Website
 Startpagina
 Over Score
 Contact
 Zoeken
Abonnees
Gebruikersnaam

Wachtwoord
 Aanmelden
Cinemusica Database
Zoeken  
  Componisten  
A-Z  
  Albums  
  Tracks  
Nando Eweg en Bob Zimmerman - Interview
Score 165, 19 01 2012



‘EEN VIOOL HEEFT DE MEESTE EMOTIONELE LADING’

Nando Eweg en Bob Zimmerman over hun score voor Süskind

Nog geen anderhalf jaar na Tirza verschijnt binnenkort de nieuwste film van Rudolf van den Berg. Süskind is een grote, ambitieuze productie die speelt in Nederland gedurende de Tweede Wereldoorlog. Voor dit op ware gebeurtenissen gebaseerde drama werd een net zo ambitieuze score geschreven door liefst twee componisten: Van den Bergs vaste componist Bob Zimmerman en debutant Nando Eweg. Ze kregen hierbij de bijzondere medewerking van een virtuoze violiste. Met Score spraken beide heren uitgebreid over de achtergrond van deze boeiende muzikale onderneming.



Nando Eweg en Bob Zimmerman

Süskind is een project waaraan Rudolf van den Berg tien jaar heeft gewerkt. De film over Walter Süskind, een medewerker van de Joodsche Raad te Amsterdam, die tijdens de Tweede Wereldoorlog een groep Joodse kinderen uit handen van de bezetter denkt te kunnen redden met uiteindelijk fatale gevolgen is een twee uur durend epos dat bij uitstek een brede, gevoelige, maar ook ingetogen muzikale omlijsting behoefde. Deze uitdaging werd aangegaan door Bob Zimmerman, die vanaf De avonden (1989) voor de meeste films van Van den Berg de muziek heeft geschreven, en Nando Eweg. De laatste is vooral bekend van zijn muziek voor commercials en het produceren van popartiesten.

Samples

Waarom twee componisten? Eweg (1973) vertelt dat San Fu Maltha, de producent van Süskind, van mening was dat de muziek iets moderner moest klinken. Eweg en Zimmerman (1948) kenden elkaar van de opnames van Tirza. Zimmerman: ‘Voor Tirza had Nando de eindsong geproduceerd van Chagall van den Berg en die samenwerking klikte.’ Toen Maltha en Van den Berg voorstelden om de score door Eweg en Zimmerman te laten schrijven stemden beide componisten meteen hiermee in. Eweg en Zimmerman hebben elk een andere wijze van componeren. Eweg hierover: ‘Ikzelf werk veel achter de computer met samples, dus als ik ga schrijven, dan schrijf ik ook met geluiden. Ik houd me dan niet aan de orkestgeluiden. Bob heeft een absoluut gehoor, die schrijft de noten en hoort meteen wat hij hoort. Dat heb ik dan weer niet.’




Süskind (foto: Jaap Vrenegoor)

Voor Eweg was Süskind de eerste opdracht om een filmscore te schrijven. De samenwerking tussen een door de wol geverfde componist en een jonge componist zou kunnen duiden op een meester-leerling-relatie. Die gedachte wuiven beide componisten echter meteen weg. Zimmerman: ‘Ik kan leunen op dertig jaar schrijven voor echte instrumenten. Nando's op samples gemaakte orkestraties heb ik voor 95 % genoteerd zoals hij het voor het orkest had ontworpen. En ik heb daar absoluut niets hoeven te redden. We werkten op een basis van fiftyfifty.’ Zimmerman benadrukt in dit verband veel liever de meerwaarde van een jonge collega-componist: ‘Kijk, ik hoop nooit uitgeleerd te raken. Er komt ook heel veel inspiratie van iemand vandaan die weer anders te werk gaat.’ Eweg over de samenwerking: ‘Ik vond het wel prettig dat ik af en toe aan Bob kon vragen: hoe zou jij dat nou arrangeren of zou jij dat met altviolen doen?’

Voortschrijdend inzicht

Welke opdracht gaf regisseur Van den Berg beide componisten mee op weg? Zimmerman: ‘Rudolf zei: Ik maak geen documentaire, ik maak geen historiserende film, het gaat er helemaal niet om dat de muziek klinkt zoals dat gebruikelijk was in 1942. Er komen ook dingen in voor die van nu zijn, want anders krijg je toch een soort reconstructieachtige film. Kortom, het hoefde niet allemaal historisch te kloppen.’ De ontwikkeling van de score ging vervolgens door heel wat stadia, waarbij allengs ontdekt diende te worden wat de film met de muziek wilde, nog voordat de regisseur, de editor en de producer dat kenbaar maakten. Zimmerman spreekt van een proces van voortschrijdend inzicht. Wat in het beginstadium enthousiast geschreven werd, moest op een later ogenblik weer worden aangepast, anders zou het achter blijven bij wat later al componerend werd ontdekt. Eweg benadrukt dat de muziek vooral ondersteunend diende te werken en niet teveel op de voorgrond moest staan. Over de samenwerking merkt hij op: ‘Het idee was om eerst enkele thema's te bedenken. Bob kwam met het voorstel om ieder vijf thema's te bedenken en dan bij elkaar te komen en te kijken wat het mooist is. Dat hebben we gedaan.’ Eweg woont en werkt in Hilversum en Zimmerman in Amsterdam. Hoe communiceerden beiden met elkaar? Eweg: ‘We hadden een dropbox gemaakt en daar konden we compositievoorstellen in gooien, soms mailden we en daarnaast kwamen we twee keer per week bij elkaar in Amsterdam.’

Tijdens deze bijeenkomsten werden composities die nog in de grondverf stonden gepresenteerd aan het muziekteam dat verder bestond uit de regisseur, editor Job ter Burg en medeproducent Jeroen Koolbergen die dan een eerste selectie maakten en daarbij de componisten op koers probeerden te houden bij het zoeken naar nieuwe ideeën. Zo kon het voorkomen dat een thema in eerste instantie werd afgewezen, maar in een later stadium werden de van nature neutrale noten van het bewuste thema voorzien van een andere feeling waardoor regisseur en editor alsnog overtuigd raakten. Zimmerman: ‘Het is maar welke context van de film je ervoor kiest. Bij het tweede voorstel waren ze van mening dat het een heel mooi, bruikbaar thema was geworden.’ Het thema komt regelmatig voor en dat werd uiteindelijk weer gecomplementeerd door een thema waar Eweg op gegeven moment mee op de proppen kwam. Zimmerman: ‘Dat thema bleek opeens een soort missing link te zijn in het hele muzikale aanbod.’ Dit laatste voorbeeld illustreert de goede samenwerking, iets wat Eweg wel kent uit de praktijk van de popmuziek: ‘Popmuziek doe ik vaker met meerdere mensen, met een goede vriend schrijf ik veel. Dus voor mij was het niet nieuw om samen te werken aan composities.’ Ook Zimmerman weet wat samenwerken is getuige zijn coördinerende rol bij het zwijgende filmproject De buitengewone avonturen van Mr. West in het land der Bolsjewieken, dat eerder deze maand live werd uitgevoerd in Amsterdam en dat werd geschreven door liefst zeventien componisten.

Zeven lagen

In totaal drie maanden werkten Eweg en Zimmerman aan de score. Behalve de originele muziek die ruim een uur duurt schreven ze nog enkele nummers die als source in de film werden gebruikt zoals een cancannummer. Ook zaten er bestaande composities in de film zoals een lied uit Mahlers liederencyclus Das Lied von der Erde die voor het filmgebruik bewerkt moesten worden. De muziek werd opge-nomen in de Galaxy Studios in Mol, België. Zimmerman roemt de studio evenals de aldaar werkzame engineer Patrick Lemmens en met name ook de spelers van het Brussels Philharmonic die de stukken voortreffelijk uitvoerden. Over de opnames: ‘De muziek is in lagen opgenomen. Dus het orkest heeft nooit tegelijkertijd in de studio gezeten. Er was sprake van zeven verschillende opnamelagen: er zijn strijkers, houtblazers, koperblazers, percussie, harp, piano en als laatste de synthlagen, maar die komen van Nando's studio in Hilversum. Die zijn dus niet in België opgenomen.’



Süskind (foto: Jaap Vrenegoor)

Om score en film een extra dimensie te geven componeerden Eweg en Zimmerman een muziekstuk voor orkest en viool dat tegen het einde van de film is te horen, getiteld Summer 1945. Waarom de viool en niet een ander instrument zoals de piano? Eweg: ‘We hebben het er lang over gehad of we het stuk ook door een ander instrument zouden kunnen laten spelen omdat we niet die platgetreden paden wilden bewandelen, maar we kwamen erachter dat een viool toch de meeste emotionele lading heeft.’ De vioolpartij wordt gespeeld door Janine Jansen die door Zimmerman werd benaderd: ‘Ze is een van de beste violisten ter wereld en was op voorhand geïnteresseerd, maar zeker nadat ze de film had gezien vond ze het een eer om er een bijdrage aan te leveren.’ Zowel Eweg als Zimmerman erkent dat Janine Jansens bijdrage aan de score voor veel publiciteit zorgt. Dat geldt ook voor zowel de download op iTunes als de cd die van de score zal verschijnen. Dat laatste mag een unicum worden genoemd, want de laatste originele score voor een Nederlandse film die op deze geluidsdrager is verschenen is Oorlogswinter van Pino Donaggio uit 2008.
 
Terugkijkend op zijn eerste score en alle activiteiten die daaruit voortvloeien merkt Eweg op dat een score componeren heel veel tijd kost, maar ook heel erg leuk is. ‘Je krijgt heel veel vrijheid om te doen wat je zelf wil. En vaak krijg ik dat niet. Dan is het zo bepaald wat je moet maken, ook in de popmuziek. Je moet dan heel erg opletten: wat zijn de trends en mag dit en werkt dat? En nu bij een filmscore mag je doen wat je echt graag wil.’ Ook het werken met een symfonieorkest was nieuw en uitdagend, zeker voor iemand die werkt in de wereld van commercials: ‘Bij commercials wordt vaak gezegd dat het toch vooral een sound-alike van iets anders moet zijn. Je schrijft dan ook niet met een symfonieorkest in gedachten. Dat maakt het schrijven voor film extra leuk. Wanneer krijg je nou de kans om met een symfonieorkest op te kunnen nemen?’ 

Gevraagd of deze eerste score naar meer smaakt, antwoordt Eweg ten slotte: ‘Oef, dat vind ik een lastige vraag. Ik kijk wat er op mijn pad komt. Ik ga niet zelf bellen: jongens, mag ik jullie film scoren?’ De behoefte is misschien nog niet erg groot, het verlangen om opnieuw aan een score te werken is dankzij Süskind in ieder geval gewekt: ‘Ik heb mijn carrière wat dat betreft niet helemaal uitgestippeld. Ik dacht altijd dat ik filmmuziek nog kan doen als ik wat ouder ben. Nu doe ik een film terwijl ik nog niet zo heel oud ben. En je kunt ook niet zo heel veel in een jaar doen. Dus je moet wel zeker weten dat het leuk is waar je aan gaat werken.’ 

De cd met de score van Süskind verschijnt op 20 januari op het label Cloud9 Music. De track Summer 1945 is sinds vrijdag 13 januari verkrijgbaar via iTunes.

PS

Gerelateerde links
 Startpagina

Score 165
Andere artikelen:
Cd-recensies
Boekbespreking - Wie ben ik?
B-Movie Orchestra - Portret
Mark Isham - Interview
Nando Eweg en Bob Zimmerman - Interview
Opties
Printer VersiePrinter Versie
VersturenVersturen

Login: Redactie | Abonnees | Top Pagina


© 2005 Stichting Cinemusica | Website by RISQ Consultancy