Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Nino Rota - honderd jaar
Score 161, 10 05 2011



1911      NINO ROTA   2011
 

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat Nino Rota werd geboren. De vermaarde Italiaanse componist die vooral bekend werd door zijn innige samenwerking met Fellini en daarnaast met zijn muziek voor The Godfather welhaast onsterfelijk werd is vandaag de dag nog steeds een monument, niet alleen in zijn geboorteland maar ook daarbuiten. Onlangs verscheen een boek over de componist, Nino Rota: Music, Film and Feeling. Daarnaast zal het Residentie Orkest op 3 december aanstaande in de Dr. Anton Philipszaal in Den Haag een concert met werken van Rota geven.


Dat Rota (1911-1979) ook nu nog, honderd jaar na zijn geboorte, een grote naam is in de wereld van de film(muziek) dankt hij grotendeels aan zijn bijdrage aan de eerste twee Godfather-films. Weinig scores hebben buiten hun film een eigen leven geleid als de twee die Rota schreef voor dit maffia-epos. Zijn onverwoestbare reputatie valt daarnaast af te lezen aan de nog steeds verschijnende cd´s met heruitgaven of vergeten scores wat niet zo vreemd is aangezien Rota voor meer dan 150 films de muziek schreef. Ook wordt zijn muziek nog steeds live uitgevoerd, zowel zijn filmmuziek als klassieke stukken, want Rota was een getalenteerd en veelzijdig componist, die – zo blijkt ook uit voornoemd boek – bezeten was van muziek en daardoor voor een enorme productie zorgde. Richard Dyer, professor in de film aan King´s College in Londen en schrijver van het boek, wijdt aan die muzikale voorliefde een klein hoofdstuk waarin hij ook over Rota´s privé-leven verhaalt. Dat laatste is altijd wat in nevelen gehuld geweest. Volgens Dyer was de immer ongehuwd gebleven Rota homoseksueel en voorzover daar al naar werd gevraagd tijdens zijn leven schermde Rota zijn persoonlijke achtergrond steeds af met een verwijzing naar zijn enorme voorliefde voor muziek en een daarmee gepaard gaande werklust. Dyer laat vervolgens zien dat binnen Rota´s immense œuvre enkele composities voor scènes met een licht homo-erotische ondertoon in films als La strada (1954) en Amici per la pelle (1955) er enigszins uitschieten door hun liefdevolle passie.

Fellini

Wie zou verwachten dat Nino Rota: Music, Film and Feeling de langverwachte Engelstalige biografie van Rota is, heeft het nakijken. Behalve een kort hoofdstuk over zijn jeugd en carrière richt Dyer zich meer op de filmmuziek en dan in het bijzonder op enkele kenmerken die typerend zijn voor de componist zelf, maar ook voor de Italiaanse film uit de naoorlogse jaren, het tijdperk waarin Rota zijn eerste sporen verdiende. De samenwerking met Federico Fellini met wie Rota tot aan zijn dood in-tensief werkte, krijgt een apart hoofdstuk. Dyer onthult dat beiden snel op elkaar raakten ingespeeld en vooral goochelden met diverse parallel lopende werelden in steeds vaker hallucinerende, dromerige films. Muziek speelde daarbij een cruciale rol waardoor deze samenwerking in de filmwereld nog steeds als exemplarisch geldt. De jarenlange vriendschap tussen beiden wordt door ontroerende uitspraken van Fellini in het boek treffend onderstreept.

Maar Rota werkte ook veelvuldig met andere regisseurs zoals Luchino Visconti (Rocco e i suoi fratelli (1960), Il gattopardo (1963)), Franco Zeffirelli (de populaire Shakespeareverfilmingen The Taming of the Shrew (1967) en Romeo and Juliet (1968)), Luigi Zampa, Mario Monicelli en buitenlandse regisseurs als René Clément (Plein Soleil (1960)), King Vidor (War and Peace (1956)) en vlak voor zijn dood John Guillermin (Death on the Nile (1978)). Uiteraard ontbreekt Francis Ford Coppola niet met wie Rota tweemaal zeer succesvol samenwerkte. Het boek begint met de score die de Italiaan schreef voor The Godfather (1972) en de controverse die hem een jaar later de Oscar heeft gekost. Zoals iedereen inmiddels weet gebruikte Rota delen van zijn eerdere score voor de Italiaanse film Fortunella (1958) wat de reden voor deze diskwalificatie was. (Twee jaar later won hij voor The Godfather: Part II alsnog een Oscar.) Wat Dyer aan de hand van deze kwestie met name duidelijk maakt is de werkwijze van Rota die als een van zijn stijlkenmerken het hergebruik van eigen muziek hanteerde, een cultuur van pastiche overigens waarbij bestaande muziek opnieuw wordt gebruikt of als basis dienst doet om commentaar op te geven. Achterin het boek is een overzicht met scores te vinden die een tweede of zelfs een derde keer werden gebruikt door de componist. 

Ironie

Ook was Rota een veelgevraagd componist voor Italiaanse komedies die buiten eigen land nagenoeg geheel onbekend zijn gebleven. Dyer onderzoekt in dit in Italië geliefde genre de functie van Rota´s composities. Niet alleen de vaak tragikomische muziek maar in sommige gevallen ook een bewuste instrumentkeuze begeleidde dit populaire genre uit die ogenschijnlijk zorgeloze jaren ´50. In een ander hoofdstuk wordt de manier onder de loep gehouden waarop de componist met zijn muziek het verhaal en de ontwikkeling van personages weet te sturen. Daarbij speelt hij vaak een spel met de oorsprong van de muziek (vanuit de handeling of van buiten de film) waarbij niet zelden een vleugje ironie uit de muziek spreekt.

Zoals gezegd, wie goed gaat zitten voor dit boek en denkt aan een verhelderende biografie van Nino Rota te beginnen zal gauw merken dat dit andere koek is. Richard Dyer is grondig te werk gegaan en heeft vooral getracht aan te tonen hoe de Italiaanse componist te werk ging en wat typerend is aan zijn stijl. In deze wetenschappelijke studie heeft de auteur talloze films zeer gedetailleerd bekeken en beluisterd teneinde Rota als filmcomponist te doorgronden. Wat ook voor andere filmmuziekstudies geldt, is dat het zeer wenselijk is de besproken films zelf te gaan zien om zo de beschrijvingen goed te kunnen vatten. Geen gemakkelijke kost dus. 

Nino Rota: Music, Film and Feeling. Richard Dyer. BFI, Palgrave Macmillan, Londen, 2010. ISBN: 9781844572106, 226 blz. Prijs: € 18,99 (bol.com).            
 
PS


Gerelateerde links
 Startpagina

Score 161
Andere artikelen:
Cd-recensies
Dvd-recensie
Desplat - Over The King´s Speech
Hollywood´s Walk of Fame
Bride of Frankenstein - Concertverslag
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy