel “Zhivago lost in Germany”) dat zijn mannen het er maar eens goed van moeten nemen. Zij sluiten een fragiel bondgenootschap met de bewoners van de vallei. Het is op zich een goed geschreven drama over een interessante periode uit de Europese geschiedenis, die nog niet zo bekend is. Een briljant neergezette rol van Caine als de aanvoerder die heen en weer wordt geslingerd tussen goed en kwaad. De regie laat wel te wensen over. Regisseur James Clavell heeft duidelijk meer talent voor boeken schrijven dan voor films regisseren. In de bijrollen zien we Florinda Bolkan, Nigel Davenport, Per Oscarsson en Arthur O´Connell. Voor mij persoonlijk was het een zeer aangename 125 minuten durende avonturenfilm, die van begin tot eind boeide. Niet alleen door de mooie natuuropnamen (de film werd opgenomen bij een dorpje in het Gschnitztal bij Innsbruck in Oostenrijk, met winterscènes met echte sneeuw en echte dikke mist), fantastisch in beeld gebracht door cameramannen Norman Warwick en John Wilcox, maar ook door de spannende muziek van John Barry. Barry schreef de muziek tijdens een vakantie op Mallorca en maakte een één uur durende score, rijk aan vele diverse thema’s, “war-and peace-themes”. Bijna elk thema wordt ondersteund door een koor met Latijnse en Duitse teksten. En slechts af en toe is er een “Out of Africa”-sound. The Last Valley is een verrassend sterke Barry, niets lijkend op die Bondsound en zijn andere films. Een heel andere score van een heel “andere” Barry, en daarom zo verrassend en voor mij nummer 1 van alle Barry-films.

JW

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 161
Andere artikelen:
Cd-recensies
Dvd-recensie
Desplat - Over The King´s Speech
Hollywood´s Walk of Fame
Bride of Frankenstein - Concertverslag
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy