Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Oscar 2011 - Elektronisch versus symfonisch
Score 161, 10 05 2011



OSCAR 2011
ELEKTRONISCH VERSUS SYMFONISCH


Liefst twee componisten werden dit jaar onderscheiden met de Oscar voor de beste score. Dat is in de lange geschiedenis van de Academy Awards niet vaak voorgekomen. Net zo opmerkelijk is de muziek die Trent Reznor en Atticus Ross (foto: Ross en Reznor) hebben geschreven, want hun prijswinnende score voor The Social Network kent geen traditionele symfonische muziek of een eigentijdse mix van symfonisch en populair. Puristen zullen niet zo blij zijn met deze moedige zet van de eerder als behoudend bekend staande Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Hebben beide heren dit wapenfeit eigenlijk wel verdiend?


Allereerst dient te worden opgemerkt dat de Academy het met sommige regels niet zo nauw neemt. Neem bijvoorbeeld de regel dat slechts één enkele componist mag worden genomineerd. Dat leidde tien jaar geleden tot heel wat kritiek toen Hans Zimmer als enige werd genomineerd voor Gladiator, terwijl bijdragen van andere componisten waaronder die van Lisa Gerrard niet werden gehonoreerd. Wie schetst eenieders verbazing toen vorig jaar zowel Marco Beltrami als Buck Sanders werd genomineerd voor de score voor The Hurt Locker? Een andere regel wordt anderzijds strikter gehanteerd: zowel Black Swan (muziek: Clint Mansell) als True Grit (muziek: Carter Burwell) werd gediskwalificeerd wegens een te groot aandeel bestaande muziek waardoor de originele score niet duidelijk genoeg uit de verf zou komen.

En zo is er altijd wel iets aan te merken op de handel en wandel van de Academy inzake muziek, want elk jaar verschijnen er lijstjes met scores die over het hoofd werden gezien. Waar was Danny Elfman? En waarom kreeg Daft Punk geen nominatie voor hun opwindende score voor TRON: Legacy? En waarom werd Randy Newman niet genomineerd voor zijn sprankelende score voor Toy Story 3? Gelukkig kon Newman nog een Oscar voor het liedje We Belong Together uit deze animatiefilm mee naar huis nemen, zodat de schade toch weer iets werd beperkt. Maar ook met je eerste nominatie kun je tevreden zijn, moet John Powell welhaast hebben gedacht. Voor zijn solide muziek voor How to Train Your Dragon ontving de Engelse componist zijn eerste Oscarnominatie. Ook de uiteindelijke winnaars Trent Reznor en Atticus Ross waren nieuw in het strijdperk, waardoor de helft van de genomineerde componisten dus nieuw was. Bij zoveel nieuw talent zou men geneigd zijn te denken dat dan ook wellicht de gemiddelde leeftijd omlaag gaat, maar dat was dit jaar niet zo. Vorig jaar lag die op 46 jaar en dit jaar lag de gemiddelde leeftijd met 47 weer een jaartje hoger, ondanks het feit dat Ross een jaartje jonger is dan de winnaar van vorig jaar, Michael Giacchino.

Meeliften

Wat nu de doorslag heeft gegeven bij de uiteindelijke keuze door de leden van de Academy blijft als altijd gissen. Kiest men voor de outsider of kiest men toch voor de score van de hoofdwinnaar? Met andere woorden: lift de componist mee met de tot beste verkoren film? Daarvan is dit jaar in ieder geval geen sprake want The Social Network won in totaal drie Oscars en niet die van beste film. En de beste film, The King´s Speech, won niet in de categorie muziek. Wel opvallend is dat alle genomineerde scores bij films horen die tenminste ook in de categorie beste film of beste animatiefilm werden genomineerd (Toy Story 3 zelfs in beide! Black Swan en True Grit hoorden overigens ook bij de tien genomineerde films in de hoofdcategorie). Wie de lijst met winnaars bekijkt, zal beamen dat de prijzen uiteindelijk tamelijk netjes zijn verdeeld over diverse films zonder dat er dit jaar sprake was van een absolute winnaar. 

Wat in ieder geval is gebleven is de mix van nationaliteiten: twee Britten (Powell en Ross), een Fransman (Desplat), een Duitser (Zimmer), een Amerikaan (Reznor) en een Indiër (Rahman). Voorts is duidelijk geworden dat vergeleken met voorgaande jaren Londen bij uitstek de opnamestad is geworden voor Oscarscores: afgelopen jaar werden hier vier van de genomineerde scores opgenomen (127 Hours deels ook in India) en slechts één in Los Angeles, thuis bij Trent Reznor. Anders dan vorig jaar verschenen dit jaar alle vijf scores weer op cd en waren de bijbehorende films alle vijf in de vaderlandse bioscopen te zien vóór de Oscaruitreiking. Dat laatste maakte ons jaarlijkse onderzoek naar de juistheid van de beslissing van de Academy een stuk aangenamer, want nu kon naast de criteria vernieuwend en variatie ook de filmische ondersteuning van alle scores worden getoetst.


DE VIJF GENOMINEERDE SCORES

HOW TO TRAIN YOUR DRAGON – JOHN POWELL

Algemeen: de film kent voor de 98 minuten die hij duurt heel veel muziek. In de muziekcategorie wordt sinds langere tijd vaak tenminste één animatiefilm genomineerd en dit jaar valt John Powell deze eer te beurt. 

Variatie: de score kent heel wat composities zoals de opgewekte, triomfantelijke begintrack This is Berk die je meteen grijpt. Ook enkele andere thema´s liggen meteen goed in het gehoor zoals Forbidden Friendship. De score dient vanwege deze rijkdom diverse keren te worden beluisterd voordat hij echt al zijn schoonheid heeft prijsgegeven. Ook het beluisteren waard zijn de instrumentkeuze, enkele originele muzikale ingrepen en stevige actiemomenten tegen het einde die een heroïsche afsluiting vormen.

Ondersteuning: Powell weet als weinig anderen een animatiefilm optimaal te begeleiden met een score die ditmaal ook nog eens een flinke dosis humor bevat en menig kwinkslag laat horen. Trefzeker en met een enorme vaart duwt hij de avonturen van Hiccup en zijn draak vooruit, daarbij enige ironie en de broodnodige zorgeloosheid in dit feelgoodavontuur stoppend. Kortom: alle ingrediënten die een familiefilm dienen te bevatten zonder al te sentimenteel of van dik hout te klinken zijn ruimschoots aanwezig. 

Vernieuwend: nauwelijks, of het moet zijn dat Powell met deze score geen gelikte, zouteloze, veilige score heeft willen maken. Welkom is de Keltische klankkleur die delen van de score kenmerkt. Voor echte vernieuwing moeten we bij Powells andere scores van 2010 zijn: Green Zone en vooral Fair Game. Dat alles neemt niet weg dat hij met deze rijkgeschakeerde score vakwerk heeft afgeleverd: How to Train Your Dragon is een solide, functionele en welluidende score geworden die op veel momenten beter is dan de wat tamme film. 

Technische gegevens: 25 tracks, 72:21.

Oscarhistorie: dit is de eerste Oscarnominatie voor John Powell.

INCEPTION – HANS ZIMMER

Algemeen: wat op cd te horen is, is relatief weinig muziek, aangezien de film tegen de tweeëneenhalf uur duurt. We horen de essentiële stukken achter elkaar gegroepeerd die in de film meer verspreid en soms in een langere versie voorkomen.

Variatie: de score kent een handvol krachtige thema´s die onder meer de droomwereld benadrukken. Soms pakt Zimmer stevig uit en gooit hij muzikaal alle remmen los. Naast verstilde momenten zijn er herhaaldelijk felle uithalen die de overmacht van de beelden dienen te begeleiden. Verder horen we samples, soundscapes, elektronische en veel symfonische muziek met de nodige geluidseffecten en stukjes Non, je ne regrette rien erdoorheen gesampled, dit laatste vanwege een wezenlijke subplot.

Ondersteuning: hoewel de score vaak beheerst wordt ingezet is hij van vitaal belang bij bepaalde sequenties met als hoogtepunt natuurlijk de momenten in Parijs waarop de horizon een kronkelende beweging maakt en de muziek het overweldigende van deze vergezichten passend benadrukt. Maar ook krijgen de vele actiescènes met amper dialoog dankzij de score werkelijk vleugels. Tenslotte geeft de score aan de vele verbanden tussen de verschillende droomniveaus en andere in elkaar grijpende verhaallijnen structuur, niet in de laatste plaats ook door de soms razendsnelle montage hier. Integratie van beelden en muziek is voor zowel regisseur als componist vanaf het begin van dit project een vereiste geweest. 

Vernieuwend: we horen de van Zimmer bekende mix van elektronisch en symfonisch met zo nu en dan een vleugje pop of zelfs rock (met Johnny Marr op de gitaar). Dit samengaan van diverse stijlen is nu nauwelijks vernieuwend te noemen. Daar staat tegenover dat Inception een bij vlagen majestueuze luisterervaring is die een enkele keer over the top gaat, maar who cares? Deze veelal ontzagwekkende, welhaast intimiderende score eindigt met een hoopgevend, berustend nummer (Time) dat abrupt eindigt!

Technische gegevens: 12 tracks, 49:22.

Oscarhistorie: Zimmer werd genomineerd voor Rain Man (1988), The Preacher´s Wife (1996), As Good as It Gets (1997), The Thin Red Line (1998), samen met Stephen Schwartz voor The Prince of Egypt (1998), Gladiator (2000) en Sherlock Holmes (2009). Voor The Lion King (1994) ontving hij een Oscar.

THE KING´S SPEECH – ALEXANDRE DESPLAT

Algemeen: de film bevat niet zoveel muziek. Iets meer dan 30 minuten van de originele score is op cd verschenen, aangevuld met twee composities van Beethoven waaronder het tweede deel uit zijn zevende symfonie die het hoogtepunt van de film, de oorlogsspeech, van begin tot eind begeleidt.

Variatie: enkele sterke thema´s vormen het hart van de score waaronder het pakkende hoofdthema dat als leidmotief functioneert en dankzij een luchtige toon de op zich zware film iets ontwapenends geeft. De score dekt praktisch alle emoties: vreugde, angst, verdriet en overwinning. En dat alles op kleine schaal, voorwaar een prestatie, maar Desplat is dan ook al geruime tijd een door de wol geverfd artiest.

Ondersteuning: enkele verhaallijnen en relaties – met name die tussen vorst en therapeut – weet Desplat elegant en beheerst te begeleiden. Hoewel bescheiden in omvang en inzet weet de score de film waar nodig extra nadruk en diepgang te verlenen. Alleen jammer dat de cruciale eindspeech geen compositie van Desplat bevat; dat zou voor de Fransman pas een uitdaging zijn geweest! 

Vernieuwend: niet echt, dit is gewoon Desplat ten voeten uit. Daartegenover staat dat dit een boeiende, lieflijke en uiterst melodieuze score met een verstilde zeggingskracht is. Kortom: niets nieuws of revolutionairs, maar wat een aangenaam luistergenot …..

Technische gegevens: 13 tracks, 41:32.

Oscarhistorie: Desplat ontving eerder nominaties voor The Queen (2006), The Curious Case of Benjamin Button (2008) en Fantastic Mr. Fox (2009).

127 HOURS – A.R. RAHMAN

Algemeen: de score op de cd bestaat grofweg voor de ene helft uit bestaande nummers en voor de andere uit originele score. De cd wordt afgesloten met het liedje If I Rise dat Rahman schreef met Dido en Rollo Armstrong. Het voor een Oscar genomineerde liedje wordt gezongen door Dido en een Indiaas kinderkoor. 

Variatie: naast een symfonisch stuk (The Canyon) is er veel gitaarmuziek, begeleid door een klein ensemble. Een enkele keer gaan klassiek en pop samen en in de tweede helft van de score is van dit samengaan continu sprake. We horen ook sporadisch koorzang, waarmee de synthese tussen westers klassiek dan wel rock en oosterse zang en percussie zijn beslag krijgt. Nergens wordt Rahmans score overdadig of zelfs overheersend.

Ondersteuning: het grootste gedeelte van de originele score is zeer ingetogen met vooral de gitaar prominent in de hoofdrol, wellicht de uitzichtloze situatie van hoofdpersonage Aron Ralston benadrukkend. Met weinig middelen weet Rahman spanning en claustrofobie te creëren en langzaam naar het pijnlijke moment toe te werken wanneer Ralston zichzelf bevrijdt. De score werkt tijdens het kijken beter dan op cd, vooral vanwege de perfecte combinatie van weidse vergezichten en bescheiden muziek.

Vernieuwend: dit concept van diverse westerse en oosterse stijlen is niet echt vernieuwend meer. Voor een mainstreamfilm als 127 Hours geldt dat misschien nog wel. 

Technische gegevens: 14 tracks, 61:27.

Oscarhistorie: Rahman won twee jaar geleden voor Slumdog Millionaire voor zowel de beste score als het beste liedje (Jai Ho, op tekst van Gulzar) een Oscar. Voor het liedje O Saya uit dezelfde film kreeg hij een nominatie, samen met Maya Arulpragasam.

THE SOCIAL NETWORK – TRENT REZNOR EN ATTICUS ROSS

Algemeen: regisseur David Fincher heeft ongetwijfeld een eigentijdse score voor ogen gehad die de jonge doelgroep van deze film zou moeten aanspreken. Reznors hoogtijdagen liggen echter alweer een tijdje terug, om precies te zijn in de jaren ´90 van de vorige eeuw. 

Variatie: die is groot dankzij een twintigtal composities die allemaal in het hetzelfde genre zijn geschreven, namelijk computergegenereerde techno-industrial met steeds een eenvoudige basis. Eigenlijk is steeds sprake van een basisritme waaromheen klanken en soms echte melodieën werden geweven. De meeste nummers kennen een pompend ritme, terwijl een enkele keer een soundscape voorbijdrijft.

Ondersteuning: sommige tracks geven de film een welkome drive zoals In Motion waardoor de handeling van de film terstond op dreef raakt. De wereld van jonge mensen wordt door deze ritmische klanken trefzeker begeleid: nerveus, snel, onrustig, brutaal, afwisselend, jachtig etc. 

Vernieuwend: zeer zeker. Nooit eerder werd een score in deze moderne stijl genomineerd. De score is geheel geprogrammeerd dan wel uitgevoerd zonder gebruik te maken van een orkest of enkele echte instrumenten. Deze a-symfonische score kent wel een elektronische versie van de klassieke Grieg-compositie In the Hall of the Mountain King.

Technische gegevens: 19 tracks, 66:20.

Oscarhistorie: dit is de eerste nominatie en overwinning voor zowel Trent Reznor als Atticus Ross.

DE WINNAAR …..

De Academy heeft dit jaar vijf sterke scores genomineerd. Voor alle vijf is wel iets te zeggen en ook valt er wel iets aan te merken op elk van de vijf muziekwerken. Uitgaande van de drie criteria die de zoektocht naar de beste score houvast moesten geven zou elke score wel recht kunnen hebben op de Oscar. Zoals gezegd lift een score wel eens mee met zijn film als deze wordt uitverkoren tot beste film, maar daar was dit keer geen sprake van. Veeleer heeft de Academy wellicht een qua stijl en productie vernieuwende score willen belonen, maar even goed kan hebben meegespeeld dat de score voor The King´s Speech toch niet de beste uit het rijke œuvre van Desplat was. Maar het innovatieve karakter hoeft niet altijd te betekenen dat daarmee het beste bereikt wordt. Hoe goed The Social Network (foto: Reznor en Ross) ook werkte en klonk en hoe vernuftig The King´s Speech in elkaar zit, de score die Hans Zimmer voor Inception schreef maakte toch de meeste indruk op mij. De Duitse componist overtreft zichzelf met deze gevarieerde, bombastische en soms agressieve score en dat vormt voor zowel buik als ratio een spannende luister- en kijkervaring. Nog steeds.

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 161
Andere artikelen:
Cd-recensies
Dvd-recensie
Desplat - Over The King´s Speech
Hollywood´s Walk of Fame
Bride of Frankenstein - Concertverslag
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy